II SA/Po 904/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-02-24
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, osoba fizyczna, której dochody pochodzą wyłącznie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a której stan zdrowia wymaga stałego leczenia i rehabilitacji, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawca, osoba fizyczna, której dochody pochodzą wyłącznie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego (renta i emerytura), a której stan zdrowia wymaga stałego leczenia i rehabilitacji, co generuje dodatkowe koszty i uniemożliwia uzyskanie dodatkowego dochodu, może zostać zwolniony od kosztów sądowych. Spełnia on przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 PPSA, gdyż wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojego i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący E. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części obiektu budowlanego. Wnioskodawca argumentował, że jego sytuacja finansowa i zdrowotna uniemożliwia mu pokrycie opłaty sądowej w kwocie 500 zł. Wskazał na konieczność rehabilitacji, operacji serca, koszty leków i opieki. Utrzymuje się wraz z żoną ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego (renta 1500 zł, emerytura 1200 zł). Posiada dom, ale nie ma wartościowych ruchomości ani oszczędności.Rozstrzygnięcie
Zwolniono E. J. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego postanawia zwolnić E. J. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący E. J. wniósł o zwolnienie go od obowiązku zapłaty kosztów sądowych w niniejszej sprawie. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF skarżący argumentował, że nie ma możliwości pokrycia opłaty sądowej w kwocie 500 zł. Wskazał na stan swojego zdrowia, konieczność rehabilitacji, operację serca i związane z tym koszty leków i opieki oraz pozostałe konieczne koszty utrzymania. Oświadczył, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi razem z żoną. Utrzymują się ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego – renty skarżącego w wysokości 1.500 zł miesięcznie oraz emerytury żony skarżącego w wysokości 1.200 zł miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku skarżący podał, że posiada dom z lat trzydziestych ubiegłego stulecia o powierzchni 120 m². Nie posiada wartościowych ruchomości, ani oszczędności.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z uwagi na treść punktu 1 zarządzenia Sędziego z dnia 26 stycznia 2012r. (k. 43 akt sąd.) wniosek o prawo pomocy obejmuje swoim zakresem wszystkie koszty sądowe konieczne w niniejszej sprawie łącznie z wpisem od skargi.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania oraz rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Wraz z żoną utrzymują się bowiem jedynie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość tego dochodu pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb koniecznego utrzymania wnioskodawcy i rodziny. Nadto wydatki w tym zakresie są zwiększone z uwagi na stan zdrowia wnioskodawcy, który wymaga leczenia, rehabilitacji i stałego przyjmowania leków. Z uwagi na stan zdrowia wnioskodawca nie ma zatem możliwości uzyskania dodatkowego dochodu, a majątek nieruchomy, którym dysponują wykorzystują na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Wobec powyższego przyjąć należy że wnioskodawca nie dysponuje wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części. Wpis od skargi wynosi 500 zł.
Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego i rodziny, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło