II SA/Po 921/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-12-06

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżących, obejmująca niskie dochody, wysokie koszty utrzymania, spłatę kredytu mieszkaniowego oraz inne zobowiązania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja finansowa skarżących uzasadnia przyznanie prawa pomocy w całości. Dochody skarżących, pochodzące z renty i wynagrodzenia za pracę, wystarczają jedynie na pokrycie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania, spłatę kredytu mieszkaniowego i innych zobowiązań. Po zaspokojeniu tych podstawowych potrzeb nie pozostają im wolne środki na pokrycie kosztów sądowych ani wynagrodzenia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący L. G. i E. G. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazali, że są osobami starszymi i schorowanymi, a ponoszone koszty utrzymania, spłata kredytu mieszkaniowego i inne zobowiązania finansowe znacząco obciążają ich budżet. Dołączyli dokumenty potwierdzające ich dochody, wydatki oraz zobowiązania finansowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżących L. G. i E. G. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla nich adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 06 grudnia 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. G. i E. G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia 1. zwolnić skarżących L. G. i E. G. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla L. G. i E. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Skarżący L. G. i E. G. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł wystąpili z żądaniem przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. We wniosku na formularzu PPF podali, że są osobami starszymi i schorowanymi. Uiszczenie wszystkich opłat wiązałoby się ze znacznym uszczerbkiem dla rodziny. Oświadczyli, że do czasu odbioru mieszkania od dewelopera w dniu 31 lipca 2017r., zakupionego na kredyt, zmuszeni są "koczować na terenie ogródków działkowych", a zimą wynajmują kwatery, co pozbawia ich oszczędności. Po opłaceniu należnych opłat rodzinie pozostaje niewielka kwota na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, które nie są w pełni zaspokajane. Zmuszeni są prosić o pomoc obce osoby ponieważ nie wystarcza im środków na wyżywienie. Oświadczyli, że utrzymują się z renty E. G. w wysokości [...] zł. oraz wynagrodzenia za pracę skarżącej w wysokości [...] zł, co łącznie daje [...] zł netto miesięcznie. Nadto oświadczyli, że posiadają samochód o wartości [...] zł. Wskazali, że nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Wyszczególnili stałe miesięczne koszty koniecznego utrzymania, na które składa się spłata kredytu mieszkaniowego z miesięczną ratą w wysokości [...] zł, czynsz za mieszkanie [...] zł, oraz spłata kredytu [...] zł, energia elektryczna [...] zł, opłaty działkowe [...] zł, opłata za media [...] zł, koszty leczenia [...] zł, koszty dojazdów do pracy [...] zł, utrzymanie samochodu [...] zł, abonament telefoniczny [...] zł, abonament za Internet [...] zł, czynsz najmu mieszkania w okresie zimowym [...] zł. Wnioskodawcy wezwani do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. - dalej "P.p.s.a.") powtórzyli, że skarżący jest na rencie, a skarżąca jest zmuszona pracować, by wystarczyło na ich utrzymanie. Oświadczyli, że nie prowadzą działalności gospodarczej. Aktualnie rozpoczęli spłacanie kredytu mieszkaniowego, nie posiadają żadnej innej nieruchomości, jedynie użytkują ogródek działkowy w ROD, który nie przynosi żadnych dochodów. Ponoszą nakłady na jego utrzymanie oraz remonty altany i na doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem. Skarżący wskazali, że ponoszą koszty utrzymania samochodu z 2000r. na paliwo i naprawy w wysokości [...]zł miesięcznie, środków czystości [...]zł, wydatki na leki [...] zł. Oświadczyli, że często nie wystarcza im na pokrycie kosztów życia codziennego, oszczędności które posiadali wydali na prywatne leczenie skarżącej. Na altanę wydali oszczędności życia, jej budowa prowadzona była systemem gospodarczym. Skarżący ma problemy ze zdrowiem. Po opłaceniu należnych opłat rodzinie pozostaje niewielka kwota na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, zmuszeni są prosić o pomoc osoby trzecie. Nadto wyjaśnili, że koszty związane z wykończeniem mieszkania (panele, farby, drzwi, łazienka) to kwota około [...]zł, która uzyskali z kredytu długoterminowego. Mieszkanie wymaga jeszcze wykończenia, nie mają mebli. Wnioskodawcy przedłożył kserokopie: - PIT-u 37 za 2016r. obojga skarżących, z którego wynika, że osiągnęli dochód w łącznej wysokości około [...]zł, - dowody wpłaty za utrzymanie działki, faktury za media, - harmonogramy spłaty kredytu hipotecznego w wysokości [...]zł oraz kredytu ratalnego do 2021 zł miesięczną ratą [...]zł, - wyciągu z rachunku bankowego skarżących, na który wpływa jedynie wynagrodzenie skarżącej w wysokości około [...]zł oraz renta skarżącego w wysokości [...]zł; saldo miesięczne na tym rachunku wynosi [...]zł na dzień 12 października 2017r. Z rachunku bankowego wynika, że Skarżący na bieżąco dokonują zapłaty stałych miesięcznych zobowiązań oraz spłacają zadłużenie na dwóch kartach kredytowych. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Wniosek o prawo pomocy można wnieść w każdym czasie i obejmuje on koszty postępowania aktualne na dzień wniesienia wniosku oraz na przyszłość (art. 243 §1 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w całości następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcach ubiegających się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że skarżący nie dysponują środkami, które mogliby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że aktualna sytuacja wnioskodawców nie pozwala na poniesienie przez skarżących kosztów postępowania w niniejszej sprawie chociażby częściowo. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa rodziny i możliwości płatnicze wnioskodawców oceniane są przez pryzmat dochodów osiąganych przez wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Skarżący wspólnie utrzymują się z renty skarżącego i wynagrodzenia za pracę skarżącej w łącznej wysokości około [...]zł netto miesięcznie. Z oświadczenia wynika, że wspólnie ponoszą konieczne koszty swojego utrzymania oraz domu i samochodu w łącznej wysokości około [...]zł miesięcznie, a nadto ratę kredytu który zaciągnęli za zakup mieszkania ([...]zł). Pozostałą kwotę przeznaczają na wyżywienie. Wysokość uzyskiwanych dochodów pozwala zatem jedynie na poniesienie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżących. Potwierdzają tą okoliczność wyciągi z rachunku bankowego, gdzie miesięczne salda wprawdzie są dodatnie, ale na poziomie kilku złotych. Koszty utrzymania skarżących zwiększyły się z uwagi na konieczność poniesienia zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu mieszkaniowego, ale nie płacą już czynszu za wynajem mieszkania w okresie zimowym. Wynika z tego, że skarżący po zaspokojeniu koniecznych i podstawowych kosztów swojego utrzymania nie dysponują już wolnymi środkami, które mogliby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części oraz wynagrodzenia pełnomocnika w wyboru. Wspomagają się dodatkowymi środkami z kart kredytowych, które na bieżąco spłacają. Zauważyć przy tym należy, że skarżący prowadzą jeszcze inne sprawy w tutejszym Sądzie. Uwzględnić zatem należy wysokość wszystkich przewidywanych kosztów sądowych we wszystkich tych sprawach i łączne obciążenie skarżących z tego tytułu. Z istoty prawa pomocy wynika, bowiem możliwość przyznania prawa pomocy jedynie w sytuacji, gdy po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżących, nie pozostają im już żadne wolne środki. Złożone oświadczenia co do uzyskiwanych dochodów zostały potwierdzone dokumentami i wynika z nich, że dochody wystarczają jedynie na poniesienie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania skarżących. W konsekwencji przyjąć należy, że przedstawiona sytuacja finansowa skarżących pozwala na przyznanie im prawa pomocy w żądanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło