II SA/Po 93/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi U. K. i P.K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. oddala skargę /-/ T. Świstak /-/B. Drzazga /-/ D.Rzyminiak- Owczarczak Postanowieniem z dnia [...] 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił uwzględniania zarzutów U. i P. K. wniesionych w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zastosowania środka egzekucyjnego w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia w celu wyegzekwowania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w miejscowości D. [...], gm. R., wynikającego z decyzji nr [...] z dnia [...] 2002 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, iż w dniu 20 września 2010 r. wystawił tytuł wykonawczy nr 20/2010 w związku w wszczęciem postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w miejscowości D. [...], gm. R.. Pismem z dnia 29 września 2010 r. P. K. wniósł zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. za chybiony uznał zarzut błędnego określenia strony poprzez wystawienie jednego tytułu wykonawczego na małżonków K. podczas gdy na każdego z zobowiązanych winien być wystawiony osobny tytuł wykonawczy. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 27 c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak również z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Ponadto organ wskazał, iż niezasadnym jest zarzut zbyt ogólnikowego określenia obowiązku w tytule wykonawczym gdyż treść tego obowiązku jest zgodna z treścią obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] 2002 r., nr [...] Organ stwierdził także, iż podstawowe dane inwestorów tj. imię i nazwisko oraz adres zamieszkania zawarte w tytule wykonawczym w sposób jednoznaczny wskazują zobowiązanych wobec których wszczęto postępowanie egzekucyjne. Brak pozostałych danych nie stanowi przeszkody wszczęcia przez Urząd Skarbowy w dalszym etapie postępowania egzekucji administracyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P. K. ponownie zarzucając, iż w tytule wykonawczym z dnia 20 września 2010 r. nie wypełniono wszystkich pól których należyte wypełnienie jest niezbędnym warunkiem dla prowadzenia egzekucji. W szczególności na doręczonym P. K. tytule wykonawczym nie wypełniono pól dotyczących zidentyfikowania osoby zobowiązanej. Nie wskazano imienia ojca i matki , daty urodzenia , PESEL-u czy NIP-u. Ponadto, zdaniem wnoszącego zażalenie, tytuł wykonawczy winien zostać wystawiony na każdego zobowiązanego z osobna. Nieprawidłowe jest wpisywanie na jednym wzorcu takiego tytuł więcej niż jednej osoby. P. K. podniósł również, iż tytuł egzekucyjny nie został doręczony U. K.. W zażaleniu zarzucono także, iż treść nałożonego obowiązku określona została w tytule wykonawczym zbyt ogólnie. Tytuł wykonawczy z uwagi na swój charakter musi być tak sformułowany, aby nie było żadnych wątpliwość interpretacyjnych dla osoby tytuł ten czytającej. W szczególność tytuł nie precyzuje jaki budynek znajdujący się na działce geodezyjnej nr[...] w miejscowości D. powinien być rozebrany. Postanowieniem z dnia [...]2010 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. podzielając stanowisko organu I instancji, iż zgodnie z treścią art. 27 c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sytuacji gdy egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Organ uznał także, iż obowiązek wyrażony w art. 10 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym, a ponadto materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został zebrany i oceniony przed dniem 10 czerwca 2002 roku, kiedy to została wydana ostateczna i wymagalna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie rozbiórki samowolnie pobudowanego budynku gospodarczego. U. i P. K. wnieśli skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się jego uchylenia oraz uchylenia postanowienia organu I instancji. Skarżący podnieśli, iż wydając zaskarżone postanowienia organy nie odniosły się do wszystkich zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego podnoszonych przez stronę. Skarżący zarzucili, iż organ nadzoru budowlanego uniemożliwił im zapoznanie się ze zgromadzony materiałem sprawy przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, oraz tytułu wykonawczego naruszając tym samym art. 10 § 1 k.p.a. Ponadto na doręczonym tytule wykonawczym nie wypełniono wszystkich pól dotyczących oznaczenia osoby zobowiązanej. Skarżący podnieśli także, iż tytuł wykonawczy winien zostać wystawiony na każdego zobowiązanego z osobna. Nieprawidłowe jest wpisywanie na jednym wzorcu takiego tytułu więcej niż jednej osoby. Dodatkowo wystawiony tytuł wykonawczy został doręczony jedynie P. K. chociaż organ twierdzi, iż dotyczy on obojga małżonków U. oraz P. K. Naruszono tym samym obowiązek kierowania osobnej korespondencji do każdej ze stron nawet jeśli są oni małżonkami (art. 40 § 1 k.p.a.) Zdaniem skarżących w zaskarżonych postanowieniach brak jest wyjaśnienia, kiedy stronie doręczono upomnienie, stanowiące podstawę do prowadzenia działań egzekucyjnych. Inna data została wskazana w tytule wykonawczym, a inna w postanowieniu o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Skarżący nie zgadzają się ze sprostowaniem tej daty bo nie jest to taka oczywista omyłka, która mogłaby zostać sprostowana. Postanowienie o sprostowaniu, ingeruje meritum postanowienia i powinno zostać wyeliminowane poprzez uchylenie postanowienia zawierającego taką wadę, a nie poprzez jego sprostowanie. Ponadto organ powinien wskazać, które ze stron otrzymały powyższe upomnienie. Skarżący stwierdzili również, iż zbyt ogólna jest podana w tytule wykonawczym treść nałożonego obowiązku. W spornym tytule nakazuje się zaś rozbiórkę obiektu położonego w miejscowości D. na działce o nr geodezyjnym [...]. Takie sformułowanie dyskwalifikuje cały tytuł, gdyż jego odczytanie nie musi prowadzić do jednoznacznych, wyników. Takie sformułowanie opiera się też na mylnym przekonaniu, iż na tym gruncie, znajduje się tylko jeden budynek. W skardze podważono także zasadność nakazu dokonania rozbiórki całego budynku oraz zakwestionowano sposób wyliczenia powierzchni przedmiotowego budynku, o której mowa w postanowieniu o nałożeniu grzywny. Organ w postanowieniu o nałożeniu grzywny nie wyjaśnił, czy nałożył określoną w postanowieniu kwotę na każdego z zobowiązanych osobno czy potraktował zobowiązanie jako solidarne. Brak takich danych powoduje wątpliwości interpretacyjne, co dyskwalifikuje wydane orzeczenie. Odpowiadając na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, iż nie narusza ono prawa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej były postanowienia organów nadzoru budowlanego wydane w odpowiedzi na wniesione przez P. K. zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania administracyjnego w celu doprowadzenia do wykonania ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 czerwca 2002 r. nakazującej U. i P. K. dokonać rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego o wymiarach 7,00x15,00 m i pow. zabudowy 105,00 m2 usytuowanego na działce w miejscowości D. [...] , gm. R., ozn. nr geodez. [...]. Artykuł 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r, nr 229, poz. 1954 ze zm. dalej: u.p.e.a.) zawiera zamknięty katalog przyczyn, które mogą stanowić podstawę złożenia zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym. Powołanie się na inne przyczyny niż określone w tym przepisie nie upoważnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia. Trzeba w tym miejscu podkreślić, iż stanowisko takie wynika w sposób jednoznaczny z art. 29 u.p.e.a. stanowiącym, że organ egzekucyjny bada z urzędu jedynie dopuszczalność egzekucji pod względem formalnym, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przyjmuje się bowiem, że w takim przypadku postępowanie egzekucyjne zmieniłoby się w kolejną fazę postępowania orzekającego. Tym samym organ egzekucyjny, nie był zobligowany do rozważania podniesionych przez P. K. zarzutów dotyczących zasadności dokonywania orzeczonej w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 czerwca 2002 r. rozbiórki budynku gospodarczego w całości. Wykraczałoby to w sposób istotny poza granice prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2009 r., II SA/Lu 389/09 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 4/09 dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Zgodnie z przepisem art. 26 § 1 i 2, u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu egzekucyjnego, sporządzonego według ustalonego wzoru (formularza).Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Strona skarżąca podniosła, iż w wystawionym w przedmiotowej sprawie tytule egzekucyjnym organ egzekucyjny nie wypełnił wszystkich pól pozwalających zidentyfikować zobowiązanych. W szczególności nie wskazał imion ojca i matki, daty urodzenia, PESEL-u lub NIP-u. Trzeba jednak zauważyć, iż art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nakazuje zamieszczenie w tytule, jako danych identyfikujących zobowiązanego, jedynie jego imienia i nazwiska oraz adresu. Tym samym należy uznać, że pomimo określonego układu formularza, imię i nazwisko oraz adres zobowiązanego stanowią ustawowe minimum niezbędne do prawidłowego wystawienia tytułu wykonawczego. Niewypełnienie wszystkich rubryk formularza nie powoduje zatem nieważności kwestionowanego przez skarżących tytułu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 września 2008 r., II SA/Gd 200/08, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jak wynika z treści art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym w administracji zasadą jest, że tytuł wykonawczy wystawia się na jednego zobowiązanego. Zasada ta dotyczy także innych czynności w tym postępowaniu. Tym samym w przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec kilku osób fizycznych, każdej z nich należy doręczyć wystawiony na nią tytuł wykonawczy. Od zasady tej przewidziano jednakże wyjątek. Przepis art. 27 c u.p.e.a. pozwala bowiem na wystawienie tytułu wykonawczego na oboje małżonków, jeżeli egzekucja ma być prowadzona z majątku wspólnego zobowiązanego oraz jego małżonka i z ich majątków osobistych. Ponieważ przepisy wykonawcze (rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) nie przewidują osobnego wzoru formularza tytułu wykonawczego wystawionego zgodnie z art. 27 c powoływanej ustawy na małżonków należy uznać, iż w tym wypadku dane obu małżonków należy wpisać w pola właściwego formularza tak jak to uczynił organ w przedmiotowej sprawie, a wiec w polu nr 6 formularza (wzór: TYT-3) należało podać imiona i nazwisko obojga małżonków. Zauważyć w tym miejscu należy, iż skoro zgodnie z treścią art. 27 c u.p.e.a. dopuszczalne jest wystawienie jednego tytułu wykonawczego na zobowiązanego i jego małżonka nie mającego statusu zobowiązanego w sprawie, to tym bardziej (zgodnie z zasadą ad minori a maius) wystawnie jednego tytułu wykonawczego uzasadnione będzie przypadku skierowania egzekucji do majątku wspólnego małżonków będących – jak w niniejszej sprawie – solidarnie zobowiązanymi do wykonania nałożonego ostateczną decyzją administracyjna obowiązku rozbiórki samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. W przedmiotowej sprawie nakazem rozbiórki objęty jest bowiem obiekt położony na działce stanowiącej wspólną własność U. i P. K.. Co nawet bardziej istotne dla sprawy także ostateczna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazuje obojgu małżonkom rozbiórkę wskazanego w treści ostatecznej decyzji, nielegalnie postawionego obiektu. Tym samym można uznać, że oboje małżonkowie są solidarnie zobowiązani do usunięcia obiektu powstałego wskutek samowoli budowlanej, który to obiekt wchodzi w skład ich wspólnego majątku. Wystawienie w przedmiotowej sprawie jednego tytułu egzekucyjnego dla obojga małżonków – U. i P. K. należy zatem uznać za prawidłowe aczkolwiek należy zaznaczyć, iż małżonkowie nie są traktowani jako jeden zobowiązany. Każdy małżonek, pomimo, iż określony w decyzji z dnia 10 czerwca 2002 r. obowiązek nałożono solidarnie na oboje małżonków, zachowuje status strony postępowania egzekucyjnego. Oznacza to , iż korespondencja powinna być doręczana każdemu z małżonków osobno (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 573/09, dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Jak wynika z akt sprawy, tytuł wykonawczy z dnia [...]2010 r. nr [...] r. został przesłany odrębnie do każdego z skarżących małżonków. Obie przesyłki w dniu 22 września 2010 r. odebrał, w imieniu swoim oraz żony (jako dorosły