II SA/Po 910/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia odrzucić skargę. /-/ T. Świstak D. A. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę określoną jako skarga z powodu niezgodności z prawem. W skardze wskazała, że dnia 24 października 2013 r. złożyła wniosek do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do niego na małoletnie dzieci A. A. i O. S.. Dnia 6 listopada 2013 r. Wójt Gminy W. przyznał jej wnioskowane świadczenia oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – A. A.. Jednocześnie skarżąca wskazała, że od maja 2013 r. zamieszkała z partnerem – ojcem O. S., zaś po roku pobierania zasiłku jako samotna matka A. A. dowiedziała się, iż nie należy się jej świadczenie przewidziane dla samotnej matki. Wskazała, iż złożyła wniosek do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., gdzie wskazywała, iż musi zwrócić nienależnie pobrany zasiłek nie ze swojej winy. Nadto wskazała, iż aktualnie wyprowadziła się od partnera i mieszka z dziećmi u swoich rodziców, dzieci wychowuje sama i nie stać ją na zwrot nienależnie pobranych świadczeń. Podała także, iż nie wiedziała, że nie należy się jej dodatek z tytułu samotnego wychowywania A. A., a panie w GOPSie celowo nie powiedziały jej o tym, mimo że wiedziały, że mieszka z partnerem. Po zarejestrowaniu skargi w dzienniku Korespondencji Ogólnej tut. Sądu na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału przekazano ją zgodnie z art. 54 p.p.s.a. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uznało, iż skarga ta dotyczy postanowienia tego organu z dnia [...] 2015 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i przekazało ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że w okresie od dnia 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. D. A. miała przyznane decyzją Wójta Gminy W. z dnia [...] 2013 r., nr [...] prawo do zasiłku rodzinnego na dzieci O. S. (pkt 1 decyzji) i A. A. (pkt 2 decyzji) oraz prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania córki A. (pkt 3 decyzji). Pismem z dnia 5 listopada 2014 r. Wójt Gminy W. powiadomił D. A. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, w okresie od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r., ze względu na stwierdzenie, że D. A. nie spełnia przesłanek z art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, gdyż zamieszkuje wspólnie z ojcem ich wspólnego dziecka O. S. Postępowanie to zakończone zostało decyzją Wójt Gminy W. z dnia [...] 2014 r., nr [...] ZW o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenia rodzinnego wypłaconego w okresie od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. w wysokości 2040 zł i nałożeniu obowiązku zwrotu części świadczenia w postaci dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Decyzja ta została, po rozpoznaniu odwołania D. A., uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. dnia [...] 2015 r., a sprawa przekazana została organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Wójt Gminy W. postanowieniem z dnia [...]2015 r. zawiesił powyższe postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Podaniem z dnia 11 marca 2015 r. Wójt Gminy W. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z wnioskiem o częściowe stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] 2013 r., nr [...] w części dotyczącej punktu 3. Decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...]2013 r., nr [...] w części dotyczącej punktu 3. W decyzji tej Kolegium pouczyło stronę D. A. o możliwości zwrócenia się z wnioskiem do SKO o ponowne rozpatrzenie sprawy, w przypadku gdyby zajęte stanowisko ją nie satysfakcjonowało. O ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł pismem z dnia 6 lipca 2015 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. Postanowieniem z dnia [...] 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. stwierdziło, że wniosek Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy jest niedopuszczalny. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. nie ma przymiotu strony postępowania, zaś zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. legitymację do wniesienia odwołania ma strona, a więc podmiot który spełnia przesłanki wypływające z art. 28 K.p.a., wedle którego decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku prawnego. Będąca stroną postępowania D. A. nie zwróciła się do organu w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji [...] z dnia [...] 2015 r. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniosła natomiast skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którą organ uznał za skargę na postanowienie z dnia [...] 2015 r., nr [...] . Zarządzeniem z dnia 28 października 2015 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez dokładne wskazania zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, którego dotyczy skarga, pod rygorem jej odrzucenia. W piśmie z dnia 10 listopada 2015 r. skarżąca ponownie opisała swoją sytuację rodzinną i majątkową, wskazała, że nie jest w stanie zwrócić niesłusznie pobranych bez własnej winy pieniędzy i wniosła o rozpatrzenie jej listu i zamknięcie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w przypadkach przewidzianych w art. 3 § 2 i 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (art. 3 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Sądy administracyjne nie posiadają natomiast kompetencji do kontrolowania działalności organów administracji w innym zakresie, w tym szczególności do sprawowania generalnej kontroli bieżącego funkcjonowania organów administracji. Dalej zauważyć należy, iż stosownie do treści art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego; 4) w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, dowód, że skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Określenie " wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności" należy rozumieć jako konieczność podania przez skarżącego aktu lub czynności podlegającej zaskarżeniu. Powyższy przepis nie wymaga przy tym przedstawienia w skardze wyczerpującego wywodu prawnego lub wskazania konkretnego przepisu lub przepisów prawa, który został naruszony. Wymóg skargi będzie w tym zakresie spełniony wówczas, gdy skarżący wskaże, nawet w sposób bardzo ogólny zaskarżoną decyzję, postanowienie, inny akt lub czynność oraz na czym polega jego zdaniem naruszenie prawa lub interesu prawnego w zaskarżonym akcie lub czynności. Podane wymogi skargi są niezbędne do zakreślenia przedmiotu postępowania, a ich niedochowania stanowi brak formalny. Jak wynika z treści art. 49 ustawy P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 3 Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 w/w ustawy). W okolicznościach przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że skarżąca w zakreślonym terminie nie wykonała zobowiązania Sądu, bowiem nie wskazała jaki konkretnie akt bądź czynność zaskarża, a jednocześnie okoliczności tej w żaden sposób nie można wyinterpretować z jej pisma, w którym nie tylko nawet nie zasugerowała swojej niezgody na treść postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2015 r., lecz wręcz w ogóle o tym orzeczeniu nie wspomniała. Z pism skarżącej nie sposób także wyinterpretować czy jej zamiarem było zaskarżenie innego skierowanego do niej orzeczenia, w tym w szczególności decyzji uznającej pobrane przez nią świadczenie za pobrane nienależnie, decyzji uchylającej tą decyzję, postanowienia o zawieszeniu tego postępowania, czy też decyzji wydanej w postępowaniu nieważnościowym, a ich analiza zdaje się sugerować, iż oczekuje ona od Sądu ogólnego skontrolowania prawidłowości funkcjonowania organów administracji we wszystkich postępowaniach związanych z pobieraniem przez nią w okresie od października 2013 do listopada 2014 r. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytlu samotnego wychowywania córki A. A. Powyższe oznacza, iż skarga D. A. obarczona jest brakami, które uniemożliwiają nadanie jej dalszego biegu, a których nie usunęła ona pomimo skierowania do nie odpowiedniego wezwania. W związku z tym należało, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji postanowienia. /-/ T. Świstak