II SA/Po 923/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-11-18

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ponowne zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona jest już zwolniona od tych kosztów w całości na mocy wcześniejszego postanowienia?
Ratio decidendi
Wniosek o ponowne zwolnienie od kosztów sądowych jest bezzasadny, jeśli strona jest już zwolniona od tych kosztów w całości na mocy prawomocnego postanowienia. Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie, tj. gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący K. G., który korzystał już z prawa pomocy w całości, złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ponownego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał na upośledzenie umysłowe, brak dochodów, utrzymywanie się z pomocy społecznej i sprzedaży surowców wtórnych, a także posiadanie jedynie pokoju z kuchnią odziedziczonego po spadku. Referendarz sądowy postanowił ustanowić dla skarżącego adwokata, ale oddalił wniosek o ponowne zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowić dla K. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2014r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. G na akt Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2014r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłat za korzystanie z miejskich środków transportu postanawia 1. ustanowić dla K. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący K. G. na mocy postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 4 września 2014r. korzysta z prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Prawo pomocy nie zostało cofnięte. Skarżący w dniu 10 listopada 2014r. wniósł o prawo pomocy w całości, poprzez ponowne zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący argumentował, że adwokat jest potrzebny do wniesienia skargi kasacyjnej, skarżący jest osobą upośledzoną umysłowo i w związku z tym jest niezdolny do pracy. Nie posiada żadnych przychodów. Utrzymuje się z pomocy społecznej w wysokości [...] zł miesięcznie oraz ze sprzedaży zebranych surowców wtórnych. Skarżący wskazał, że nie posiada żadnych bliskich osób, które mogłyby wesprzeć go finansowo, sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe. W części wniosku dotyczącej majątku oświadczył, że posiada na skutek spadkobrania [...] domu, co stanowi pokój z kuchnią o powierzchni [...] m². Nie posiada innego majątku, oszczędności czy innych wartościowych ruchomości. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r, poz. 270, dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Stąd skarżący aktualnie zwolniony jest z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony jest już na mocy postanowienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości, to zwolnienie od tych kosztów w wyniku kolejnego wniosku w drodze postanowienia nie może być przyznane. Żądanie kolejnego zwolnienia od kosztów sądowych jest bezzasadne. Wobec powyższego należało oddalić wniosek skarżącego o ponowne zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet wolnorynkowe wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się jedynie z pomocy społecznej w wysokości, która z trudem zaspokaja podstawowe potrzeby koniecznego utrzymania. Nadto choruje, co wymaga dodatkowych wydatków i ogranicza możliwości zarobkowania. Skarżący nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Posiadaną nieruchomość wykorzystuje celem zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 4) i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło