II SA/Po 92/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia (...) nr (...) w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia (...) Nr (...) II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego , III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J. Szaniecka /-/ M. Kwiecińska W nocy z (...) na (...) 2006 r. Laboratorium Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w P. przeprowadziło kontrolę połączoną z pomiarem poziomu hałasu podczas trwania dyskoteki w klubie "A" (dalej klub) znajdującej się w P. na ul. (...). Pomiaru dokonano w punkcie oddalonym o 2,5 m od elewacji kamienicy zlokalizowanej przy ul. (...), na wprost klubu. Sporządzone w dniu (...) 2006 r. sprawozdanie z badań nr (...) wskazało, że działalność klubu powoduje przekroczenie dopuszczalnych wartości poziomu hałasu w porze nocnej, określonych w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 lipca 2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2004 r. Nr 178, poz. 1841). Pismem z dnia (...) 2006 r. Urząd Miasta P. poinformował D. M., właściciela klubu, że w dniu (...) 2006 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu dla klubu "A". Zawiadomienie powyższe nie zostało odebrane przez D. M. pomimo jego dwukrotnego awizowania w dniu (...) 2006 r. oraz (...) 2006 r. Decyzją z dnia (...) 2007 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję określającą dopuszczalny poziom hałasu emitowany do środowiska, wyrażony równoważnym poziomem dźwięku A w wysokości: LAeq D = 55 db oraz LAeq N = 45 db. W uzasadnieniu swojej decyzji Prezydent powołał się na pomiar przeprowadzony w nocy z (...) na (...) 2006 r., określając, że stwierdzony, dla terenu wokół klubu, poziom hałasu przekracza dopuszczalne wartości poziomu hałasu w porze nocnej. Stąd też, zgodnie z art. 115 a ustawy Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150 ze zm.) należało wydać powyższą decyzją. Decyzja powyższa została odebrana przez Z. M., brata D. M., w dniu (...) 2006 r. Od decyzji powyższej odwołał się Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. D. M. Wskazał, że nie wiedział o toczącym się postępowaniu i został pozbawiony możliwości czynnego w nim udziału, w związku z czym naruszona została zasada określona w art. 10 Kodeksu Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa). Równocześnie podkreślił on, że nie był obecny także podczas trwania kontroli przeprowadzonej w nocy z (...) na (...) 2006 r. Ponadto w przedmiotowej sprawie niemożliwe było wyznaczenie poziomu hałasu jaki klub emituje ze względu na zbyt małą różnicę pomiędzy poziomem hałasu pochodzącym z klubu a tłem akustycznym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia (...) 2007 r., nr (...) uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało ją do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium wskazało, że organ I instancji nie przeprowadził, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, wizji w terenie z udziałem D. M., ograniczając się jedynie do kontroli przeprowadzonej przez Laboratorium Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w nocy z (...) na (...) lipca 2006 r., protokół której nie został skutecznie doręczony odwołującemu. Tym samym naruszone zostały wynikające z kpa zasady dotyczące udziału strony w toczącym się postępowaniu. Pismem z dnia (...) 2007 r. Urząd Miasta P. poinformował D. M. o dowodzie z oględzin na terenie posesji znajdującej się na ul. (...) w (...), która miała się odbyć w dniu (...) 2007 r. Zawiadomienie powyższe zostało odebrane w dniu (...) 2007 r. przez Z. M., brata właściciela klubu. W dniu (...) 2007 r., w godzinach przedpołudniowych W. G. przedstawiając się jako pełnomocnik najemcy klubu poinformował, że nie może być obecny podczas trwania wizji lokalnej na terenie klubu. Zobowiązał się równocześnie do przesłania pełnomocnictwa do występowania w sprawie. Tego samego dnia przeprowadzono kontrolę na terenie klubu. W protokole sporządzonym z jego przebiegu, nr (...), wskazano, że, pomimo prawidłowego wezwania, D. M. nie stawił się a klub pozostawał zamknięty, co uniemożliwiło przeprowadzenie oględzin. Pismem z dnia (...) 2007 r. Urząd Miasta P. poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w terminie 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia. Zawiadomienie powyższe zostało odebrane w dniu (...) 2007 r. przez R. M., brata właściciela klubu. Dnia (...) 2007 r. D. M. zwrócił się do Urzędu Miasta P. z wnioskiem o przesłanie na podany adres odpisy protokołu z przeprowadzonych w dniu (...) 2007 r. oględzin. W odpowiedzi Urząd Miasta, pismem z (...) 2007 r., poinformował go, że uwierzytelniony odpis protokołu może odebrać osobiście po uiszczeniu opłaty skarbowej. Równocześnie D. M. został poinformowany, że do Urzędu nie wpłynęło usprawiedliwienie jego nieobecności podczas trwania kontroli ani udzielone przez niego pełnomocnictwo. Decyzja z dnia (...) 2007 r., nr (...), Prezydent Miasta P. określił dla klubu "A" dopuszczalny poziom hałasu emitowany do środowiska, wyrażony równoważnym poziomem dźwięku A w wysokości: LAeq D = 55 db oraz LAeq N = 45 db. Organ I instancji ponownie powołał się na pomiar przeprowadzony w nocy z (...) na (...) 2006 r. Równocześnie Prezydent wskazał, że D. M., pomimo prawidłowo doręczonych wezwań nie uczestniczył w wizji przeprowadzonej w dniu (...) 2007 r., nie wytłumaczył również swojej nieobecności, oraz nie zapoznał się z aktami sprawy. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego D. M., wskazując, że nie uczestniczył, w kontrolach przeprowadzonych w nocy z (...) na (...) 2006 r. oraz (...) 2007 r., co spowodowało, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 10 kpa. Odwołujący się podkreślił, że jego nieobecność (...) 2007 r. była usprawiedliwiona. Ponadto podtrzymał on swoje stanowisko, że niemożliwe jest wyznaczenie poziomu hałasu jaki klub emituje ze względu na zbyt małą różnicę pomiędzy poziomem hałasu pochodzącym z klubu a tłem akustycznym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu, decyzją z dnia (...) 2007 r., nr (...), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. Kolegium wskazało, że zarzuty jakoby odwołującemu nie zapewniono możliwości udziału w oględzinach terenu oraz zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym uznać należy za chybione, bowiem zapewniono mu możliwości udziału w postępowaniu, z czego jednak nie skorzystał. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia tła akustycznego przy ustaleniu poziomu hałasu emitowanego przez klub organ II instancji wskazał, że nie ma żadnych podstaw do zakwestionowania metodyki badań poziomu hałasu zastosowanej przez Laboratorium Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. M. Zdaniem Skarżącego w postępowaniu toczącym się przed organem I instancji został on pozbawiony możliwości czynnego w nim udziału. Ze względu na fakt przebywania w delegacji nie mógł on osobiście odebrać kopii protokołu z wizji przeprowadzonej w dniu (...) 2007 r. o co wnioskował, a otrzymanie której organ uzależnił od uiszczenia opłaty i osobistego stawiennictwa. Nie był on również obecny podczas dokonania kontroli połączonej z pomiarem poziomu hałasu w nocy z (...) na (...) lipca 2006 r., która została dokonana przed wszczęciem postępowania w sprawie. Stąd, zdaniem Skarżącego, czynność ta powinna zostać powtórzona z jego udziałem już po jego wszczęciu. Ponadto Skarżący podtrzymał zarzuty dotyczące niemożliwości wyznaczenia poziomu hałasu jaki emituje klub ze względu na zbyt małą różnicę pomiędzy poziomem hałasu pochodzącym z klubu a tłem akustycznym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, częściowo z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Na samym wstępie stwierdzić należy, że zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 10 kpa organy administracji publicznej zobowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania. Uprawnienie to aktualizuje się w momencie wszczęcia postępowania i trwa aż do momentu jego zakończenia decyzją administracyjną. Równocześnie zgodnie z art. 79 kpa organ administracji publicznej jest zobowiązany zapewnić stronie czynny udział w przeprowadzeniu dowodu, bowiem strona ma prawo zadawania świadkom lub biegłym pytań i składania wyjaśnień. W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzją organu I instancji zostały oparte na kontroli połączonej z pomiarem poziomu hałasu przeprowadzonej przez Laboratorium Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w nocy z (...) na (...) lipca 2006 r. Sąd zwraca uwagę, że kontrola powyższa została przeprowadzona przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie, co miało miejsce dopiero (...) 2006 r. Ponadto Skarżący nie został poinformowany o jej przeprowadzeniu, tym samym niemożliwe było jego czynne uczestnictwo w podejmowanych czynnościach. Oznacza to, że naruszona została zasady prawdy obiektywnej oraz czynnego udziału stron w postępowaniu, bowiem rozstrzygnięcie organów administracji publicznej zostało oparte na dowodzie uzyskanym przed formalnym wszczęciem postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 09 czerwca 1998 r., sygn. akt II SA/Gd 986/97, LEX nr 44085). Niezależnie od powyższej okoliczności należy wskazać, że zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, który wyznaczył dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska w porze dziennej oraz nocnej. Tymczasem, zgodnie z treścią art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska, w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu, przy czym za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. Normatywną przesłanką dla wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, stanowi zatem uprzednie stwierdzenie jego przekroczenia. Tymczasem w niniejszej sprawie pomiary przeprowadzone w nocy z (...) na (...) 2006 r., zostały dokonane w godzinach od 0:05 do 0:20 oraz od 1:00 do 1:20, a więc dotyczyły jedynie pory nocnej (§ 4 Rozporządzenia Ministra Środowiska z 29.07.2004 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu). Równocześnie z akt sprawy wynika, że nie przeprowadzono pomiarów dla pory dziennej. Stąd decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia (...) 2007 r. ustalająca dopuszczalny poziom hałasu emitowany do środowiska również dla pory dziennej, pomimo niepoprzedzenia jej wymaganymi pomiarami, wydana została z naruszeniem art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Poznania zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem prawa materialnego (art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska) co miało wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji powinny prowadzić postępowanie w ten sposób, by umożliwić stronie czynne uczestnictwo we wszystkich czynnościach podejmowanych w ramach prowadzonego postępowania oraz możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego w toku tego postępowania materiału dowodowego, tak aby zadość uczynić art. 10 oraz art. 79 kpa. Wydanie decyzji powinno zostać poprzedzone zebraniem wszystkich, wskazanych przepisami prawa, dowodów, w tym w szczególności ustaleniem przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylono zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia (...) 2007 r., nr (...). O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powyższej ustawy. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ M.Kwiecińska MK