II SA/Po 904/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2012-02-24

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba fizyczna, której dochody pochodzą wyłącznie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a której stan zdrowia wymaga stałego leczenia i rehabilitacji, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca, osoba fizyczna, której dochody pochodzą wyłącznie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego (renta i emerytura), a której stan zdrowia wymaga stałego leczenia i rehabilitacji, co generuje dodatkowe koszty i uniemożliwia uzyskanie dodatkowego dochodu, może zostać zwolniony od kosztów sądowych. Spełnia on przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 PPSA, gdyż wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojego i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący E. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części obiektu budowlanego. Wnioskodawca argumentował, że jego sytuacja finansowa i zdrowotna uniemożliwia mu pokrycie opłaty sądowej w kwocie 500 zł. Wskazał na konieczność rehabilitacji, operacji serca, koszty leków i opieki. Utrzymuje się wraz z żoną ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego (renta 1500 zł, emerytura 1200 zł). Posiada dom, ale nie ma wartościowych ruchomości ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono E. J. od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego postanawia zwolnić E. J. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący E. J. wniósł o zwolnienie go od obowiązku zapłaty kosztów sądowych w niniejszej sprawie. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF skarżący argumentował, że nie ma możliwości pokrycia opłaty sądowej w kwocie 500 zł. Wskazał na stan swojego zdrowia, konieczność rehabilitacji, operację serca i związane z tym koszty leków i opieki oraz pozostałe konieczne koszty utrzymania. Oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi razem z żoną. Utrzymują się ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego – renty skarżącego w wysokości 1.500 zł miesięcznie oraz emerytury żony skarżącego w wysokości 1.200 zł miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku skarżący podał, że posiada dom z lat trzydziestych ubiegłego stulecia o powierzchni 120 m². Nie posiada wartościowych ruchomości, ani oszczędności. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z uwagi na treść punktu 1 zarządzenia Sędziego z dnia 26 stycznia 2012r. (k. 43 akt sąd.) wniosek o prawo pomocy obejmuje swoim zakresem wszystkie koszty sądowe konieczne w niniejszej sprawie łącznie z wpisem od skargi. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania oraz rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Wraz z żoną utrzymują się bowiem jedynie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość tego dochodu pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania wnioskodawcy i rodziny. Nadto wydatki w tym zakresie są zwiększone z uwagi na stan zdrowia wnioskodawcy, który wymaga leczenia, rehabilitacji i stałego przyjmowania leków. Z uwagi na stan zdrowia wnioskodawca nie ma zatem możliwości uzyskania dodatkowego dochodu, a majątek nieruchomy, którym dysponują wykorzystują na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Wobec powyższego przyjąć należy że wnioskodawca nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części. Wpis od skargi wynosi 500 zł. Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego i rodziny, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło