II SA/Po 923/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Wiesława Batorowicz /spr./ Protokolant sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi U. i P.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia; I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 355,- (trzysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska Postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na U. i P.K. grzywnę w celu przymuszenia rozbiórki budynku gospodarczego objętego tytułem wykonawczym. Z uzasadnienia postanowienia wynikało, że obowiązek rozbiórki, mimo istnienia w obrocie prawomocnego orzeczenia z dnia [...]r. czynność tą nakazującego, nie został wykonany. Odwołanie od postanowienia z [...]r. wnieśli P. i U.K. podnosząc, iż nadal toczy się postępowanie w przedmiocie orzeczenia nakazu rozbiórki wywołane ich wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej z [...]r., które na skutek ich zażalenia rozstrzygnięte będzie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ wskazał, iż zaskarżone postanowienie zostało poprzedzone prawidłowo wystawionym tytułem wykonawczym. Poprawnie również obliczona została wysokość grzywny. Organ wskazał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji rozbiórkowej. Decyzja ta została przez U. i P.K. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. złożyli U. i P.K. domagając się jego uchylenia oraz uchylenia poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]r. Zdaniem skarżących postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]r. jest nieważne, gdyż brak na nim prawidłowego podpisu, co narusza art. 124 kpa. Podpis pod orzeczeniem organu jest, zdaniem skarżących, elementem konstytutywnym, który jest częścią postanowienia. Zaskarżone postanowienie zawiera poza pieczątką jedynie nieczytelny znak osobowy podpisującej wraz ze skrótem "z up.". Tym samym nie jest to podpis w rozumieniu art. 124 kpa. Nadto nie zostało określone stanowisko osoby podpisującej ten dokument. Skarżący podnieśli również, iż decyzja rozbiórkowa nadal nie jest ostateczna, co wyklucza wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na motywy swojego rozstrzygnięcia. Organ nie ustosunkował się do skargi w zakresie zarzutu dotyczącego nieprawidłowego podpisu pod postanowieniem pierwszoinstancyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Rację mają skarżący, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]r. nie zawiera podpisu złożonego przez osobę w sposób opisany w przepisie art. 124 kpa. Opisane postanowienie zaopatrzone zostało w pieczątkę o treści "Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego E.O.". Na pieczątce widnieje odręczny napis "z up." oraz nieczytelny podpis. Powyższe wskazuje jednoznacznie, iż podpis nie jest podpisem wymienionej na pieczątce osoby – E.O. Jednym z istotnych wymogów prawidłowości zapadłego w postępowaniu egzekucyjnym postanowienia jest to, że musi ono pochodzić od właściwego organu, co oznacza też, stosownie do przepisu art. 124 § 1 kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - Dz.U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 o postępowaniu w administracji, że musi zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. W niniejszej sprawie powinien to być podpis Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Tymczasem zaskarżone postanowienie podpisał ktoś w jego zastępstwie nie podając imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, z którego wynikałoby upoważnienie do wydania postanowienia. Powyższe przesądza o istotnej wadzie tego postanowienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 13.III.1985 r. z aprobującą glosą B.Adamiak OSP 1988/5/123). W późniejszych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał na trafność tego poglądu (por. wyrok NSA z 04.07.1997 r. I SA/Kr 88/97, wyrok NSA z 18.12.1996 r. Lex nr 28969, wyrok WSA w Warszawie z 23.06.2005 r. sygn. SA/Wa 832/04). Opisana wada jest na tyle istotna, że nie zachodzi potrzeba badania, czy podpisana na postanowieniu osoba w rzeczywistości legitymowała się upoważnieniem osoby pełniącej funkcję organu egzekucyjnego. Wada ta odpowiada pojęciu rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. - Postępowanie egzekucyjne w administracji. Opisaną wadą dotknięte było postanowienie organu pierwszej instancji. Wadliwość postanowienia organu odwoławczego polegała na tym, że utrzymano nim w mocy wadliwe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Tym samym również organ odwoławczy rażąco naruszył prawo ze skutkiem nieważności postanowienia tego organu. Podstawą nieważności postanowienia organu odwoławczego są te same przepisy, które wymieniono wskazując na nieważność organu I instancji. Nieważność postanowień obu instancji powoduje, że zbędne jest rozważanie dalszych zarzutów podnoszonych w skardze. Z tych powodów stwierdzono nieważność postanowień obu instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik /-/ B.Kamieńska MK