II SA/Po 925/08
PostanowienieWSA w Poznaniu2008-11-20
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Dwornicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, będąca emerytką, właścicielką mieszkania i posiadająca ograniczone dochody, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, będąca emerytką, właścicielką mieszkania, która wykazuje, że jej miesięczne dochody są w całości przeznaczane na pokrycie niezbędnych kosztów utrzymania i nie jest w stanie zaoszczędzić nawet niewielkiej kwoty na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla swojego utrzymania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Posiadany majątek nieruchomy służy zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych, a ograniczony dochód z emerytury potwierdza brak realnych możliwości zgromadzenia środków na koszty sądowe.Stan faktyczny
Skarżąca J.J., 73-letnia wdowa pobierająca emeryturę, wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała na wysokie koszty utrzymania, w tym raty kredytu, opłaty za media, leki oraz konieczne remonty, które pochłaniają większość jej emerytury. Jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...] m² i posiada udział w działce. Nie posiada innych nieruchomości ani zasobów pieniężnych.Rozstrzygnięcie
Zwolniono J.J. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami postanawia zwolnić J.J. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Skarżąca J.J. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych.
W swoim oświadczeniu o stanie rodzinnym i dochodach wskazała, że ma 73 lata. Jest wdową i mieszka sama. Pobiera emeryturę w wysokości [...]7 zł. ([...] zł brutto). Wnioskodawczyni podała, że zobowiązana jest do ponoszenia rat od kredytu zaciągniętego na wykup mieszkania od gminy, w którym mieszka. W dalszej części wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że większą część jej emerytury pochłaniają opłaty na zakup opału, bieżące opłaty za media, rachunki za leki, koszty remontów rynien, dachu, wymiany cieknących kaloryferów, więc każdy kolejny wydatek jest ponad jej możliwości finansowe. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku poddała, że jest właścicielką segmentu w bloku 4-rodzinnym, który stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m², położonym w [...]. Wiąże się z tym udział w 1/4 we własności działki o powierzchni [...] m². Oświadczyła, że nie posiada żadnych innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy zasobów pieniężnych.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Sytuacja majątkowa, finansowa i zdrowotna przedstawiona przez skarżącą wskazuje, iż należy ona do grona osób spełniających przesłanki przyznania prawa pomocy.
Wykazała, że swoje miesięczne dochody w całości przeznacza na pokrycie niezbędnych kosztów swojego utrzymania i nie jest w stanie zaoszczędzić niewielkiej nawet kwoty na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku w wydatkach koniecznego swojego utrzymania. Posiadany majątek nieruchomy służy natomiast zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Uzyskując jedynie dochód ze świadczenia emerytalnego ma ograniczoną zdolność kredytową.
Mając na uwadze wysokość przewidywanych kosztów sądowych niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, skarżąca wykazała, że nie ma realnych możliwości zgromadzenia chociażby części środków na ich zapłacenie.
Podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art. 249 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak we wstępie.
/-/ K. Witkowicz-Dwornicka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło