II SA/Po 907/14
PostanowienieWSA w Poznaniu2014-09-26
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, która jest bezrobotna i posiada jedynie dochód z wynajmu mieszkań, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, której jedynym dochodem jest czynsz z wynajmu mieszkań, a która ponosi wysokie koszty związane z kredytem hipotecznym, podatkami i bieżącymi wydatkami, zwolnienie od kosztów sądowych w całości jest uzasadnione, ponieważ nie dysponuje ona środkami pozwalającymi na uiszczenie wpisu sądowego bez naruszenia podstawowych potrzeb życiowych.Stan faktyczny
Skarżąca E. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, argumentując, że jest bezrobotna i jej jedynym dochodem jest czynsz z wynajmu mieszkań. Ponosi ona znaczące koszty związane z kredytem hipotecznym, podatkami i bieżącymi wydatkami, co uniemożliwia jej uiszczenie wpisu sądowego. Mimo posiadania nieruchomości, skarżąca nie ma oszczędności ani innych wartościowych ruchomości, a jej dochody z wynajmu nie pozwalają na pokrycie wszystkich kosztów utrzymania bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić E. P. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia zwolnić E. P. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca E. P. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości (k. 24 akt sąd.).
W uzasadnieniu wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca podała, że jest bezrobotna, zarejestrowana w Urzędzie Pracy, od 2009r. nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jedynym źródłem dochodu jest czynsz z wynajmu mieszkań w wysokości około [...] zł miesięcznie. Oświadczyła, że posiada zobowiązanie z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego, którego rata miesięczna wynosi około [...] zł. Pozostaje więc około [...] zł na pozostałe koszty utrzymania, zatem skarżąca podała, że nie jest w stanie ponieść wpisu od skargi. Oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz kamienicę, nie posiada żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości.
Skarżąca wezwana do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy podała, że nie prowadzi żadnej działalność gospodarczej, nie ma samochodu, nie ma rachunku bankowego. Wysokość miesięcznej raty kredytu hipotecznego to [...] CHF. Nadto spłaca zaległy podatek do Urzędu Miasta, który jest rozłożony na raty i jedna rata wynosi [...] zł. Rachunek za prąd wynosi [...] zł, nadto opłaty za wodę, podatki i na życie, na co brakuje pieniędzy.
Nadto oświadczyła, że mieszka z matką, która ma emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie, która obciążona jest ratą kredytu w wysokości około [...] zł miesięcznie, płaci także opłaty za prąd i wodę. Skarżąca oświadczyła, że wprawdzie mieszka z matką, ale prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe, matki nie stać by pomagać skarżącej.
Skarżąca w załączeniu przedłożyła kserokopie PIT-28 za 2013r., z którego wynika, że uzyskała z tytułu najmu [...] zł, kserokopie 3 umów najmu na łączną wysokość czynszu – [...] zł, umowy kredytu hipotecznego z 2008r., dowodu zapłaty rachunku z sierpnia 2014r. za prąd w wysokości [...] zł., historii rachunku karty kredytowej, gdzie saldo księgowe na dzień 10 września 2014r. wynosiło – [...] zł.
Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a."). Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania strony i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.).
Wobec powyższego, ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawczyni aktualnie nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie wpisu sądowego oraz dalszych kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe skarżącej zawarte w formularzu o prawo pomocy oraz jego uzupełnieniu uzasadnia ocenę, że skarżąca nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty sądowe. Wnioskodawczyni utrzymuje się bowiem z dochodu z tytułu wynajmu posiadanych nieruchomości w łącznej wysokości około [...] zł miesięcznie. Ponosi koszty obsługi kredytu hipotecznego, którego rata miesięczna kształtuje się na poziomie około [...] zł ([...] CHF) oraz koszty swojego utrzymania.
Skarżąca podała, że zamieszkuje razem z matką, ale prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe, oznacza to, że wspólnie ponoszą koszty utrzymania nieruchomości, w której zamieszkują, razem partycypują w kosztach mediów. Matka uzyskuje emeryturę w wysokości [...] zł, ponosi także raty kredytu w wysokości [...] zł miesięcznie. Doświadczenie życiowe wskazuje, że uzyskiwane dochody z trudnością pokrywają wszystkich kosztów koniecznego utrzymania skarżącej. Posiłkuje się zatem środkami z karty kredytowej.
Nie posiada przy tym żadnych oszczędności, czy innych wartościowych ruchomości, z których mogłaby uzyskać dodatkowe dochody. Należącą do niej nieruchomość wynajmuje, wykorzystuje wiec możliwości zarobkowania z tego tytułu. Pozostałą nieruchomość przeznacza na zaspokojenie potrzeb bytowych. Wysokość środków, jakimi skarżąca dysponuje nie pozwala, więc na uiszczenie wpisu sądowego w kwocie [...] zł bez uszczerbku w koniecznych kosztach jej utrzymania. Należało zatem zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło