II SA/Po 9/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-03-07
Skład orzekający: Stanisław Małek, Barbara Drzazga, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, opierając się na błędnym założeniu co do pierwotnego przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, ponieważ organy błędnie zastosowały przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zamiast przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto, organy nie dokonały analizy części opisowej i graficznej planu zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie pierwotnego przeznaczenia nieruchomości i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący A.B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy D. ustalającą jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zbyciem działki nr "1" przed upływem pięciu lat od wejścia w życie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji ustalił opłatę na podstawie art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, opierając się na opinii, że działka pierwotnie była przeznaczona pod uprawy rolne, a następnie została zmieniona na cele mieszkaniowo-usługowe. Skarżący kwestionował podstawy naliczenia opłaty, wskazując na wcześniejsze decyzje dotyczące podziału nieruchomości i jej przeznaczenia pod budownictwo.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Protokolant st. sekr.sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 marca 2006r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...]r. nr [...], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę [...]zł.([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M. Górecka /-/ S. Małek /-/ B. Drzazga
II SA/Po 9/05
UZASADNIENIE
Skarżący – A.B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]11.2004r. nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną przez w/w decyzję Wójta Gminy D. nr [...] z dnia [...]03.2004r. wydaną w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zbyciem nieruchomości w D., stanowiącej działkę nr "1" o pow. 759 m2 przed upływem pięciu lat od wejścia w życie uchwalonej zmiany planu zagospodarowania przestrzennego.
Decyzję z dnia [...]03.2004r. organ I instancji wydał z powołaniem się na przepis art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139, ze zm.), § 23 uchwały Rady Gminy Nr [...] w zw. z art. 85 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) ustalając opłatę w/w z tytułu wzrostu wartości nieruchomości – działki nr "1" w kwocie [...]zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, iż uchwałą Rady Gminy w D. Nr [...] publ. Dz. Urz. Woj. W. Nr [...], poz. [...] zmieniono przeznaczenie działki nr "1" z gruntów rolnych na tereny zabudowy mieszkaniowo usługowej M/U i ustalono 10% stawkę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W dniu [...]08.2003r. A.B. sprzedał w/w działkę (akt notarialny nr rep. [...]) a zatem- w ocenie organu I instancji- zostały spełnione przesłanki pozwalające na określenie wysokości opłaty z art. 36 ust. 3 w/w ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Ustosunkowując się do zarzutu zainteresowanego, że w poprzednio obowiązującym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Rady Gminy D. Nr [...] opubl. w Dz. Urz. Woj. W. Nr [...], poz. [...] z 2003r., działka nr "1" przeznaczona była pod budownictwo - organ I instancji wyjaśnił, iż według opinii sporządzonej przez M.Z. - kierownika zespołu przygotowującego plan miejscowy przyjęty uchwałą nr [...], działki oznaczone nr ewid. "1"-"22", w tym działka nr "1", przeznaczone były na cele upraw rolnych. Zdaniem organu I instancji opinia ta znalazła potwierdzenie w piśmie zainteresowanego z dnia [...]05.1999r., w którym zawarty jest wniosek do Rady Gminy o zmianę przeznaczenia m.in. przedmiotowej działki a także w skardze do NSA w sprawie o sygn. akt II S.A./Po 620/99.
Organ I instancji podał, iż zlecił wykonanie operatu szacunkowego biegłemu rzeczoznawcy majątkowemu, który określił wzrost wartości nieruchomości jako różnicę wartości dotychczasowego i obecnego przeznaczenia w planie miejscowym w kwocie [...]zł i wobec uchwalonej przez Radę Gminy D. 10% stawki służącej naliczaniu opłaty, opłata należna wynosić winna kwotę [...]zł, którą organ w oparciu o przedłożone do akt dokumenty potwierdzające poniesione nakłady na przedmiotową nieruchomość mające wpływ na jej wartość ostatecznie określił w kwocie [...]zł.
Odwołanie wniósł A.B., żądając uchylenia decyzji Wójta Gminy D.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpoznaniu odwołania, skarżoną decyzją z dnia [...]11.2004r. znak [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...]03.2004r. znak [...].
Organ II instancji uznał, iż skarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podkreślono, że zmiany w zagospodarowaniu przestrzennym można wprowadzić wyłącznie planem zagospodarowania przestrzennego, a nie decyzjami podziałowymi. Ponieważ uchwałę w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego uchwalono w dniu [...]07.2000r. i nie upłynęło jeszcze pięć lat od dnia wejścia w życie tego planu dlatego naliczenie przedmiotowej opłaty było słuszne.
W skardze kierowanej do Sądu A.B. domagał się uchylenia decyzji organu II instancji. Powołując się na decyzję tego organu z dnia [...]08.2003r. wskazywał, że zgodnie z decyzją Wójta z dnia [...]04.1998r. podział nieruchomości obejmującej działkę "23" został przeprowadzony zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego i z tych powodów - zdaniem skarżącego - brak było podstaw do "naliczenia podatku od wzrostu wartości".
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podkreślając, iż działka nr "1" przed dniem [...]07.2000r. była przeznaczona w obowiązującym wówczas planie zagospodarowania przestrzennego jako tereny upraw rolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało po dniu 11.07.2003r. wobec zbycia przedmiotowej nieruchomości w dniu [...]08.2003r. Tak więc nie ma tu zastosowania przepis art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) i organ I instancji wydając decyzję z dnia [...]03.2004r. błędnie zastosował przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zamiast przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z art. 36ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (zwanej dalej u.p.z.p.)- jeżeli w związku z uchwaleniem planu miejscowego albo jego zmianą wartość nieruchomości wzrosła, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę ustaloną w tym planie, określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Wysokość tej opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Możliwość ustalenia tej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości istnieje w terminie określonym w art. 37 ust. 4, który to termin rozpoczyna bieg od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące.
Przepis ten obliguje organ administracji do bezzwłocznego uruchomienia trybu postępowania administracyjnego przewidzianego w art. 6 w celu wydania decyzji ustalającej opłatę.
W omawianej sprawie Rada Gminy D. podjęła w dniu [...]lipca 2000r. uchwałę nr [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w miejscowości D. dla działek "24"–"26", "1"–"22" i części działki nr "27", stwierdzając jednocześnie, że traci moc uchwała Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...]12.1992r. ogłoszona w Dz. Urz. Woj. P. Nr [...] poz. [...] z dnia [...]02.1993r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego dla terenu w przednio obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego.
W aktach administracyjnych brak jest w/w uchwały Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...]12.1992r. Natomiast w aktach administracyjnych jest ostateczna decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...]04.1998r., którą został zatwierdzony podział nieruchomości nr "23" o pow. 54700 m2 zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., będącej wówczas własnością skarżącego. Według tej ostatecznej decyzji podział nieruchomości na poszczególne działki, w tym działkę nr "1" jest zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego z dnia [...]12.1992r., w którym projektowana działka nr "1" przeznaczona była pod zabudowę mieszkaniową (MN).
Decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...]04.1998r. była przedmiotem rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, który to organ odwoławczy decyzją z dnia [...]02.1999r. stwierdził jej nieważność bowiem była ona – w ocenie organu odwoławczego- sprzeczna z powołanym w niej planem zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy podał wówczas, iż plan miejscowy w odniesieniu do działek "24"-"26" i od "1"-"22" stwierdzał, iż działki te nie znajdują się na terenie mieszkalno usługowym o przewadze funkcji mieszkaniowej, tylko na terenie upraw rolnych.
Z kolei po ponownym rozpatrzeniu sprawy powyższa decyzja SKO w P. została [...]03.1999r. uchylona a Kolegium stwierdziło, że wydanie decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...]04.1998r. nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 156 § 2 k.p.a.) w części, w której decyzja ta stanowi o wydzieleniu nowych działek oznaczonych jako "28", "29", "30", "31", "32", "33", "34", "35", "36", "37", "38", "39", "40", "41", "42", "43", "44", "45" i stwierdzono nieważność decyzji z [...]04.1998r. w pozostałym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II S.A./PO 620/99 wyrokiem z dnia 17 listopada 2000r. uchylił obie decyzje SKO w P. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż brak było na tym etapie postępowania podstaw do twierdzenia, że decyzja z dnia [...]04.1998r. jest niezgodna z ustaleniami planu zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy D. z [...]12.1992r. Podkreślono przy tym, ze jedynymi miarodajnymi dokumentami pozwalającymi na zbadanie zgodności proponowanego podziału z planem zagospodarowania przestrzennego jest jego część opisowa i graficzna, z zaznaczeniem terenu obejmującego nieruchomość podlegającą podziałowi, a tych dokumentów akta sprawy nie zawierają. Zwrócono wówczas uwagę na to, że zainteresowanemu wydana została w dniu [...]01.1998r. na podstawie powyższego planu decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu a także uzyskał on również zaświadczenie Wójta Gminy z [...]07.1999r. stwierdzające, że działka nr "23" (przed podziałem) znajduje się na terenie oznaczonym symbolem UN/U (tereny rozwojowe, mieszkaniowo-usługowe o przewadze funkcji mieszkaniowej).
Wobec powyższego SKO w P. decyzją z dnia [...]08.2001r. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...]04.1998r. bowiem uznano, że zapisy planu oraz część graficzna nie precyzują w sposób dostateczny sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości i brak było zatem podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Wszystko to oznacza, że decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...]04.1998r. jest ostateczna a prowadzone w związku z jej wydaniem postępowania administracyjne, a w szczególności postępowanie sądowoadministarcyjne dały wyraz temu, że należy sięgnąć do jedynego wiarygodnego dokumentu jakim jest miejscowy plan uchwalony przez radę Gminy D. uchwałą nr [...] z dnia [...]12.1992r.
Powyższe należy odnieść również do omawianej sprawy.
Rzeczoznawca, który opracował operat szacunkowy dla działki nr "1" przyjął, że przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego działka nr "23" (oznaczenie przed jej podziałem) przeznaczona była pod uprawy rolne.
Tymczasem - na co zwrócono wyżej uwagę - istnieją w świetle treści ostatecznej decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...]04.1998r. wątpliwości, co do przeznaczenia przedmiotowej działki na cele rolnicze. Zawarte w treści decyzji organu I instancji z dnia [...]03.2004r. stwierdzenie, że przedmiotowa działka była przeznaczona wcześniej pod tereny upraw rolnych i oparcie tego stwierdzenia o opinię kierownika zespołu przygotowującego plan miejscowy przyjęty uchwałą Nr [...] i piśmie skarżącego z dnia [...]05.1999r.- nie może być, w ocenie Sądu orzekającego, podstawą ustalenia jej przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego.
Ponownie Sąd podkreśla, że jedynym miarodajnym dokumentem pozwalającym na określenie przeznaczenia terenu w planie zagospodarowania przestrzennego jest część opisowa i graficzna planu z zaznaczeniem terenu obejmującego przedmiotową nieruchomość. Takiej analizy powyższego dokumentu nie dokonały organy administracyjne obydwu instancji jak i brak jest tego dokumentu w aktach sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, skarga okazała się zasadna a brak dokumentu źródłowego wskazanego w treści uzasadnienia i brak odniesienia się do jego treści przez organy administracji, w sposób niewątpliwy uprawnia do stwierdzenia, że nie wyjaśnienie tego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – orzeczono jak w sentencji.
/-/ M. Górecka /-/ S. Małek /-/ B. Drzazga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło