II SA/Po 929/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 lutego 2021 wniosku K. M. i K. K.M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. M. i K. K.-M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] [...] października 2020 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. /-/ W. Batorowicz K. M. i K. K. – M. wnieśli skargę na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2020r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na możliwość nakazania przez organy nadzoru budowlanego rozbiórki zrealizowanych robót budowlanych, jak również grzywien w postępowaniu egzekucyjnym tylko w związku z bezskutecznym upływem terminu na przedłożenie dokumentów wskazanych w zaskarżonym postanowieniu. Dlatego też, zdaniem skarżących, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków po stronie skarżących. Zdaniem skarżących, ewentualne uwzględnienie skargi, po wykonaniu zaskarżonego orzeczenia, może wiązać się ze znacznym nakładem środków ze strony inwestorów, poniesionych na sporządzenie dokumentacji projektowej. Również czas trwania ewentualnych postępowań w tym zakresie, uzasadnia wstrzymanie wykonania zapadłych postanowień do czasu wydania wyroku w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. - dalej jako "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednocześnie w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że spełnione zostały zawarte w nim przesłanki. Strona skarżąca powinna dokładnie przytoczyć okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu, gdyż od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub negatywnych skutków trudnych do odwrócenia zależy orzeczenie sądu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2005 r., sygn. II OZ 201/05 oraz z 30 października 2018 r. sygn. I OZ 1028/18, dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2021 r. III OSK 3715/21, LEX nr 3112059). Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 32/18, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1841/09, dostępne j.w.). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznanej sprawy stwierdzić należy, że wniosek dotyczy wstrzymania wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. (utrzymanego w mocy przez organ II instancji) w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego polegających na dobudowaniu obiektu o konstrukcji drewnianej oraz powiększeniu balkonu. Jednocześnie nakazano przedstawienie dokumentów szczegółowo wskazanych w postanowieniu. W trakcie kontroli administracyjnej ustalono, że nie złożono wniosku o pozwolenie na rozbudowę. Samowola budowlana polegająca na rozbudowie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady skutkuje nakazem rozbiórki. Nie jest on jednak orzekany bezwzględnie, gdyż organ, po zbadaniu czy inwestycja jest zgodna z przepisami i czy umożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, może wdrożyć procedurę legalizacyjną, w trakcie której na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. zwane dalej Prawem budowlanym) wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Podkreślenia przede wszystkim wymaga, że zaskarżone postanowienie nie ma charakteru kończącego postępowanie i załatwiającego co do istoty kwestię legalizacji wzniesionego obiektu. Celem wstrzymania prowadzenia robót jest w istocie rozważenie przez organ jakie nakazy, względnie zakazy w odniesieniu do prowadzonej budowy powinny zostać wydane. Dopiero skutkiem wydania zaskarżonego postanowienia będzie przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania w przedmiocie legalizacji wykonanych robót budowalnych. Z powyższego wynika, że nie można wstrzymać wykonania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, ponieważ wydanie takiego postanowienia dopiero uruchamia tryb postępowania legalizacyjnego prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego. Niewątpliwie postanowienie to nie powoduje także skutków w postaci rozbiórki obiektu budowlanego. Podstawą do ewentualnej rozbiórki obiektu jest dopiero wydana, zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, decyzja o nakazie rozbiórki. Tak więc niebezpieczeństwo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków nie wiąże się bezpośrednio z wykonaniem zaskarżonego postanowienia, lecz dopiero z wykonaniem ewentualnej decyzji o nakazie rozbiórki spornego obiektu. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania aktu. Argumenty zawarte we wniosku winny być połączone z niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych oraz skonkretyzowanych wystarczająco danych obrazujących sytuację strony (por. postanowienie NSA z 16 kwietnia 2009 r., II GSK 257/09, pub. LEX nr 575347). Tymczasem skarżący nie powołali konkretnych okoliczności, które świadczyłyby o zasadności złożonego żądania. Wskazać również należy, że poniesienie przez skarżących wydatku związanego z przedstawieniem dokumentów wskazanych w zaskarżonym postanowieniu, nie można zakwalifikować jako niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Poniesienie kosztów wykonania nałożonego obowiązku stanowi w istocie obciążenie materialne strony, ale nie może być traktowane w kategoriach kwalifikowanej szkody (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 20 grudnia 2007 r. II SA/Kr 1123/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji postanowienia. /-/ W. Batorowicz