II SA/Po 91/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2005r. sprawy ze skargi E. i M.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzje oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 500zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ W.Batorowicz /-/ A.Zieliński /-/ B.Drzazga Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał E. i M. małż. M. rozbiórkę trzech tuneli foliowych o konstrukcji stalowej, budynku kotłowni oraz komina stalowego, zlokalizowanych na działce położonej w C. przy ul. [...] nr [...], wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z uzasadnienia decyzji wynikało, że opisane obiekty budowlane zostały zrealizowane w ramach samowoli budowlanej przed 01 stycznia 1995r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zostały zastosowane przepisy poprzednio obowiązującej ustawy, tj. ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał właścicielom wykonanie czynności, które doprowadzą samowolnie pobudowane obiekty do stanu zgodnego z prawem i umożliwią wydanie pozwolenia na użytkowanie, w postaci inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej, stosownej dokumentacji inwentaryzacyjnej obiektów wraz z oceną techniczną dotycząca sprawności technicznej i wartości użytkowej ze szczególnym uwzględnieniem budynku kotłowni oraz komina stalowego wolnostojącego – i to w terminie 90 dni. Powyższe dokumenty wyjaśnić miały, czy samowolnie pobudowane obiekty stwarzają niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Właściciele nieruchomości nie wykonali nałożonych obowiązków, co skutkowało wydaniem postanowienia nakazującego rozbiórkę. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli E. i M. małż. M. podnosząc, iż żądane dokumenty zgromadzili jedynie częściowo, tj. uzyskali opinię mistrza kominiarskiego i inwentaryzację geodezyjna powykonawczą. Nie przedłożyli natomiast dokumentacji inwentaryzacyjnej obiektów wraz z oceną techniczną z uwagi na brak środków pieniężnych na jej opłacenie. Decyzją z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem tego organu brak inwentaryzacji budowlanej i oceny technicznej nie pozwalają na jednoznaczną ocenę, czy powstałe obiekty, a zwłaszcza komin stalowy, nie powodują zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi. Wobec tego organ II instancji uznał za słuszna decyzję rozbiórkową w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Skargę na decyzję organu II instancji wnieśli E. i M. małż. M., domagając się uchylenia obu decyzji. W uzasadnieniu skargi właściciele obiektu podnieśli brak dowodów na przyjęcie, iż wzniesione obiekty stanowią zagrożenie dla ludzi i mienia. Brak wszystkich żądanych dokumentów uzasadnili swoją złą sytuacją materialną. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenia skargi, podnosząc, iż nie ma podstaw do wykluczenia stanu zagrożenia, wobec braku dokumentacji stanowiącej ocenę stanu technicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Trafnie organy administracyjne obu instancji zastosowały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm.) skoro nakazywała to dyspozycja przepisu przejściowego art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016). Zgodnie z tym przepisem, do obiektów których budowa została zakończona przed dniem 01 stycznia 1995r., stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli art. 37 ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane. W sprawie niniejszej spełniona została przesłanka wybudowania obiektu bez pozwolenia na budowę. Skutek w postaci wydania decyzji o przymusowej rozbiórce może nastąpić jedynie przy wystąpieniu co najmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w pkt 1 i 2ust. 1 tego artykułu. Organy obu instancji wskazywały na wystąpienie zagrożenia dla bezpieczeństwa w związku z użytkowaniem kotłowni i komina, co odpowiada pkt 2 ust. 1 art. 37 powołanej ustawy, czyli spowodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W toku postępowania administracyjnego nie zgromadzono jednak żadnych materiałów potwierdzających to twierdzenie. Samo nie dostarczenie przez skarżących dokumentacji wykluczających takie zagrożenie nie pozwala na przyjęcie faktu jego istnienia. Organy obu instancji błędnie zinterpretowały przepisy postępowania w zakresie ciężaru dowodu, co do okoliczności uzasadniających nałożenie na inwestora obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego. Treść art. 7 i 77 § 1 kpa wskazuje, że to nie na inwestorze, lecz na organie nadzoru budowlanego spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą okoliczności uzasadniające rozbiórkę, w szczególności te o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974r. w związku z art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. Stąd też wadliwe było oparcie ustalenia, że obiekt budowlany powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia na tym, iż inwestor nie przedłożył dowodów wskazujących, że okoliczność taka nie występuje. Z wymienionych powodów uchylono decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono zgodnie z regułą wyrażoną w art. 200 powyższej ustawy. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana na podstawie art. 152 cyt. ustawy /-/ W.Batorowicz /-/ A.Zieliński /-/ B.Drzazga MarK