II SA/Po 920/05
WyrokWSA w Poznaniu2006-05-30
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Aleksandra Łaskarzewska, Wiesława Batorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej za samowolę budowlaną może zostać wydane bez uprzedniego zbadania zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji nie rozważyły, czy zachodzą wszystkie przesłanki z art. 49b ust. 4 prawa budowlanego do ustalenia opłaty legalizacyjnej. Nie odniosły się do warunku zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, mające wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
W trakcie kontroli stwierdzono budowę grobli przedzielającej staw bez wymaganego zgłoszenia. Postanowieniem wstrzymano roboty budowlane, a następnie nakazano przedstawienie dokumentacji dotyczącej samowoli budowlanej. Po przedłożeniu części dokumentacji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił opłatę legalizacyjną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący K. i L.K. nie zgadzali się z budową i wysokością opłaty legalizacyjnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądził zwrot kosztów sądowych i orzekł o niewykonalności zaskarżonego postanowienia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. i L.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. wydanego w sprawie o numerze [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ W.Batorowicz /-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska
W trakcie kontroli zabudowy działki położonej w J., przeprowadzonej dnia [...]r. stwierdzono, że M.F. prowadzi roboty budowlane, polegające na budowie grobli przedzielającej staw, usytuowany na działkach [...],[...] bez wymaganego zgłoszenia.
Stwierdzono, że część działek nr [...],[...] w części stanowią nieużytek o wspólnym lustrze wody.
Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] wstrzymane zostały roboty budowlane.
Dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem wydanym w sprawie o numerze [...] nakazał M.F. przedstawienie w Inspektoracie następujących dokumentów dotyczących samowoli budowlanej grobli, przedzielającej staw usytuowany na działkach nr [...],[...] w J.:
- zaświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- projekt grobli,
- projekt zagospodarowania działki wraz z opisem technicznym urządzeń i instalacji
wykonanej przez osoby posiadające uprawnienia budowlane,
- pozwolenie wodnoprawne na wykonanie grobli,
- oświadczenie o wpływie grobli na zmiany wody w gruncie i na grunty sąsiednie.
Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia wskazano w art. 123 kpa, art5. 49b ust. 2 ustawy prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016).
Wywieziono, że przepisy prawa budowlanego stwarzają możliwość zalegalizowania obiektu, jeśli spełnione zostaną warunki wymienione w rozstrzygnięciu. Zostanie wówczas wymierzona opłata legalizacyjna.
Inwestor dostarczył:
- decyzję o warunkach zabudowy dotyczącą budowy zagrody wiejskiej obejmującej
budynek mieszkalny, budynek inwentarski, zbiornik na ścieki (decyzja nr [...] z dnia [...]r., znak: [...]),
- decyzję Starosty z dnia [...]r. ([...])
o udzieleniu M.F. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie ziemnego stawu na działce nr [...],
- mapę zasadniczą planu zagospodarowania działki – grobla stawowa, staw ziemny
- projekt techniczny wykonania ziemnego stawu w celu poprawy stosunków
wodnych na działce inwestora nr [...],
- zaświadczenie Wójta Gminy z dnia [...]r., z którego wynika,
że dla działki nr [...], położonej w J. nie ma opracowanego planu,
- umowę przeniesienia własności działki nr [...].
Dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem ustalił M.F. zam. w G. przy ul. [...] wysokość opłaty legalizacyjnej dotyczącej samowoli budowlanej grobli przedzielającej staw usytuowanej na działkach nr [...] i [...] w J. w wysokości [...],-zł.
Podstawę prawną wskazał w art. 49b ust. 4 ustawy prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016). W uzasadnieniu nadmieniono, że inwestor złożył dokumentację, do czego był zobowiązany na mocy postanowienia z dnia [...]r.
Wskutek odwołania złożonego przez K. i L.K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem dnia [...]r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Powtórzył argumentację organu I instancji. Dodał, że przyjęta zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 prawa budowlanego kwalifikacja obiektu oraz ustalona wg art. 49b ust. 5 pkt 1 prawa budowlanego wysokość opłaty zostały dokonane prawidłowo.
Skargę na powyższe postanowienie złożyli K. i L.K.
Oświadczyli, że nie zgadzali się na budowę grobli, która została wzniesiona wbrew technice.
Opłata legalizacyjna jest zbyt niska względem dochodu inwestora.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, jednak z innych przyczyn aniżeli w niej wywiedziono.
Zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. prawo budowlane (Dz.U. z 2004r. Nr 93 poz. 888) nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2 w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie, albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo w wypadku jego braku, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona – prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3 albo art. 30 ust. 2 i 4,
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu,
3) zaświadczenia wójta, burmistrza, prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo opisanej wyżej decyzji, w przypadki braku planu
(art. 49b ust. 2 cytowanej ustawy).
W przypadku niespełnienia obowiązku o którym mowa w ust. 2 stosuje się przepis ust. 1.
Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2 właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej (art. 49b ust. 4 prawa budowlanego). Na postanowienie przysługuje zażalenie.
W przedmiotowej sprawie organy obydwu instancji nie rozważyły, czy zachodzą wszystkie przesłanki z art. 49b ust. 4 prawa budowlanego. Ustaliły wysokość opłaty legalizacyjnej nie odnosząc się w żaden sposób do warunku koniecznego jej wymierzenia, o którym stanowi ust. 4.
Tak decyzja I, jak i II instancji nie zawiera żadnych rozważań co do zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy nie pozwala na wyjaśnienie wątpliwości w tym względzie.
Inwestor dołączył wprawdzie zaświadczenie wójta gminy, jednak wynika z niego, iż brak opracowanego miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego. Zaświadczenie w tym przedmiocie odnosi się do jednej z dwóch działek.
Ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie doręczono. Nie spełnia tych wymagań znajdująca się w aktach decyzja nr [...] Wójta Gminy z dnia [...]r. Dotyczy ona bowiem budowy zagrody wiejskiej nie zaś tego, co jest przedmiotem niniejszego postępowania, tj. grobli przedzielającej staw.
Podkreślić należy, że w myśl art. 49 ust. 1-4 prawa budowlanego zgodność z przepisami o planowaniu stanowi warunek niezbędny podjęcia procedury legalizacyjnej, w tym także wymierzenie opłaty legalizacyjnej.
Zaniechanie ustaleń w tym względzie stanowi w istocie pominięcie okoliczności istotnej dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Stanowi to, zdaniem Sądu, naruszenie fundamentalnych zasad procedury administracyjnej w tym zawartych w art. 7, 77 § 1, 75 § 1, 80 kpa. Stoi naprzeciw jednoznacznemu w swym brzmieniu przepisów prawa materialnego zawartego w art. 49b ust. 2-4 prawa budowlanego.
Zaniechanie koniecznych ustaleń i rozważań narusza także postanowienia art. 107 § 3 kpa. Decyzje organów obydwu instancji nie zawierają bowiem koniecznych świetle powyższego przepisu elementów.
Zdaniem Sądu opisane uchybienia, tak przepisom prawa materialnego, jak i procesowego uznać należy za mające wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ppkt "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – p.p.s.a.
Tym samym zaś uchylić należało tak decyzję organu I instancji, jak i II instancji. Stąd orzeczono jak w punkcie I sentencji.
Uchylenie decyzji organu I instancji znajdowało swą podstawę także w przepisie art. 135 p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Jak w punkcie III rozstrzygnięto w oparciu o art. 152 p.p.s.a.
/-/ W.Batorowicz /-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska
za nieobecnego Sędziego
/-/ W.Batorowicz
MarK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło