II SA/Po 898/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. ustanowić dla A.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżąca A.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą niepełnosprawną w wieku 84 lat. Oświadczyła, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł. miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawczyni podała, że użytkuje na podstawie umowy dożywocia mieszkanie o powierzchni [...] m², które nie stanowi jej własności. Wskazała, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni podała, że ponosi duże wydatki na leki – około 200 zł miesięcznie, na rehabilitację i masaże – 100 zł miesięcznie, opłaty za media – ponad 350 zł miesięcznie. Na bieżące wydatki (żywność, ubranie) pozostaje jej, więc niewielka kwota. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego. Ponosi wszystkie swoje wydatki bieżącego utrzymania oraz zwiększone wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją. Nie wskazała by miała jakieś zaległości w bieżących płatnościach, czy inne niespłacone zobowiązania finansowe. Wprawdzie skarżąca uzyskuje skromne świadczenie z ubezpieczenia społecznego zgromadziła jednak pewne oszczędności. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z ich udziałem w sprawie. Koszty sądowe mają charakter należności publicznoprawnych powinny, więc być uiszczane w pierwszej kolejności po pokryciu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Skoro skarżąca dysponuje oszczędnościami winna je przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych związanych z prowadzeniem zainicjowanej przez nią sprawy sądowoadministracyjnej. Aktualnie zobowiązana jest do uiszczenie wpisu od skargi w wysokości 100 zł (§2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r., Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Dalsze koszty sądowe co do zasady nie powinny przekroczyć kwoty 200 zł i to rozłożonej w czasie. Skarżąca może, zatem ponieść koszty sądowe należne w niniejszej sprawy bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach bieżącego utrzymania. Wysokość uzyskiwanych dochodów oraz posiadanych oszczędności uniemożliwia jednak pokrycie rynkowego wynagrodzenia fachowego pełnomocnika ustanowionego z wyboru. Wobec tego należało przyznać skarżącej prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata (art. 246 §1 pkt 2 i art. 245 §3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka