II SA/Po 91/08
WyrokWSA w Poznaniu2008-08-28
Skład orzekający: Andrzej Zieliński, Barbara Drzazga, Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji zezwalającej na zamknięcie i rekultywację składowiska odpadów może zostać wydana na podstawie zarzutu, że decyzja ta została skierowana do osób niebędących stroną w sprawie, w sytuacji gdy te osoby nadal posiadały faktyczne władztwo nad składowiskiem, mimo zbycia nieruchomości przez poprzedniego właściciela?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, mimo zbycia nieruchomości, nadal posiadali faktyczne władztwo nad składowiskiem odpadów, co potwierdzało ich przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Ich zachowanie po sprzedaży nieruchomości, w tym udział w postępowaniach administracyjnych i podejmowanie działań związanych ze składowiskiem, świadczyło o utrzymaniu zarządu. W związku z tym, decyzja nie została wydana do osób niebędących stroną, a zarzut nieważności na tej podstawie okazał się bezzasadny. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Stan faktyczny
Skarżący, A. H. i A. K., prowadzili składowisko odpadów na podstawie umowy użyczenia. Po zbyciu nieruchomości przez pierwotnego właściciela na rzecz spółki "C", skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Starosty zezwalającej na zamknięcie i rekultywację składowiska, argumentując, że nie byli już stroną postępowania, ponieważ utracili tytuł prawny do nieruchomości. Organy administracji, a następnie sąd, uznali, że skarżący nadal posiadali faktyczne władztwo nad składowiskiem, co potwierdzało ich przymiot strony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi A. H. i A. K. "A" s. c. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej składowania odpadów oddala skargę. /-/ M. Kwiecińska /-/ A. Zieliński /-/ B. Drzazga
Pismem z dnia (...) 2006 r. A. H. oraz A. K., prowadzący działalność pod nazwą "A" s.c. z siedzibą w K., zwrócili się do Starostwa Powiatowego w O., na podstawie art. 54 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.), z wnioskiem o wyrażenie zgody na zamknięcie i rekultywację składowiska odpadów niebezpiecznych oraz odpadów inne niż niebezpieczne i obojętne, zlokalizowanego na działce nr (...), obręb S., jednostka ewidencyjna O. Składowisko powyższe było użytkowane przez wnioskodawców na podstawie decyzji Starosty Powiatowego w O. z dnia (...) 2000 r., nr (...), o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie składowiska odpadów przemysłowych w S. wydanego na ich rzecz.
Kontrola przeprowadzona, w dniu (...) 2006 r., przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P. - delegatura w K., w obecności A. H. oraz A. K. wskazała, że przedmiotowe składowisko przestało być użytkowane. Nie stwierdzono istnienia śladów wskazujących na zorganizowany dowóz odpadów, a wjazd na teren składowiska był zamknięty. Równocześnie A. H. i A. K. zobowiązali się do dostarczenia Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska kopii wniosku o zamknięcie składowiska. Zarządzeniem pokontrolnym nr (...) z (...) 2006 r., Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska zobowiązał A. H. oraz A. K. do zamknięcia składowiska zgodnie z ustawowymi wymaganiami oraz do prowadzenia jego monitoringu.
Starosta O. decyzją z dnia (...) 2006 r., nr (...), wyraził zgodę na zamknięcie i rekultywację składowiska odpadów w S., wskazując jako zarządzających A. H. oraz A. K. Równocześnie Starosta określił techniczny sposób zamknięcia i rekultywacji składowiska odpadów według przedłożonego przez A. H. i A. K. projektu rekultywacji.
"A" s.c. wnioskiem z dnia (...) 2006 r. zwróciła się do Starosty O. o wydanie decyzji na wykorzystanie ustabilizowanych osad ściekowych oraz piasku z piaskowników do prowadzonych prac rekultywacyjnych na terenie składowiska w miejscowości S.
Decyzją z dnia (...) 2006 r., nr (...), Starosta O. zezwolił firmie "A" s.c. na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów na zamkniętym składowisku odpadów w S.
Przeprowadzona w dniu (...) 2007 r., przez pracowników Starostwa Powiatowego w O., wizja terenu składowiska, przeprowadzona z udziałem A. K., wskazała, że "A" s.c. nie przystąpił do prac rekultywacyjnych, do których został zobowiązany decyzją z dnia (...) 2006 r. Równocześnie A. K. zapewnił, że prace powyższe rozpoczną się w terminie 2 tygodni od daty kontroli, a więc do dnia (...) 2007 r.
Pismem z dnia (...) 2007 r. A. H. oraz A. K. reprezentowani przez pełnomocnika - radcę prawnego P. W. - zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty O. z dnia (...) 2006 r. wyrażającej zgodę na zamkniecie i rekultywację składowiska odpadów w S.
Wnioskodawcy podnieśli, że w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa), a więc decyzja została skierowana do osób nie będących stroną w sprawie. Pełnomocnik skarżących wskazał, że na mocy umowy użyczenia z dnia (...) 1993 r. Zakład Farb i Lakierów "B" z siedzibą w K. (dalej "B"), będący użytkownikiem wieczystym działki nr (...), o obszarze 0,62 ha położonej w S., gmina O., na której znajduje się przedmiotowe składowisko, użyczył ją A. H. i A. K. w bezpłatne użytkowanie. Aktem notarialnym z dnia (...) 2002 r. "B" zbył przedmiotową działkę na rzecz "C" Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "C"), wskazując jednocześnie, że "C" wstępuje w prawa i obowiązki wynikające z umowy użyczenia z dnia (...) 1993 r. Zdaniem skarżących od tego momentu "C" rozpoczął korzystanie ze składowiska zgodne ze swoimi potrzebami, w rezultacie doprowadzając skarżących do zaprzestania korzystania ze składowiska i zarządzania nim. Decyzja Starosty O. z dnia (...) 2006 r. w sprawie zamknięcia i rekultywacji składowiska odpadów została skierowana do A. H. oraz A. K. jako "zarządzających" składowiskiem odpadów, co nie znajduje żadnego uzasadnienia w okolicznościach faktycznych sprawy. Zdaniem skarżących nastąpiło wygaśnięcie umowy użyczenia w związku z art. 475 Kodeksu Cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93 ze zm., dalej kc), ponieważ niemożliwym stało się wykonywanie zobowiązań wynikających z umowy w skutek zmiany okoliczności. Ponadto przedmiot użytkowanie został de facto zwrócony użyczającemu w rozumieniu art. 718 kc. Tym samym decyzja z dnia (...) 2006 r. została wydana do osób nie będących zarządzającymi składowiskiem, a więc z naruszeniem prawa określonym w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, dającym podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
W dniu (...) 2007 r. podczas trwania rozprawy administracyjnej przed
Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. przesłuchano na podstawie art. 86 kpa A. H. oraz A. K. jak również Z. I. –
naczelnika wydziału Ochrony Środowiska i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w
O.
Podczas składania wyjaśnień A. H. wskazał, m. innymi że nie pamięta od kiedy prowadził składowisko, przyznał natomiast, że "A" s.c. wystąpił z wnioskiem o jego likwidację. Wskazał, że "B" wypowiedziała umowę użyczenia i zobowiązał się do jej dostarczenia, nie potrafił jednak określić kiedy ono nastąpiło. Stwierdził również, że nie wie i nie pamięta kiedy i czy w ogóle poinformował Starostę o wypowiedzeniu umowy użyczenia. Ponadto zaznaczył, że "A" s.c. prowadziło na składowisku jedynie prace porządkowe, nie prowadziło jednak składowiska. A. H. nie potrafił wskazać kiedy po raz ostatni przyjmowano na terenie składowiska odpady. Podkreślił natomiast, że od momentu nabycia składowiska przez spółkę "C", niemożliwe stało się prowadzenia na nim działalności ze względu na ochronę, która nie chciała wpuścić dotychczasowych zarządzających na jego teren. Z tą spółką żadnej umowy dotyczącej korzystania ze składowiska nie zawierano. A. K. zeznał również, że przez ostatnie lata "A" s.c. nie dostarczał na składowisko żadnych odpadów, poza odpadami przeznaczonymi do rekultywacji, co miało miejsce dwa lata wcześniej, gdy nie było już firmy ochroniarskiej a ogrodzenie było częściowo rozebrane. Miało to związek z monitami Starostwa w sprawie rozpoczęcia rekultywacji składowiska. Składając wniosek z dnia (...) 2006 r. o odzysk odpadów "A" s.c. miało na myśli rekultywację składowiska w S. z uwagi na naciski ze Starostwa. Również wszelkie działania właściwe dla prowadzącego składowisko były podejmowane przez spółkę ze względu na obawę nałożenia kar przez Starostwo.
W piśmie z dnia (...) 2007 r. pełnomocnik A. H. i A. K. podniósł, że zgodnie z art. 522 kc. dla skuteczności przeniesienia zobowiązań wynikających z umowy użyczenia na nabywcę nieruchomości konieczne było uzyskanie pisemnej zgody wierzyciela (w tym przypadku wnioskodawcy) co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło. Zdaniem pełnomocnika jako alternatywną podstawę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) 2006 roku należy rozważyć art. 156 § 1 pkt 5 kpa, bowiem zaskarżona decyzja skierowana do "A" s.c. była niewykonalna w dniu jej wydania. Wnioskodawcy zostali bowiem obarczeni obowiązkiem którego wykonanie stanowiłoby delikt w rozumieniu art. 342 kc..
Decyzją z dnia (...) 2007 r., nr (...), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia (...) 2006 r. Uzasadniając swoją decyzję Kolegium wskazało, że z dokumentacji sprawy nie wynika jakoby A. H. i A. K. utracili władztwo nad przedmiotowym składowiskiem i by informowali o tym organy administracji publicznej. Kolegium wskazało, że wnioskodawcy występowali jako zarządzający składowiskiem po nabyciu nieruchomości przez spółkę "C", w szczególności złożyli w dniu (...) 002 r. instrukcję eksploatacji składowiska w S. Z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) 2003 r., nr (...) wynikało, że "A" s.c. wniosła dniu (...) 2002 r. o zmianę decyzji zobowiązującej do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w użytkowaniu składowiska, wskazując, że zamierza składowisko uporządkować i doprowadzić do stanu zgodności z wymogami ustawy o odpadach. Ponadto A. H. uczestniczył w kontrolach przeprowadzanych na składowisku w dniach (...) 2003 r. oraz (...) 2003 r., oraz brał udział, wraz z A. K., w dniu (...) 2003 r. w rozmowach ze Starostą O. w sprawie możliwości składowania na wysypisku gruntu pochodzącego ze stacji paliw. Wreszcie wnioskodawcy wnieśli odwołanie oraz skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Starosty O. z dnia (...) 2003 r. o zamknięciu składowiska odpadów w S., wskazując, że są oni zarządzającymi składowiskiem. Również sporządzony w (...) 2002 r. przegląd ekologiczny składowiska wskazywał "A" s.c. jako zarządzającego. A. H. i A. K. podczas rozprawy administracyjnej, w dniu (...) 2006 r., przeprowadzonej w Inspektoracie Ochrony Środowiska - Delegatura w K. zobowiązali się do złożenia wniosku o zamknięcie składowiska. Co więcej, jak podkreśliło Kolegium, również po wydaniu zakwestionowanej decyzji A. H. i A. K. zachowywali się jak zarządzający, na co wskazuje prowadzenie rozmów ze Spółką Wodno - Ściekową "P" w kwestii przyjęcia na składowisko komunalnych odpadów ściekowych, oraz wystąpienie w dniu (...) 2006 r. do Starosty O. o wydanie decyzji o wykorzystaniu ustabilizowanych osad ściekowych oraz piasku z piaskowników do prowadzonych prac rekultywacyjnych na terenie składowiska jak i późniejsze nie kwestionowanie decyzji z dnia (...) 2006 r. zezwalającej na prowadzenie powyższych prac. Kolegium orzekło, że zeznania A. H. oraz A. K., złożone podczas trwania rozprawy administracyjnej w dniu (...) 2007 r., pozostają w sprzeczności z aktami administracyjnymi. Zdaniem organu również same zeznania pozostają w sprzeczności, bowiem z jednej strony wnioskodawcy, zasłaniając się niepamięcią, nie są w stanie podać czy i kiedy wypowiedziano im umowę użyczenia oraz od kiedy nie mieli dostępu do wysypiska, z drugiej zaś strony stwierdzają, że dostarczali odpady na składowisko - co wynika z zeznań A. K.. Prowadzi to do stwierdzenia, że A. H. i A. K. byli i nadal są zarządzającymi składowisko, bowiem nie utracili władztwa nad przedmiotem użyczenia. Kolegium podkreśliło, że zbycie rzeczy użyczonej w czasie trwania stosunku użyczenia nie prowadzi do wygaśnięcia umowy użyczenia. Stąd też nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 kpa.
Pełnomocnik A. H. i A. K. – M. O. -pismem z dnia (...) 2007 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia (...) 2007 r. Uzasadniając wniosek wskazano, że wygaśnięcie umowy użyczenia nastąpiło w związku z art. 475 kc, bowiem wykonywanie zobowiązania wynikającego z umowy użyczenia stało się niemożliwe w skutek zmiany okoliczności. Działanie użyczającego - spółki "C" – spowodowało wygaśnięcie umowy użyczenia, a wnioskodawcy utracili jakiekolwiek prawo do korzystania ze składowiska na podstawie umowy użyczenia. Zdaniem pełnomocnika wnioskodawców, zarządzającym składowiskiem jest użytkownik wieczysty, nie zaś skarżący. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. dopuściło się naruszenia art. 77 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w szczególności poprzez pominięcie zeznań skarżących, złożonych w dniu (...) 2007 r. oraz nie wskazania dokumentów, z jakimi, zdaniem organu, złożone wyjaśnienia leżą w sprzeczności. Tym samym Kolegium nie podało powodów, dla których odmówiło wiary złożonym zeznaniom wadliwie uzasadniając podjętą decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia (...) 2007 r., nr (...), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia (...) 2007 r. Ponownie rozpatrując sprawę, Kolegium doszło do przekonania, że wnioskodawcy nie wykazali by utracili przymiot zarządzającego składowiskiem. Organ podkreślił, że decyzja dot. zamknięcia składowiska została wydana na wniosek skarżących. Ponadto to właśnie na ich wniosek wydano decyzję umożliwiającą prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów na zamkniętym składowisku. Zdaniem Kolegium, gdyby wnioskodawcy faktycznie utracili władztwo nad składowiskiem, nie podejmowaliby działań jego dotyczących. Nie zgłaszali oni również, organom administracji, że utracili władztwo nad składowiskiem. Kolegium podtrzymało również swoje stanowisko, że na fakt sprawowania zarządu nad składowiskiem wskazuje czynny udział w czynnościach podejmowanych po 2002 r., które zostały wymienione w decyzji z dnia (...) 2007 r. W opinii organu w sprawie zebrano pełny materiał dowodowy i dokonano jego prawidłowej oceny, dochodząc do przekonania, że wnioskodawcy w istocie byli zarządzającymi i nie utracili władztwa nad składowiskiem. Kolegium powtórzyło również swoją opinię, że zeznania złożone podczas trwania rozprawy administracyjnej w dniu (...) 2007 r., pozostają w sprzeczności z aktami administracyjnymi w sprawie.
W dniu (...) 2007 r. skargę, na powyższą decyzję, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pełnomocnika A. H. i A. K. – P. W.. Skarżący zarzucili naruszenia art. 7, 8, 11 oraz 77 § 1 kpa oraz art. 54 ust. 1 ustawy o odpadach. Zdaniem pełnomocnika skarżących nie byli oni zarządzającym składowiskiem ani nie posiadali jakiegokolwiek tytułu prawnego do składowiska, od momentu nabycia nieruchomości przez spółkę "C".
Skarżący nie wyrazili pisemnie zgody na przejęcie zobowiązań, wynikających z umowy użyczenia, przez spółkę "C", uznać więc należy za bezskuteczne, w myśl art. 519 § 2 pkt 2 w zw. z art. 522 i 63 kc, postanowienia aktu notarialnego z dnia (...) 2002 r. stwierdzające, że "C" nabywa prawa i obowiązki wynikające z umowy użyczenia zawartej pomiędzy dotychczasowym właścicielem nieruchomości spółką "B" a skarżącymi. Zdaniem skarżących umowa użyczenia wygasła również na mocy art. 475 kc, gdyż niemożliwe stało się dalsze wykonywanie umowy przez użyczającego. Ponadto przedmiot użytkowania został, w rozumieniu art. 718 kc, de facto zwrócony użyczającemu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało należytej oceny, czy skarżący mają legitymację do występowania w postępowaniu w charakterze strony, ograniczając się jedynie do wnioskowania, że skoro występowali w innych toczących się uprzednio postępowaniach, to są stroną postępowania w przedmiocie o zamknięcie składowiska. W toku toczącego się postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium nie podjęło żadnych kroków zmierzających do oceny, czy spełniona została przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, opierając się jedynie na faktach, że w innych postępowaniach dotyczących składowiska skarżący występowali jako zarządzający. Organ administracji w swoim rozstrzygnięciu oparł się wyłącznie na części dostępnego materiału dowodowego naruszając tym samym zasady określone w art. 7 oraz 77 kpa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Pismem z dnia (...) 2008 r. pełnomocnik skarżących zarzucił dodatkowo, iż Kolegium nie podjęło żadnych działań zmierzających do potwierdzenia zeznań złożonych przez skarżących w dniu (...) 2007 r., co było kluczowe dla ustalenia osoby zarządzającego składowiskiem. Okoliczność, że skarżący występowali w innych postępowaniach jako zarządzający, nie przesądza, że posiadali oni w nich przymiot strony. Pełnomocnik podkreślił również, że skarżący zostali wprowadzeni w błąd przez urzędników Starostwa Powiatowego co do swojego statusu w sprawie, zaś złożenie wniosku o udzielenie pozwolenia na prowadzenie prac rekultywacyjnych było powodowane obawą nałożenia przez Starostę O. grzywny w celu przymuszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, jak stwierdza § 2 powyższego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne obowiązane są do badania rozstrzygnięć organów administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującymi w dacie ich wydania przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego, mając jednocześnie na względzie istniejący wówczas stanem faktyczny.
Istotą skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jest odpowiedź na pytanie, czy A. H. i A. K., wspólnicy "A" s.c, w świetle obowiązujących przepisów byli zarządzającymi składowiskiem odpadów zlokalizowanym na działce nr (...), obręb S. Bezspornym jest, że Skarżący do (...) 2002 r., na mocy umowy użyczenia zawartej z "B" władali nieruchomością położoną w miejscowości S. na której zlokalizowane było składowisko odpadów oraz pełnili funkcję zarządzających składowiskiem na rzecz którego została wydana decyzja w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie składowiska odpadów przemysłowych (decyzja Starosty O. z dnia (...) 2000 roku.)
Decyzja Starosty O. z dnia (...) 2006 roku w sprawie wyrażenia zgody na zamknięcie i rekultywację składowiska odpadów w S., której stwierdzenia nieważności domagają się skarżący w niniejszym postępowaniu została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia (...) 2001 roku - o odpadach (Dz.U. Nr 62 poz. 628 ze zm.).
Ustawa ta nie zawiera definicji legalnej pojęcia zarządzający składowiskiem. Definiuje ona jednak składowisko odpadów jako obiekt budowlany przeznaczony do składowania odpadów. Jak podkreśla się przy tym w doktrynie i orzecznictwie składowisko odpadów, stosownie do treści art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), jest budowlą, której eksploatacja może wywoływać emisję, tak więc jest instalacją w rozumieniu ustawy Prawo ochrony środowiska (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1564/06). Równocześnie zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o odpadach, przepisy tej ustawy nie naruszają postanowień art. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (teks jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 250 ze zm.), konstruującego siatkę pojęciową. Stąd definicje zawarte w ustawie Prawo ochrony środowiska, odnoszące się do pojęcia instalacji, znajdują zastosowanie do składowiska odpadów i winny być odpowiednio stosowane w postępowaniach administracyjnych toczących się na podstawie ustawy o odpadach. Zgodnie z art. 3 pkt 31 ustawy Prawo ochrony środowiska jako prowadzącego instalację rozumie się podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego do władania instalacją w celu jej eksploatacji zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska, na zasadach wskazanych w ustawie. Tytułem prawnym, zgodnie z pkt 41 powyższego artykułu, może być prawo własności, użytkowanie wieczyste, trwały zarząd, ograniczone prawo rzeczowe albo stosunek zobowiązaniowy. Stąd też uznać należy, że zarządzającym składowiskiem jest podmiot legitymujący się jednym z powyższych praw. W przedmiotowej sprawie skarżący władali nieruchomością na której zlokalizowane było składowisko odpadów na podstawie umowy użyczenia.
Zdaniem Skarżących, w momencie wydania decyzji z dnia (...) 2006 r., w
której Starosta O. wyraził zgodę zamknięcie i rekultywację składowiska
odpadów w S., nie byli już oni zarządzającymi składowiskiem – utracili bowiem tytuł prawny do nieruchomości. Swoją argumentację wywodzą z treści art. 519 § 2 pkt 2 kc, wskazując, że dla skutecznego przeniesienia zobowiązania z umowy użyczenia na rzecz nabywcy nieruchomości - spółki "C", konieczne było wyrażenie przez skarżących jako wierzycieli pisemnej zgody na przejęcie długu, co nie miało w przedmiotowej sprawie miejsca.
Jakkolwiek skarżący prawidłowo przytoczyli normatywne przesłanki przejęcia długu, określone w art. 519 i 522 kc, jednakże równocześnie wskazać należy, że okoliczność, iż nie wyrazili oni pisemnej zgody na wstąpienie przez nabywcę nieruchomości (spółkę "C") w zobowiązania zbywcy nieruchomości ("B") wynikające z umowy użyczenia nieruchomości, nie jest równoznaczne, iż skarżący po dacie sprzedaży tej nieruchomości, nie posiadali żadnego tytułu prawnego i nie władali nieruchomością na której zlokalizowane było składowisko odpadów.
Do zawarcia umowy użyczenia nieruchomości mogło bowiem dojść bezpośrednio pomiędzy spółką "C", a skarżącymi, chociażby w drodze faktów dokonanych, zgodnie z art. 60 kc. Zachowanie skarżących już po (...) 2002 roku, kiedy to miała miejsce sprzedaż nieruchomości wydaje się, wbrew temu co obecnie twierdzą, na to wskazywać. Skarżący brali udział w szeregu postępowań administracyjnych dotyczących przedmiotowego składowiska i to w charakterze zarządcy składowiska. A. H. był obecny podczas trwania kontroli przeprowadzanej na składowisku w dniach (...) 2003 r. oraz (...) 2003 r., oraz brał udział, wraz z A. K., w dniu (...) 2003 r. w rozmowach ze Starostą O. w sprawie możliwości składowania na wysypisku gruntu pochodzącego ze stacji paliw. Skarżący byli stroną postępowania dotyczącego uchylenia decyzji Starosty O. z dnia (...) 2003 r. o zamknięciu składowiska odpadów w S., wywodząc swój interes prawny z faktu, iż są oni zarządzającymi składowiskiem. Również po wydaniu zakwestionowanej decyzji A. H. i A. K. zachowywali się jak zarządzający, na co wskazuje prowadzenie rozmów ze Spółką Wodno - Ściekową "P" w kwestii przyjęcia na składowisko komunalnych odpadów ściekowych, oraz wystąpienie, w dniu (...) 2006 r., do Starosty O. o wydanie decyzji o wykorzystaniu ustabilizowanych osad ściekowych oraz piasku z piaskowników do prowadzonych prac rekultywacyjnych na terenie składowiska. Co więcej Skarżący nie kwestionowali decyzji z dnia (...) 2006 r. zezwalającej na prowadzenie powyższych prac nawet podczas trwania kontroli na terenie składowiska w dniu (...) 2007 r. Równocześnie dwa dni później, (...) 2007 r., wnieśli oni stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia (...) 2006 roku.
W okresie od 2002 r. do 2007 r., skarżący wielokrotnie więc podejmowali działania wskazujące, że przedmiotowe składowisko znajduje się w ich władztwie i zarządzie, co zostało szczegółowo zanalizowane w zaskarżonej decyzji. W żadnym stadium prowadzonych postępowań nie podnosili oni, jakoby ograniczone zostało ich prawo do zarządu składowiskiem. Nie podnosili oni tego zarzutu również podczas trwania kontroli na składowisku, w których brali aktywny udział, co przesądza równocześnie, że posiadali oni dostęp na teren składowiska, wbrew twierdzeniom, jakoby był on im uniemożliwiony. Nie do zaakceptowania w tych warunkach jest podniesiony w niniejszym postępowaniu zarzut, że nie władali oni nieruchomością, nie byli zarządcą składowiska i nie mają przymiotu strony, mimo że skarżący działając jako przedsiębiorcy, a więc jak należy zakładać racjonalnie – inicjowali i występowali w szeregu postępowań dotyczących składowiska w S.
Przeciwnie, zachowanie skarżących ujawnione w sposób wyraźny w trakcie prowadzonych postępowań administracyjnych (w tym również prowadzonych kontroli z ich udziałem na terenie składowiska), dawało podstawy do przyjęcia przez organy administracji, iż władają oni tą nieruchomością jako zarządca składowiska. Trudno zatem podzielić zarzuty skarżących, że organy administracji orzekając w niniejszej sprawie, winny wbrew istniejącym faktom przeprowadzić dodatkowe dowody na okoliczność tego, że skarżący nie zarządzają składowiskiem odpadów w S.. Nie wiadomo zresztą jakie miałyby to być dowody, skarżący takich dowodów w toku postępowania sami nie zaoferowali. Organ administracji publicznej, nie jest natomiast obowiązany badać, w momencie rozpatrywania wniosku o zamknięcie składowiska jakim tytułem prawnym do składowiska, władający składowiskiem, dysponuje, tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie w ostatecznej decyzji Starosty O. z dnia (...) 2000 roku, zezwalającej na użytkowanie składowiska, jako zarządzający zostali wymienieni właśnie skarżący.
Zgodnie z art. 54 ust. 2 ustawy o odpadach, decyzja w sprawie zamknięcia składowiska odpadów zostaje wydana przez właściwy organ na wniosek zarządzającej składowiskiem, przy czym zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 6 powyższej ustawy, spoczywa na nim obowiązek poinformowania właściwego organu administracji publicznej o zakończeniu eksploatacji składowiska. W przedmiotowej sprawie wniosek o zamknięcie składowiska nie został złożony w momencie nabycia nieruchomości przez spółkę "C" w 2002 r., a dopiero w 2006 r. Pozwala to uznać , że dopiero wówczas powstały okoliczności uzasadniające jego złożenie. Przyjmując założenie racjonalności działań przedsiębiorcy stwierdzić należy, że gdyby "A" s.c. został faktycznie pozbawiony władztwa nad składowiskiem, wniosek ten powinien być złożony wcześniej. Również czynności podjęte po uzyskaniu decyzji o zamknięciu składowiska, a w szczególności wniosek z dnia (...) 2006 r. o wydanie decyzji na wykorzystanie ustabilizowanych osad ściekowych oraz piasku z piaskowników do prowadzonych prac rekultywacyjnych na terenie składowiska, wskazuje, że Skarżący posiadali władztwo nad przedmiotowym składowiskiem.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że w trakcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) 2006 roku organy administracji publicznej prawidłowo przyjęły, na podstawie wyżej wskazanych okoliczności, że wnioskujący o zamknięcie składowiska A. H. i A. K. wspólnicy A s.c. byli zarządzającymi składowiskiem w rozumieniu ustawy o odpadach i mieli przymiot strony w tym postępowaniu.
Nie można również podzielić poglądu skarżących, że w niniejszym przypadku zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty O. z dnia (...) 2006 roku w sprawie wyrażenia zgody na zamknięcie i rekultywację składowiska, określone w art. 156 § 1 pkt 5 kpa (niewykonalność decyzji). Decyzja Starosty O. w sprawie zamknięcia składowiska odpadów w S. i przeprowadzenia prac rekultywacyjnych jest bowiem wykonalna zarówno w aspekcie faktycznym jak i prawnym.
Odrębną zaś kwestią jest uzyskanie ewentualnej zgody właściciela nieruchomości na wykonanie prac rekultywacyjnych o ile taka zgoda w określonym stanie faktycznym byłaby niezbędna. Skarżący nie twierdzą przy tym nawet, że o taką zgodę występowali i (lub) jej nie uzyskali.
Ze wskazanych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.
/-/ M. Kwiecińska /-/A.Zieliński /-/ B.Drzazga
E.W.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło