II SA/Po 903/17

Dnia 18 kwietnia 2018 roku Robert Talaga – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi H.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ R. Talaga Postanowieniem referendarza sądowego z 6 listopada 2017 roku odmówiono skarżącemu H. K. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowienie powyższe zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 20 grudnia 2017r. Pismem z dnia 8 lutego 2018 roku H.K. ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu powołał się na problemy z pamięcią oraz schorzenia ortopedyczne, neurologiczne, laryngologiczne i psychiatryczne. Ponadto wskazał na trudną sytuację i zaznaczył, że jego stałe miesięczne zobowiązania to raty kredytów - ok. [...] zł oraz koszty utrzymania. Natomiast jego stałe dochody to renta chorobowa w wysokości [...] zł oraz roczne dopłaty z ARiMR w kwocie [...] zł za 2017 rok. Skarżący zaznaczył, że posiada gospodarstwo rolne o słabej bonitacji, a raty kredytów spłaca wyprzedając majątek oraz zaciągając pożyczki. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF H. K. podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych akcji, udziałów i obligacji, kosztowności i oszczędności ani dochodów, a raty kredytów wynoszą [...] zł + [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom kryty eternitem (obciążony kredytem hipotecznym) oraz gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha oraz budynki inwentarsko-składowe pokryte eternitem o powierzchni [...] m², a także ciągnik "[...[" – rok produkcji [...] (wartość ok. [...] zł) oraz maszyny o wartości poniżej [...] zł. Ponadto określił swoje zobowiązania finansowe na dzień 23 marca 2018 roku: kredyt hipoteczny w [...] – [...] zł, kredyt gotówkowy w [...] – [...] zł, karta kredytowa w [...] – [...] zł. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca ubiegał się już o przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek ten został rozpoznany odmownie i korzysta z przymiotu prawomocności. Przy ocenie poprzedniego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w całości, uznano, że przedstawiona przez niego sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa nie dawała podstaw do przyznania prawa pomocy, gdyż nie wykazał on, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie powinien być więc rozpoznany w oparciu o treść art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie uzależniona jest od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie przyjęto za przesłankę pierwotnego rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W ramach dokonywania weryfikacji stanu faktycznego sprawy dotyczącego sytuacji finansowej strony nie można zmienić lub uchylić postanowienia bez zmiany okoliczności sprawy, nawet gdyby poprzednia ocena tych okoliczności była błędna. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie należy dokonywać ponownej oceny tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Porównać należy sytuację zakreśloną w dwóch wnioskach, następnie dokonać oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, zdecydować, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II FZ 768/12). Złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy ma ten skutek, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W takiej sytuacji ponowne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku w zakresie ponownego wzywania do uzupełniania informacji dotyczących jego bieżącej sytuacji. W okolicznościach niniejszej sprawy wnioskodawca nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej w sposób umożliwiający przyjęcie, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalają jednoznacznie wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom prawnym, nie przedstawia pełnych informacji dotyczących jej sytuacji. W szczególności nie wyjaśniono jakie dochody uzyskuje wnioskodawca z prowadzonego gospodarstwa rolnego, jaki majątek został wyprzedany oraz jakie pożyczki i od kogo wnioskodawca zaciągnął na potrzeby pokrycia kosztów obsługi zobowiązań finansowych (kredytów). Odrębną kwestią jest natomiast to, że środki finansowe przeznaczane na obsługę zaciągniętych zobowiązań finansowych o charakterze prywatnoprawnym nie powinny być traktowane priorytetowo przed zobowiązaniami o charakterze publicznoprawnym, a koszty sądowe należy traktować jako wydatki, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Skoro jednak w aktualnym stanie sprawy nie udzielono informacji na temat sytuacji majątkowej strony i nie przedstawiono dokumentów źródłowych obrazujących jej realną kondycję finansową, a tym samym nie udzielono, wolnych od wątpliwości, pełnych informacji dla oceny sytuacji wnioskodawcy, to nie można przyjąć, że okoliczności istotne dla rozpoznania wniosku po prawo pomocy uległy zmianie od daty wydania poprzedniego postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie brak jest zatem informacji, które pozwoliłoby uznać, czy wnioskodawca znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania. Nie można bowiem jednoznacznie określić okoliczności faktycznych, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony postępowania. Brak jest zatem przesłanek do zmiany stanowiska wyrażonego w postanowieniu w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. zw. z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. i art. 165 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga