II SA/Po 907/20

PostanowienieWSA w Poznaniu2021-06-22

Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu w sprawie o odmowę udostępnienia informacji publicznej, który podjął czynności procesowe przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia, ale którego pismo procesowe wpłynęło do sądu po terminie z powodu opóźnienia pocztowego, należy się zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej?
Ratio decidendi
Sprzeciw adwokata ustanowionego z urzędu zasługuje na uwzględnienie, ponieważ podjął on czynności procesowe w sprawie, a negatywne skutki opóźnienia w doręczeniu przesyłki pocztowej do sądu nie mogą obciążać pełnomocnika. Adwokatowi należy się zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed sądem pierwszej instancji, obliczony zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, podwyższony o podatek VAT.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu adwokata R. G. od postanowienia referendarza sądowego, który oddalił jego wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu D. C. w sprawie ze skargi na odmowę udostępnienia informacji publicznej. Adwokat został ustanowiony z urzędu, podjął czynności procesowe, w tym uzupełnił skargę, jednak pismo to wpłynęło do sądu po wydaniu wyroku z powodu opóźnienia pocztowego. Referendarz oddalił wniosek, ale sąd uwzględnił sprzeciw, przyznając adwokatowi należne wynagrodzenie.
Rozstrzygnięcie
Zmienił postanowienie Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2021r. w ten sposób, że przyznał adwokatowi R. G. od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu przed sądem pierwszej instancji opłatę w wysokości [...] zł, podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 czerwca 2021roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokata R. G. od postanowienia Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2021r. sygn. akt II SA/Po [...] w przedmiocie przyznania zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w P. z dnia [...] stycznia 2020r., nr [...], znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: zmienić postanowienie Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] maja 2021r. sygn. akt II SA/Po [...] w ten sposób, że przyznać adwokatowi R. G. od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu przed sądem pierwszej instancji opłatę w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]), podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]). /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz Postanowieniem z dnia 10 lutego 2021 roku starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zwolnił D. C. od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata. Pismem z dnia [...] marca 2021 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. poinformowała, że wyznaczyła adwokata R. G. jako pełnomocnika skarżącego z urzędu. Pismem z dnia [...] marca 2021 roku adwokat R. G. wniósł o udostępnienie akt sprawy w systemie teleinformatycznym sądu, a następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2021r. udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego radcy prawnemu Ł. G. oraz upoważnił aplikanta radcowskiego A. C. do zastępowania go w przedmiotowej sprawie. Zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2021r. Przewodniczący wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] kwietnia 2021r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 roku (data stempla pocztowego k. 58) adwokat R. G. uzupełnił wniesioną skargę oraz wniósł o przyznanie kosztów udzielonej pomocy prawnej według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił przedmiotową skargę. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021r. (data stempla pocztowego k. 66) adwokat R. G. wniósł o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia [...] kwietnia 2021r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2021r. Referendarz Sądowy oddalił wniosek adwokata R. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Adwokat R. G. wniósł sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia, zaskarżając je w całości i podnosząc szereg zarzutów przepisów postępowania szczegółowo wymienionych w punktach 1-4 petitum pisma. Wnoszący sprzeciw, w oparciu o art. 260 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. domagał się zmiany zaskarżonego orzeczenia poprzez przyznanie mu zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu- D. C. z urzędu, według norm przepisanych, a nieuiszczonych w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sprzeciw adwokata R. G. zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2018.1302, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zdaniem Sądu rozpoznającego sprzeciw, wbrew stanowisku Referendarza Sądowego, wyznaczony w sprawie pełnomocnik udzielił D. C. pomocy prawnej przed Sądem I instancji. Jak wynika bowiem z akt sprawy pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę D. C. w piśmie procesowym, nadanym w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r.- Prawo pocztowe w dniu 12 kwietnia 2021r., co należało uznać za równoznaczne z wniesieniem go do sądu na podstawie art. 83 § 3 p.p.s.a. Wprawdzie przedmiotowe pismo wpłynęło do sądu już po wydaniu przez skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu merytorycznego orzeczenia w sprawie, jednakże adwokat R. G. nie może ponosić negatywnych skutków wynikających z opóźnienia w doręczeniu przesyłki pocztowej do sądu przez operatora pocztowego. Poza tym, adwokat R. G. nie był powiadomiony o wyznaczonym terminie posiedzenia niejawnego w celu rozpoznania skargi przez skład orzekający, który to termin wyznaczono z tygodniowym wyprzedzeniem. Ponadto, nie można pominąć okoliczności, że adwokat R. G. został poinformowany o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu skarżącego D. C. w dniu [...] marca 2021r., a po upływie kilku dni (tj. w dniu [...] marca 2021r.) podjął pierwsze czynności w sprawie w postaci złożenia wniosku o udostępnienie akt sprawy (k.34), a w dniu [...] kwietnia 2021r. nadał w placówce pocztowej uzupełnienie skargi. Co więcej, adwokat złożył również wniosek o uzasadnienie wyroku (k.65-65v). Nie można zatem adwokatowi zarzucić opieszałości w podejmowaniu przez niego czynności procesowych w imieniu skarżącego D. C., tym bardziej, że już po upływie przeszło miesiąca (tj. w dniu [...] kwietnia 2021r.) od dnia poinformowania adwokata R. G. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego zostało wydane merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j.Dz.U.2019.18), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 rozporządzenia z 2016 roku opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: pkt 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – [...] zł, c) w innej sprawie – [...] zł. Stosownie zaś do § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Mając na uwadze fakt, iż przedmiotowa sprawa dotyczy skargi na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej, należało przyznać pełnomocnikowi skarżącego koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za I instancję zgodnie z § 21 ust. 1 lit. c. podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ A. Kiersnowska-Tylewicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło