II SA/Po 905/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2009r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części wyznaczającej termin przystąpienia do egzaminu kontrolnego, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego kwotę [...] (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja w części w jakiej stwierdzono jej nieważność nie podlega wykonaniu. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz FSygn. akt II SA/Po 905/08 U z a s a d n i e n i e Działając na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) Starosta P. po uwzględnieniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji skierował R. M. na egzamin teoretyczny i praktyczny w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Starosta wskazał, że nie poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji w terminie do dnia [...].06.2008 r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. W przewidzianym ustawą terminie odwołanie wniósł działający w imieniu skarżącego pełnomocnik profesjonalny domagając się uchylenia decyzji Starosty i umorzenia postępowania, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odwołaniu podniesiono, iż decyzja Starosty nie wskazuje wyraźnego adresata określonego w niej obowiązku, a organ naruszył art. 107 § 4 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) bezzasadnie odstępując od uzasadnienia decyzji. W ocenie skarżącego zakreślony przez Starostę termin przystąpienia do egzaminu jest zbyt krótki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...].07.2008 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję I instancji w części dotyczącej skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje i uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczenia terminu przystąpienia do egzaminu, zobowiązując skarżącego do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji Kolegium. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło, że podziela stanowisko organu I instancji w zakresie zasadności skierowania R. M. na egzamin teoretyczny i praktyczny w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że wzór decyzji o skierowaniu określony został w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21.01.2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 24, poz. 215 ze zm.). Taka forma decyzji została Staroście narzucona, stąd zarzut w zakresie braku uzasadnienia decyzji należało uznać za nieuprawniony. Kolegium wyjaśniło, że nowy termin przystąpienia do egzaminu, wyznaczono w taki sposób, aby umożliwić zainteresowanemu realizację nałożonego nań obowiązku. W skardze do sądu administracyjnego działający w imieniu skarżącego pełnomocnik profesjonalny podniósł zarzut naruszenia art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, poprzez błędne przyjęcie, że w odniesieniu do R. M. w ogóle zachodzą podstawy skierowania go na egzamin teoretyczny i praktyczny oraz art. 6 i 8 kpa poprzez wyznaczenie skarżącemu zbyt krótkiego terminu do przystąpienia do egzaminu sprawdzającego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych niż podniesione w niej przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu. Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Odnosząc się do zarzutów podniesionych najpierw na etapie postępowania odwoławczego, a następnie w złożonej do Sądu skardze wyjaśnić należy, że: 1. błędnie wywodzi pełnomocnik strony skarżącej, iż na gruncie ustalonego w sprawie stanu faktycznego brak było podstaw do skierowania skarżącego na egzamin teoretyczny i praktyczny w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przede wszystkim podkreślić należy, że strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się do organu o podjęcie określonego aktu i czynności. Przedmiotowa sprawa nie dotyczy jednak skargi na tego typu akt, lecz przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie jest zasadność skierowania na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w oparciu o art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią ilość punktów. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, wpisane do ewidencji, usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust.1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym - 20 punktów. W toku prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego Kolegium dokonało oceny prawidłowości istniejącego wpisu, wskazując na daty popełnienia wykroczeń i na tej podstawie podzieliło stanowisko Starosty, że R. M. w okresie od [...].01.2007 r. do [...].07.2007 r. (a więc przed upływem roku) wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego otrzymując z tego tytułu łącznie 26 punktów, a więc prawidłowo stwierdzono, że z mocy art. 130 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym w odniesieniu do skarżącego nie znajduje zastosowania zasada, iż punkty za wykroczenie usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia. W takiej sytuacji starosta miał obowiązek wydać decyzję o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. 2. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 107 § 4 kpa poprzez wydanie decyzji niezawierającej uzasadnienia faktycznego, wyjaśnić należy choć decyzja Starosty obarczona była pewną wadliwością formalną, to jednak realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego Kolegium w zaskarżonej decyzji dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom art. 107 § 3 kpa wskazało motywy rozstrzygnięcia stanowiące również o zgodności decyzji Starosty z prawem. Stąd również podniesiony w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzut naruszenia art. 107 § 4 kpa należało uznać za bezzasadny. 3. Prawidłowe jednak co do istoty sprawy rozstrzygnięcie, w części wyznaczającej termin przystąpienia do egzaminu kontrolnego Kolegium obarczone zostało wadą nieważności. Jednoznaczne w tym zakresie pozostaje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 27.09.2007 r., sygn. I OSK 1363/06 przypomniał, że organy administracji publicznej obowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Mogą one władczo kształtować sytuację obywateli, wyłącznie gdy przewiduje to przepis prawa powszechnie obowiązującego. Zatem wszystkie elementy decyzji, zarówno rozstrzygnięcie, jak i warunki, terminy i inne dodatkowe zastrzeżenia, winny mieć oparcie w przepisach ustawowych lub wykonawczych. Potwierdza to art. 107 § 2 kpa, stanowiący, iż poza składnikami, o których mowa w § 1 tego przepisu, decyzja może zawierać także inne elementy, o ile stanowią tak przepisy szczególne. Wobec braku podstawy prawnej do ustalenia terminu wykonania nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku, termin ten należało uznać za pozbawiony podstawy prawnej, a zatem nieważny zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Kwestia wykonalności tego obowiązku podlega natomiast rozstrzygnięciu dopiero w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym (por. wyrok WSA z 20.09.2008 r., sygn. III SA/Łd 334/08). Reasumując, zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym, orzeczono o obowiązku przystąpienia do egzaminu teoretycznego i praktycznego w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. I w tym zakresie postępowanie przeprowadzono z poszanowaniem przepisów proceduralnych, a zaskarżona decyzja nie narusza art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Jednocześnie w toczącym się w trybie art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym postępowaniu, brak było podstaw do zakreślenia terminu wykonania nałożonego decyzją obowiązku. Ustalenie terminu wykonania nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku nastąpiło, więc bez podstawy prawnej, dlatego w tej części Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku. W pkt II sentencji wyroku, Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348) Sąd zasądził od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego, w tym [...] zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz [...] zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego i 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W pkt III sentencji wyroku, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja w części w jakiej stwierdzono jej nieważność nie podlega wykonaniu. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz MK