II SA/Po 921/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia ... 2014 r. Nr ... w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej dotyczącej dodatku mieszkaniowego oddala skargę II SA/Po 921/14 Uzasadnienie Decyzją z dnia ... 2014 r. Prezydent Miasta P., na podstawie art. 155 K.p.a. oraz art. 7 ust. 1 i 5, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), zmienił swoją decyzję ostateczną z dnia ... 2009 r. przyznającą J. F. dodatek mieszkaniowy na pokrycie opłat za zajmowany lokal nr ... przy ul. G. w P. w ten sposób że w miejsce dodatku mieszkaniowego w wysokości 176,92 zł miesięcznie, przyznał J. F. dodatek mieszkaniowy w wysokości 89,90 zł miesięcznie na okres od dnia 1 sierpnia 2009 r. do dnia 31 stycznia 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że J. F. złożył wniosek o zmianę ostatecznej decyzji z dnia ... 2009 r., załączając wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia ... 2013 r., sygn. akt ... unieważniający podwyżkę czynszu w latach 2008 – 2011 za lokal zajmowany przez wnioskodawcę. Organ pierwszej instancji następnie podał, że J. F. złożył w dniu ... 2009 r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego z potwierdzoną przez zarządcę budynku stawką czynszu 8,80 zł za m2 oraz punktową kartę lokalu. W oparciu o wypełnioną i potwierdzoną przez zarządcę budynku punktową kartę lokalu ustalona została stawka czynszu 7,90 zł za m2, na podstawie której ustalono wysokość dodatku mieszkaniowego na kwotę 176,92 zł. Organ uznał jednak, że prawidłowa stawka czynszu zajmowanego przez J. F. wynosi 4,97 zł za m2 i w związku powyższym dodatek mieszkaniowy winien wynosić kwotę 89,90 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. M., zarządca nieruchomości przy ul. G. w P., wskazując że jako strona postępowania nie wyraża zgody na zmianę decyzji ostatecznej. Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia ... 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., umorzyło postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. odwołanie służy stronie, a zgodnie z art. 28 K.p.a. strona jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zdaniem organu odwoławczego, zarządca i właściciel domu nie jest stroną postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego, a zatem nie jest również stroną w postępowaniu dotyczącym zmiany, na podstawie art. 155 K.p.a., decyzji ostatecznej o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. Stroną tego postępowania jest jedynie osoba ubiegająca się o to świadczenie, gdyż ona ma wyłącznie interes prawny ( art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Zarządca, czy właściciel budynku posiada w tym postępowaniu jedynie interes faktyczny, skoro dodatek ten jest jemu wypłacany i zaliczany na poczet należności za lokal, a zarządca lub właściciel budynku ma obowiązek, pod rygorem zwrotu wypłaconego dodatku, zawiadomić organ o wszelkich okolicznościach mających wpływ na jego wypłacanie. Konkludując, organ odwoławczy uznał, że odwołanie złożone przez osobę, która nie jest stroną postępowania jest niedopuszczalne i skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi A. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze zarzucono, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie że skarżący nie jest stroną postępowania o zmianie decyzji ostatecznej o przyznaniu dodatku mieszkaniowego J.F.. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz uchylenie w całości decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia ... 2014 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że interes prawny to taki, który został wzięty przez prawo w ochronę polegającą na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Interes prawny skarżącego w niniejszym postępowaniu ma celu usunięcie zagrożenia obowiązku zwrotu świadczenia uprawnionemu do otrzymania dodatku mieszkaniowego oraz organowi przyznającemu tenże dodatek. Z usunięciem zagrożenia skorelowana jest norma materialnoprawna wyrażona w przepisie art. 8 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym dodatek mieszkaniowy wypłaca się zarządcy lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny. W sytuacji obniżenia dodatku mieszkaniowego, skarżący A. M. obowiązany będzie do zwrotu różnicy pomiędzy kwotą przyznaną w pierwszej decyzji a kwotą przyznaną w wyniku nowo wydanej decyzji. Jednocześnie ewentualne uwzględnienie powództwa o zwrot świadczeń spowoduje obowiązek zapłaty obu podmiotom i zaistnienia sytuacji, w której beneficjent dodatków mieszkaniowych stałby się bezpodstawnie wzbogacony. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie , podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi, popierając stanowisko organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się bezzasadna. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia czy z przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 4. o dodatkach mieszkaniowych (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.), dalej ustawa, można wyprowadzić wniosek, iż zarządca domu, czy też osoba uprawniona do pobierania należności za lokal jest stroną postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego, a zatem czy taka osoba jest stroną postępowania w postępowaniu o zmianę decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy. Kwestia obowiązków zarządcy budynku została uregulowana w art. 8 ustawy. Zgodnie z ust. 1 dodatek mieszkaniowy wypłaca się, w terminie do dnia 10 każdego miesiąca z góry, zarządcy domu lub osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny. Zarządca domu lub osoba, o której mowa w ust. 1, zalicza dodatek mieszkaniowy na poczet przysługujących lub rozliczanych za jej pośrednictwem należności za zajmowany lokal mieszkalny (ust. 3). Pobierający należności za lokale mieszkalne ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości. W razie niedopełnienia tego obowiązku pobierający zwraca organowi przyznającemu dodatek mieszkaniowy kwoty dodatków wypłacone za miesiące, w których występowały zaległości w tych opłatach. Pobierający jest obowiązany zwrócić organowi te kwoty w terminie kolejnych 2 miesięcy, jeżeli gospodarstwo domowe, któremu przyznano dodatek mieszkaniowy, nie uiści zaległych opłat w terminie miesiąca od powstania obowiązku zawiadomienia organu o powstaniu zaległości (ust.4). Sad orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 1527/09, LEX nr 559350, w którym uznano, że z żadnego z powyższych przepisów nie można wyprowadzać wniosku, iż zarządca domu, czy też osoba uprawniona do pobierania należności za lokal jest stroną postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. Okoliczność, że takim podmiotom doręcza się taką decyzję nie przesądza o tym, że są oni stronami postępowania. Doręczenie tej decyzji następuje wyłącznie ze względów techniczno-informacyjnych po to, aby podmiot ten wiedział, jaką kwotę dodatku przyznano konkretnemu najemcy czy właścicielowi lokalu i w związku z tym, w jakiej wysokości należności ma on we własnym zakresie regulować. Wskazany zaś w art. 8 ust. 4 ustawy obowiązek zwrotu kwoty dodatku wpłaconego za miesiące, w którym występowały zaległości w opłatach za lokal, jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Jest on zresztą konsekwencją nie wywiązania się przez ten podmiot z ustawowo nałożonego na niego obowiązku przekazania stosownej informacji o zaległościach w opłacaniu należności za lokal. Zarządca domu nie ma zatem żadnego interesu prawnego lub obowiązku w postępowaniu w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. Interes zarządcy może być wyłącznie kwalifikowany w kategoriach interesu faktycznego - sprowadzającego się do wpływu na jego konto należności za lokal. Z punktu widzenia zarządcy nie ma żadnego znaczenia czy osoba zajmująca lokal sama reguluje za niego należność, czy też w jej uiszczaniu partycypuje, w formie dodatku mieszkaniowego, organ administracji publicznej. Skoro więc zarządca budynku nie ma interesu prawnego w postępowaniu o przyznanie dodatku mieszkaniowego, to nie może nabyć takiego przymiotu w postępowaniu dotyczącym weryfikacji decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 K.p.a. Należy zauważyć, że przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczące zmiany decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego jest jedynie konsekwencją postępowania przed sądem powszechnym z powództwa J. F. przeciwko skarżącemu o ustalenie nieważności podwyżek czynszu w latach 2008 – 2011, zakończonego wydaniem przez Sąd Rejonowy P. wyroku zaocznego z dnia ... 2013 r., sygn. akt ..., w którym skarżący miał możliwość obrony swoich interesów. Uznanie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania wypełnia przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego i musi skutkować jego umorzeniem na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.