II SA/Po 9/18

Dnia 7 września 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 7 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. J. i R. J. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wykreślenia z operatu ewidencji gruntów i budynków postanawia 1. umorzyć postępowanie z wniosku J. J. i R. J. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. J. i R. J. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J.J. i R.J. zawarli wniosek o przyznawanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 8 marca 2018 roku starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu zwolnił J. J. i R. J. od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 12 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił przedmiotową skargę. Pismem z dnia 15 lipca 2018 roku skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie adwokata, a na wezwanie sądu przesłali wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Utrzymują się jedynie z emerytur, które są obciążone egzekucją komorniczą i otrzymują łącznie [...] zł netto miesięcznie. Skarżący oświadczyli, że dysponują służebnością zamieszkiwania w domu o powierzchni [...] m², który został zlicytowany przez komornika za kwotę [...] zł. Posiadają grunt rolny o powierzchni [...] ha (obciążony hipotekami o wartości [...] mln zł), który został zajęty przez komornika sądowego. Skarżący oświadczyli, że nie posiadają żadnych innych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Nie posiadają również udziałów w spółkach, nie pełnią funkcji członka zarządu lub prokurenta. W 2001 roku darowali natomiast synowi dom. Skarżący wyszczególnili stałe miesięczne zobowiązania i koszty utrzymania: leki – [...] zł, koszty utrzymania mieszkania (media, ogrzewanie) – [...] zł, pożyczki – [...] zł. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2018 roku, poz. 1302), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W przypadku złożonego przez J.J. i R. J. wniosku o przyznanie prawa pomocy (obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych) należy uwzględnić, że w świetle przytoczonego przepisu skarżący pozostają już zwolnieni z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na mocy postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 8 marca 2018 roku. Skarżący nie mają zatem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Nie ciąży bowiem na nich obowiązek poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i podlega ono umorzeniu w myśl art. 249a P.p.s.a. Skarżący złożyli także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący obecnie dysponują jedynie dochodami pochodzącymi ze świadczeń emerytalnych w łącznej wysokości [...] zł. Uzyskiwane dochody są w całości przeznaczane na poniesienie kosztów bieżącego utrzymania. Skarżący nie posiadają żadnych innych dochodów. Wspólny ich majątek jest przedmiotem postępowań komorniczych. Skarżący nie posiadają oszczędności, które mogłyby stanowić dodatkowe źródło pokrycia kosztów prowadzonego postępowania sądowego. W takiej sytuacji należy uznać, że nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tym samym uzasadniony jest ich wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 239 § 1 pkt 4, art. 249a, art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga