II SA/Po 928/16
WyrokWSA w Poznaniu2017-03-08
Skład orzekający: Tomasz Świstak, Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych, jeśli wcześniej zapadły ostateczne decyzje administracyjne rozstrzygające tę samą kwestię?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość zachodzi, gdy w obrocie prawnym funkcjonują już ostateczne decyzje administracyjne rozstrzygające sprawę co do istoty. Ponowne rozpoznawanie wniosków tożsamych pod względem podmiotowym i przedmiotowym z już raz rozpatrzonymi jest niedopuszczalne, dopóki poprzednie orzeczenie nie zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do stycznia 2016 r. Prezydent Miasta umorzył postępowanie w tej części, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze ostateczne decyzje administracyjne rozstrzygające tę samą kwestię. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając niezgodność decyzji z prawem i oparcie jej na kłamstwie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; oddala skargę
II SA/Po 928/16
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2016r nr [...] na podstawie art. 105 §1 kpa w zw. z art. 14 i art. 106 ust.1 ustawy z 12.03.2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U z 2015 poz.163 Prezydent Miasta P. umorzył postępowanie w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do stycznia 2016r. w związku z wnioskiem pana A. G. z dnia 01 kwietnia 2016r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pan A. G..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z dnia [...].09.2015 r. [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji
W uzasadnieniu wskazano na przepis art. 105 § 1 kpa zgodnie z którym gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość zachodzi przede wszystkim wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę co do istoty. Sytuacje takie zachodzą wówczas, gdy brak jest wniosku inicjującego postępowanie lub gdy zgłoszone żądanie nie dotyczy sprawy podlegającej rozpoznaniu co do istoty przez organ administracji publicznej. Przyjąć również należy, że podstawy do umorzenia postępowania zachodzą wówczas, gdy organ prowadzi postępowanie w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją administracyjną. Rozpoznawanie kolejnych wniosków tożsamych pod względem podmiotowym i przedmiotowym z już raz rozpatrzonymi jest bowiem niedopuszczalne. Tak długo jak orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie w tej samej materii jest bezprzedmiotowe. Dopiero eliminacja takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego da możliwość ponownego rozstrzygnięcia danego wniosku.
Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające uznać, że postępowanie organu I instancji dotyczące wniosku o pomoc finansową na spłatę zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r.. do stycznia 2016r. jest bezprzedmiotowe. Zasadnie przyjął organu I instancji, że w obrocie prawnym funkcjonują już ostateczne decyzje administracyjne oddalające wnioski o przyznanie pomocy na spłatę zaległości na wskazane wyżej okresy. I tak:
1. wyrokiem z dnia 04 kwietnia 2012r. w sprawie II SA/Po 186/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Pana A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r.. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] o odmowie przyznania pomocy finansowej na opłacenie czynszu w miesiącu lipcu 201 1 r.. i zaległości czynszowych od stycznia 201 lr. do lipca 201 1r. w kwocie [...]zł. Wyrok z dnia 29.01.2015r. sygn. akt II SA/ Po 1306/14 - oddalenie skargi w
przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego - decyzja [...] (dot. decyzji po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 1.08.2011 decyzja z dnia [...].06.2014r. nr [...] dot. umorzenia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych w miesiącach: styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj, czerwiec i lipiec 201 lr.);
decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] Prezydent Miasta P. odmówił przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych od sierpnia 201 lr. do grudnia 201 lr. i na rok 2013r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2014r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] Prezydent Miasta P. odmówił przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za miesiące styczeń, luty i marzec 2014r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] września 2014r,. decyzją nr [...], uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu [...] października 2014r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję nr [...], którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...], utrzymało w mocy.
decyzją z dnia [...] października 2014r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc luty 2014r. w kwocie [...]zł. Decyzja ta została w dniu [...] listopada 2014r. utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 15.03.2015r. Sygn akt Sa/Po 42/14 oddalił skargę pana G. ;
decyzją z dnia [...] lipca 2014r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych na miesiące: kwiecień, maj 2014r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] listopada 2014r., decyzją nr [...] 1367.2014, utrzymało w mocy;
decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmownie przyznania pomocy na uregulowanie zaległości za miesiąc czerwiec 2014r., którą tut. Kolegium w dniu [...] października 2014r., w sprawie [...], utrzymało w mocy;
decyzją z dnia [...] października 2014r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy, którą tut. Kolegium w dniu [...] listopada 2014r., w sprawie [...], utrzymało w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] marca 2015r. Sygn. akt SA/Po [...] oddalił skargę Pana A. G.;
decyzją z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy, którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] stycznia 2015r., w sprawie [...] , utrzymało w mocy;
9. decyzją z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc październik 2014r. i zaległości czynszowych za miesiąc wrzesień 2014r.;
10. decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc listopad 2014r. i zaległości czynszowych za miesiąc październik 2014r., którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] lutego 2015r., w sprawie [...], utrzymało w mocy;
11. decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc grudzień 2014r. i zaległości czynszowych za miesiąc październik 2014r, którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] marca 2015r., w sprawie [...] utrzymało w mocy.
12. decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc styczeń 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc grudzień 2014r, którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r., w sprawie [...], utrzymało w mocy;
13. decyzją z dnia30 marca 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc luty 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc styczeń 2015r, którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] maja 2015r. w sprawie [...], utrzymało w mocy;
14. decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc marzec 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc luty 2015r, którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] września 2015r. w sprawie [...], utrzymało w mocy;
15. decyzją z dnia 25 mają 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc kwiecień 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc marzec 2015r, którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] września 2015r. w sprawie Nr [...], utrzymało w mocy;
16. decyzją z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc maj 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc kwiecień 2015r, którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] października 2015r. w sprawie [...], utrzymało w mocy;
17. decyzją z dnia [...] lipca 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc czerwiec 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc maj 2015r, którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. w sprawie nr [...], utrzymało w mocy;
18. decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc lipiec 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc czerwiec 2015r., którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. w sprawie [...] utrzymało w mocy;
19. decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc sierpień 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc lipiec 2015r., którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] lutego 2016r. w sprawie [...] utrzymało w mocy;
20. decyzją z dnia [...] października 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc wrzesień 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc sierpień 2015r., którą tul. Kolegium decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. w sprawie [...] 1632.2015 utrzymało w mocy;
21. decyzją z dnia [...] listopada 2015r. 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc październik 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc wrzesień 2015r., którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] lutego 2016r. w sprawie [...] utrzymało w mocy;
22decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc listopad 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc październik 2015r., którą tut. Kolegium decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. w sprawie [...] utrzymało w mocy;
23decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc grudzień 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc listopad 2015r., którą tut. Kolegium w sprawie [...] utrzymało w mocy;
24decyzją z dnia [...] marca 2016r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc 4 styczeń 2016. i zaległości czynszowych za miesiąc grudzień 2015r., którą tul. Kolegium decyzją nr z dnia [...] lipca 2016r. w sprawie [...] utrzymało w mocy;
25 decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] Prezydent Miasta P. orzekł o odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc luty 2016. i zaległości czynszowych za miesiąc styczeń 2016r., którą tut. Kolegium w sprawie [...] utrzymało w mocy;
Powyższe prowadzi do wniosku, że istnieją już ostateczne decyzje administracyjne, w których organy wypowiedziały się w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na spłatę zadłużenia czynszowego za okres od stycznia 2011r. do stycznia 2016r. Tak długo jak wyżej wskazane decyzje, rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę, funkcjonuj w obrocie prawnym, kolejne postępowanie w tej samej materii jest bezprzedmiotowe. Dopiero ewentualna eliminacja tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego da możliwość ponownego rozstrzygnięcia wniosku.
Mając to na uwadze, tut. Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego i na podstawie powołanych przepisów orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 26.10.2016 r. z zachowaniem ustawowego terminu skarge do Sąd złożył A. G. podając, że decyzja jest niezgodna z przwem oparta na kłamstwie .Podał, że jedynym środkiem utrzymania jest renta ZUS w kwocie [...]zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentacje .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy.. Przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta w zakresie zaległości czynszowych za cały okres zaległości od stycznia 2011r. do stycznia 2016r. – w takim zakresie czasowym jak to zakreślił A. G. w swoim wniosku z 1.04.2016 r
Zgodzić się należy z organami obu instancji, iż wniosek A. G. z dnia 1.4. 2016r. w części odnoszącej się do zaległości czynszowych dotyczył spraw, w których zapadło już rozstrzygniecie. Organy obu instancji wykazały, iż żądanie skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do stycznia 2016 r. zostało rozpoznane decyzjami Prezydenta Miasta P. wymienionymi szczegółowo w zaskarżonej decyzji. Zauważyć należy, iż od wszystkich tych decyzji A. G. wniósł odwołania do organu II instancji. Nadto za okresy do stycznia 2015r. zapadły oddalające wyroki sądu. Sytuacja Skarżącego nie uległa zmianie, nadal utrzymuje się z niskiej renty, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W takiej sytuacji obowiązkiem organu pierwszej instancji było umorzenie postępowania administracyjnego po ustaleniu, że sprawa została załatwiona decyzją merytoryczną przez organ pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 kpa gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Po wydaniu decyzji załatwiających sprawę z wniosków A. G. o pomoc finansową na uiszczenie uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do stycznia 2016r., po wniesieniu odwołania przez A. G. i przesłaniu odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w trybie art. 133 k.p.a., bez korzystania przez organ pierwszej instancji z instytucji przewidzianej w art. 132 k.p.a., odpadła podstawa do rozstrzygania sprawy przez Prezydenta Miasta P., a zaistniała podstawa do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy w trybie art. 134 - 140 k.p.a.
Wydanie poza ramami instytucji przewidzianej w art. 132 k.p.a., decyzji przez organ I instancji, ignorującej wniesienie przez stronę odwołania, w sprawie już rozstrzygniętej decyzją tego organu, przed zakończeniem trwającego postępowania odwoławczego, stanowiłoby działanie bez podstawy prawnej, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe uwagi stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Kontrolując niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy obowiązującego prawa.
Zgodnie z przepisem art. 133 p.p.s.a Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Organ przesyłając do Sądu skargę przesłał także akta sprawy związane z rozpoznaniem wniosku skarżącego z 1.04.2016 r. We wniosku zawarto prośbę o przyznanie zasiłku celowego na energię elektryczną , na zakup leków oraz na spłatę zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 do stycznia 2016r. .Przedmiotem niniejszej skargi jest negatywnie załatwiony wniosek w przedmiocie zaległości czynszowych, co jak wyżej uzasadniono ma swoje umocowanie w obowiązujących przepisach. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika jednak, że decyzją z dnia [...].05.2016 r. [...] przyznano zasiłek celowy na energię elektryczną w kwocie [...]- zł i zasiłek celowy na zakup leków w kwocie [...]- zł. Powyższe sąd wskazuje tylko ubocznie dla podkreślenia iż skarżący nie pozostaje bez wsparcia finansowego organów pomocy społecznej.
Skarga na decyzję umarzającą postępowanie w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 do stycznia 2016 jest niezasadna wobec tego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło