II SA/Po 90/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006r. sprawy ze skargi O. i S. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2004r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę /-/M.Górecka /-/B.Drzazga /-/St.Małek II SA/Po 90/05 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzja z dnia [...] sierpnia 2004r. na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 27, poz. 2016 ze zm.) nakazał O. i S. A. rozbiórkę stalowej wiaty o wymiarach 7,50 m x 3,25 m usytuowanej na nieruchomości przy ulicy [...] (działka nr [...] i [...] obręb [...]). W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor stwierdził, iż postanowieniem z 17 lutego 2004r. na podstawie przepisu art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego wstrzymane zostały roboty budowlane przy wykonywaniu wiaty stalowej i nałożony został na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie do 31 maja 2004r. zaświadczenia o zgodności budowy obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wiaty i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Mając na względzie, iż inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie wymaganej dokumentacji w oparciu o powołane przepisy Powiatowy Inspektor nakazał rozbiórkę przedmiotowej wiaty. O. i S. małż. A. wnieśli odwołanie, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Odwołujący powołali się na pismo Powiatowego Inspektora z 12 czerwca 2003r., w którym stwierdzono, iż wiata "konstrukcja przesuwna na kółkach" nie podlega przepisom prawa budowlanego. Zdaniem odwołujących niedopuszczalne jest aby ten sam organ w sposób zasadniczy zmieniał swoje stanowisko co do kwalifikacji przedmiotowego obiektu. Odwołujący wyjaśnili, iż "wiata stanowi ruchome zadaszenie do przykrycia grilla". Pełni zatem funkcję codziennej rekreacji i utrzymania porządku, co uzasadnia jego kwalifikację jako obiektu małej architektury, nie wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją wydaną w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 28 roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Sporny obiekt nie znajduje się w katalogu budów, o których mowa w art. 29 ust. 1. Z tego względu jego wzniesienie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Nie jest to też obiekt małej architektury (art. 29 ust. 1 pkt 22 w związku z art. 3 pkt 4), gdyż z uwagi na rozmiary nie może być uznany za niewielki obiekt, który spełnia określone w tych przepisach funkcje. Przedmiotowa wiata stalowa na kółkach jest wprawdzie tymczasowym obiektem budowlanym ale nie spełnia określonych w art. 29 ust. 1 pkt 12 przesłanek, gdyż od dnia rozpoczęcia budowy upłynęło ponad 120 dni, co wyklucza zastosowanie tego przepisu. Organ odwoławczy ustalił, w oparciu o oświadczenie właścicieli sąsiedniej nieruchomości (D. i J. R.), iż wiata wybudowana została w kwietniu 2003r. Uznał, iż oświadczenie inwestorów o wzniesieniu wiaty latem 1992r. nie zasługiwało na uwzględnienie. Organ pierwszej instancji już w postanowieniu z 17 lutego 2004r. wskazał, iż wiata została wybudowana w 2003r. Ustalenia tego inwestorzy w toku postępowania administracyjnego nie kwestionowali i nie wskazywali innej daty wzniesienia obiektu. Przedłożona kopia rachunku z [...] czerwca 1992r. dotyczy zakupu zadaszenia a nie jego montażu, który mógł nastąpić w terminie późniejszym. Organ odwoławczy wskazał też, że z analizy zdjęć fotograficznych wykonanych przez pracowników organu nadzoru budowlanego wynika, iż wiata została posadowiona na terenie utwardzonym. Z kolei analiza map geodezyjnych odzwierciedlających stan na dzień 14 grudnia 2000r. oraz na dzień 29 września 2002r. wykazuje, iż utwardzenie pod wiatą nie zostało na nich uwidocznione. Kwestionowana decyzja organu pierwszej instancji jest więc zgodna z powołanymi przepisami. Nakaz rozbiórki jest konsekwencją nie przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. O. i S. A. wnieśli skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący powołując się na pismo organu nadzoru budowlanego z [...] czerwca 2003r., zarzucili naruszenie przepisu art. 6 kpa podkreślając, iż organ odwoławczy pominął okoliczności w jaki sposób ukształtowana została ich świadomość prawna, w przedmiotowej sprawie. Stwierdzili, iż wbrew wymogom przepisu art. 7 kpa organ odwoławczy nie podjął żadnych czynności w celu ustalenia daty posadowienia spornej wiaty. Organ pierwszej instancji nie poinformował też o skutkach jakie wiążą przepisy prawa budowlanego z datą wzniesienia obiektu (art.9 kpa). Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wyjaśniono, iż organy administracji działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa). Z tej przyczyny organ odwoławczy zobowiązał organ nadzoru budowlanego do wyjaśnienia sprawy legalności wybudowanej wiaty i to w formie decyzji a nie pisma, od którego zainteresowanym stronom nie przysługują środki odwoławcze. Organ odwoławczy uznał zatem za bezzasadny zarzut o zmianie kwalifikacji przedmiotowego obiektu. Podkreślono także, iż wprawdzie na organie administracji spoczywa obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego, jednakże strona nie powinna pozostać bierna i ograniczać się jedynie do negacji dokonanych ustaleń. Organ odwoławczy uznał, iż zarzut naruszenia przepisu art. 48 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. jest niesłuszny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016). Zgodnie z powołanymi przepisami oraz w związku z przepisem art. 28 ust. 1 właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis art. 48 przewiduje jednak możliwość zalegalizowania obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tym celu organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nakłada na inwestora określone obowiązki. W rozpatrywanej sprawie skarżący byli obowiązani w wyznaczonym do przedłożenia zaświadczenia o zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożyli żadnego z wymaganych dokumentów (art. 48 ust. 3). Zgodnie z jednoznacznym brzmieniem przepisu art. 48 ust. 4 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 stosuje się przepis ust. 1 nakazujący rozbiórkę obiektu. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z treścią powołanych przepisów. Podstawą odmiennej oceny zaskarżonej decyzji nie może być pismo organu nadzoru budowlanego z [...] czerwca 2003r. (k-6), w którym stwierdzono, iż obiekt nie podlega przepisom prawa budowlanego. Pismo to zostało bowiem zakwestionowane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego który nakazał organowi pierwszej instancji w sprawie legalności budowy wydanie stosownej decyzji a nie załatwienie sprawy w drodze pisma, od którego nie przysługują zainteresowanym stronom środki odwoławcze przewidziane w postępowaniu administracyjnym. Wbrew wywodom skargi brak jest podstaw do kwestionowania ustalenia organu odwoławczego co do daty budowy wiaty. Przedstawiona w tym zakresie argumentacja jest prawidłowa. W szczególności zgodnie z wymogami przepisu art. 107 § 3 kpa organ odwoławczy wskazał dowody, na których oparł to ustalenie oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ odwoławczy słusznie zwrócił w odpowiedzi na skargę uwagę, iż obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Nie znaczy to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza iż nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. W toku postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionowali ustalonej wcześniej (postanowienie z 17 lutego 2004r.) daty (2003) wybudowania wiaty. Dopiero w postępowaniu odwoławczym podali, iż wiata wybudowana została w 1992r., powołując się na rachunek zakupu zadaszenia używanej konstrukcji stalowej. Skarżący nie skorzystali też z możliwości wypowiedzenia się przewidzianej przepisem art. 10 § 1 kpa, co do zebranego materiału dowodowego i nie żądali jego uzupełnienia. W świetle podanych okoliczności nie jest więc zasadny zarzut, iż organ odwoławczy ustalił błędną datę budowy wiaty i nie wyczerpał w tym zakresie wszystkich środków dowodowych. Stanowisko organów administracji, iż budowa wiaty wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia jest słuszne. Nie jest to bowiem obiekt małej architektury (art. 29 ust. 1 pkt 22), czy też tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem i przewidziany do rozbiórki w określonym czasie (art.29 ust. 1 pkt 12). Uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie na podstawie przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/M.Górecka /-/B.Drzazga /-/St.Małek hp