domownik), P. K. (k. 55 i 54 akt administracyjnych organu I instancji). Tym, samym zarzut niedoręczenia przedmiotowego tytułu wykonawczego U. K. nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie skarżącej wypowiedzenia się na temat zgromadzonego materiału przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Stosownie do art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przez odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym należy rozumieć, że przepisy Kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełnić, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym. Trzeba stwierdzić, iż ze względu na szczególny charakter postępowania egzekucyjnego, rozumianego jako szereg czynności procesowych podejmowanych przez organy egzekucyjne oraz inne podmioty, nie znajduje w nim zastosowania zasada ogólna postępowania administracyjnego wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a. Czynności podejmowane przez organ egzekucyjny maja na celu doprowadzić do wykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną. Innymi słowy organy egzekucyjne nie podejmują czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, ale jedynie do wykonania już zapadłego ostatecznego rozstrzygnięcia. Natomiast zasada czynnego udziału strony w postępowaniu przejawiająca się m. in. w obowiązku zagwarantowania stronie dostępu do akt oraz w umożliwieniu stronie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, odnosi się jedynie do postępowania orzekającego i jedynie do postępowania poprzedzającego wydanie decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA 3483/03, publ. LEX nr 165982 ). Za powyższym stanowiskiem o braku konieczności stosowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 10 § 1 k.p.a. przemawia również fakt, iż postanowienie wydane przez organ egzekucyjny w toku rozpoznania zarzutów wydano w wyniku inicjatywy zobowiązanego i w postępowaniu tym nie gromadzono żadnego materiału dowodowego, który nie był znany skarżącym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 944/07, publ. LEX nr 518459 ) Zdaniem Sądu za niezasadny należy uznać także zarzut zbytniej ogólności wskazanej w przedmiotowym tytule wykonawczym treści nałożonego obowiązku. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ w treści nałożonego obowiązku jednoznacznie wskazał, że dotyczy on rozbiórki samowolnie realizowanego budynku gospodarczego o wymiarach 7,00x15,00 m i pow. zabudowy 105,00 m2 usytuowanego na działce położonej w miejscowości D. [...] , gm. R., ozn. nr geodez. [...]. Organ powtórzył w rzeczywistości treść rozstrzygnięcia zawartego w sentencji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 czerwca 2002 r. stanowiącego podstawę prawną obowiązku. Okoliczność, iż na przedmiotowej działce może znajdować się inny budynek o takich samych parametrach mogła być ewentualnie podnoszona przy wnoszeniu środków zaskarżenia od decyzji orzekającej o rozbiórce samowoli budowlanej jako uzasadnienie zarzutu, iż decyzja ta nie określa precyzyjnie przedmiotu rozstrzygnięcia. Jak już wskazano wcześniej, organ egzekucyjny nie może zaś wychodzić poza granice postępowania egzekucyjnego i wkraczać w materię rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności ingerować w treść rozstrzygnięcia będącego podstawą prawną egzekwowanego obowiązku. Na marginesie trzeba zauważyć, iż skarżący nie wskazał, że na przedmiotowej działce nr [...] znajdują się przynajmniej dwa budynki gospodarcze, o identycznych wymiarach, co mogłoby powodować ewentualne wątpliwości co do przedmiotu, którego dotyczy obowiązek rozbiórki. Odnosząc się do zarzutów dotyczących sprostowana daty doręczenia upomnienia, sposobu określenia powierzchni użytkowej przedmiotowego budynku gospodarczego oraz kwoty nałożonej grzywny Sąd stwierdził, iż zarzuty te dotyczą postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2010 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, które zostało uchylone i przekazanie do ponownego rozpatrzenia postanowieniem Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] 2010 r. i które nie jest przedmiotem rozpatrywanej skarg. W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.