II SA/Po 930/14
WyrokWSA w Poznaniu2015-03-18
Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Elwira Brychcy, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymeldowanie osoby z pobytu stałego z lokalu jest prawidłowe, gdy osoba ta opuściła lokal bez dopełnienia obowiązku wymeldowania, a jej opuszczenie miało charakter trwały i dobrowolny mimo istnienia przeszkód faktycznych uniemożliwiających dostęp do lokalu?Ratio decidendi
Wymeldowanie z pobytu stałego jest prawidłowe, gdy osoba opuściła lokal na stałe i dobrowolnie, co oznacza, że nie przebywa w lokalu i skoncentrowała tam swoje centrum życiowe. Przeszkody faktyczne, takie jak wymiana zamków i uniemożliwienie dostępu, nie wykluczają wymeldowania, jeśli osoba nie podjęła skutecznych środków prawnych do przywrócenia posiadania lokalu. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał braku dobrowolności opuszczenia lokalu ani podjęcia skutecznych działań prawnych, wobec czego wymeldowanie było zgodne z prawem.Stan faktyczny
M. H. został wymeldowany z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w Poznaniu na podstawie decyzji Prezydenta Miasta i Wojewody, po tym jak organ ustalił, że nie przebywa tam od września 2012 r. i nie dopełnił obowiązku wymeldowania. Skarżący twierdził, że został zmuszony do opuszczenia lokalu przez ojca i dziadka, którzy wymienili zamki i uniemożliwili mu dostęp, oraz że posiada wyrok sądu potwierdzający jego prawo do lokalu do czasu przyznania lokalu socjalnego. W toku postępowania ustalono, że skarżący sporadycznie odwiedzał lokal, nie nocował tam i nie uczestniczył w kosztach utrzymania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę M. H. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o wymeldowaniu oraz przyznał adwokatowi zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Wojewody z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi K. C. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę (...) zł (...), w tym (...) zł (...) tytułem podatku od towarów i usług.
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia (...) marca 2014 r., nr (...), działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu M. H. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) nr (...) w P.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie podniesiono, że postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania M. H. z pobytu w opisanym powyżej lokalu wszczęto na żądanie S. H., który poinformował organ, że M. H. nie przebywa pod powyższym adresem od września 2012 r. Do wniosku o wymeldowania załączono kserokopię wyroku Sądu Rejonowego, którym nakazano M. H. aby opróżnił, opuścił i wydał powodowi lokal nr (...) przy ul. (...) r. nr (...) w P. orzekając jednocześnie ww. prawo do lokalu socjalnego oraz ankietę przeprowadzoną w siedzibie Zarządu Komunalnych Zasobów Lokalowych z dnia (...) stycznia 2014 r. z której wynikało, że w lokalu nr (...) przy ul. (...) nr (...) w P. zamieszkuje S. H. i H. H. Wnioskodawca wyjaśnił, że M. H. opuścił przedmiotowy lokal w dniu (...) września 2012 r. i nie jest znane jego aktualne miejsce pobytu.
W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że M. H. opuścił lokal nr (...) przy ul. (...) nr (...) w P. nie dopełniając obowiązku meldunkowego. Ustalono również, że właścicielem lokalu nr (...) przy ul. (...) nr (...) w P. jest S. H. (akt notarialny Repertorium A nr (...)). W dniu (...) stycznia 2014 r. H. H. – matka M. H., poinformowała organ, że syn prosi, aby korespondencję do niego kierować na jej adres w R. przy ul. (...). Pismami z dnia (...) stycznia 2014 r. skierowanymi na adres stałego zameldowania w P. oraz na adres w R. zawiadomiono M. H. o wszczęciu postępowania administracyjnego o wymeldowaniu wymienionego z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) nr (...) w P. oraz wezwano do złożenia zeznań w siedzibie organu oraz zawiadomiono o możliwości zapoznania się z całością akt nin. sprawy i przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, jak również powiadomiono o terminie przesłuchania świadka. Korespondencja skierowana na adres stałego zameldowania do M. H. została zwrócona w dniu (...) lutego 2014 r. z adnotacją "Zwrot - nie podjęto w terminie", natomiast korespondencja skierowana na adres w R. została odebrana w dniu (...) lutego 2014 r. przez dorosłego domownika.
Dnia (...) lutego 2014 r. M. H. oświadczył w siedzibie organu m.in., że od około 5 miesięcy pomieszkuje u swojej dziewczyny, odmówił jednak podania dokładnego adresu. Jak wyjaśnił, przebywa tam, gdyż od 5 miesięcy nie może wejść do mieszkania przy ul. (...), gdzie zostały zmienione zamki w drzwiach wejściowych. Od kiedy ojciec wraz z dziadkiem wyrzucili z przedmiotowego lokalu jogo mamę i brata to w lokalu tym przebywał kilka dni w tygodniu, tj. 3 – 4 razy. W przedmiotowym lokalu nie przebywał w sposób ciągły, gdyż nie mógł ciągle wysłuchiwać kłótnie. Od 5 miesięcy do przedmiotowego lokalu jest wpuszczany wyłącznie przez ojca, ponieważ dziadek z uwagi na swój wiek nie otwiera drzwi. W lokalu tym jest z różną częstotliwością 2 – 3 razy w tygodniu. Przychodzi tam, ponieważ znajdują się tam jego rzeczy osobiste. Od około 3 miesięcy nie nocował w tym lokalu, ponieważ nie daje się tam przebywać – są kłótnie, dziadek wyzywa go, że ma wynosić się z mieszkania. Ojciec i dziadek nie pozwalali mu przygotowywać posiłków, kąpać się, itp. Kilka razy prosił dziadka i ojca, aby pozwolili mu tam mieszkać, lecz nie odniosło to skutku. Ostatni raz pod powyższym adresem był około dwa tygodnie temu, w celu odebrania swoich rzeczy osobistych. W przedmiotowym lokalu, w pokoju który zajmował ma swoje rzeczy osobiste, ubrania, łóżko, szafę, sprzęt RTV, naczynia kuchenne zakupione przez mamę. M. H. oświadczył, że nie uczestniczył w żadnych kosztach utrzymania przedmiotowego lokalu ponieważ jest bezrobotny. W przedmiotowym lokalu chciałby zamieszkać, ale dziadek z ojcem musieliby całkowicie zmienić swoje nastawienie do niego, pozwolić mu zaprosić matkę i brata do tego mieszkania. Równocześnie M. H. nie zgodził się na wymeldowanie go z przedmiotowego lokalu, wskazując, że nie będzie miał wówczas zameldowania. Wyjaśnił dodatkowo, że złożył wniosek do Zarządu Komunalnych Zasobów Lokalowych o przyznanie mu lokalu socjalnego.
W dniu (...) lutego 2014 r. H. H. zeznał m.in., że M. H. jest jego synem i nie mieszka w lokalu nr (...) przy ul. (...) od września 2012 r. Opuścił go dobrowolnie, nikomu nic nie mówiąc. W grudniu 2012 r. H. H. spotkał syna i zapytał dlaczego nie przychodzi do domu co się z nim dzieje. W odpowiedzi usłyszał, że tam gdzie przebywa jest mu dobrze. Syn przy ul. (...) ponownie pojawił się w pierwszej połowie 2013 r., przyszedł po dalszą część swoich rzeczy osobistych, zabrał kołdrę, poduszkę. Następnie pojawił się w lokalu na przełomie października/listopada 2013 r. z bratem M. H. i zabrał z mieszkania rzeczy, tj. ubrania, naczynia, sztućce, miski. Zdaniem H. H. w pokoju syna jest jeszcze jego kilka rzeczy osobistych. Syn do mieszkania nie ma swobodnego dostępu, ponieważ na początku października 2013 r. zostały zmienione zamki w drzwiach wejściowych. Syn do lokalu nie był wpuszczany pod jego obecność, ponieważ S. H., gdy jest sam, nikomu nie otwiera drzwi z uwagi na wiek. Syn zwracał się do dziadka o wydanie mu kluczy do mieszkania, ale ponieważ w nim nie przebywa, nie otrzymał ich. Od września 2012 r. syn nie nocuje w przedmiotowym lokalu, nie przygotowuje posiłków, oraz nie uczestniczył w kosztach utrzymania przedmiotowego lokalu. M. H. nie podejmował żadnych kroków do ponownego zamieszkania w tym lokalu, przy czym nie zgadza się na to właściciel lokalu, dziadek S. H..
Pismem z dnia (...) marca 2013 r. M. H. przesłał ksero wyroków Sądu Rejonowego, które uprawniały go do możliwości zamieszkiwania w lokalu przy ul. (...) nr (...) w P. do czasu złożenia przez Miasto P. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Do pisma załączono też ksera wyroków karnych jego ojca za znęcanie się nad rodziną. H. H. został pozbawiony władzy rodzicielskiej nad nim i bratem M. H.. M. H. podniósł również, że większość czasu spędza u mojej dziewczyny, lecz nie wie jak długo potrwa ta znajomość. M. H. kilka razy udał się do mieszkania przy ul. (...) nr (...) w P., jednak obawiając się reakcji dziadka i ojca zabrał ze sobą brata – M. H., w charakterze świadka. Jak wyjaśnił, w przedmiotowym mieszkaniu ma większość swoich osobistych rzeczy: ubrania, meble w pokoju, segment, tapczan, pufy, wieżę, komputer, książki, firanki w oknie i szereg drobiazgów. W łazience stoi też pralka automatyczna, którą do jego dyspozycji zostawiła mu jego mama. W kuchni są meble, naczynia i garnki, które również zostawiła mu jego mama - H. H.. M. H. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i przy pomocy mamy i brata utrzymuje się tylko z prac dorywczych. Nie stać go na wynajęcie mieszkania do czasu otrzymania lokalu socjalnego.
W dniu (...) marca 2014 r. w obecności S. H. i H.. H. odbyły się oględziny w lokalu nr (...) przy ul. (...) nr (...) w P. Podczas ich trwania stwierdzono, iż przedmiotowy lokal składa się z trzech pokoi, kuchni, łazienki oraz korytarza. H. H. okazał ww. pomieszczenia oraz wskazał pokój, który zajmował jego syn M. H.. Pokój ten znajdował się od wejścia do mieszkania po prawej stronie za łazienką i kuchnią. W pokoju tym znajdowała się mebłościanka, tapczan (wersalka), piec kaflowy, dwie pufy, taboret. W szafkach meblościanki H. H. okazał rzeczy należące do syna - M. H. (po kilka sztuk: bluz dresowych, bielizny osobistej, spodni dresowych, koszulek). Na pólkach meblościanki znajdowały się różnego rodzaju drobiazgi: długopisy, kable, pamiątki, rodzinne, zdjęcia, pozostałości po sprzęcie komputerowym, odtwarzacz CD w szafkach znajdowały się zeszyty, mapy, na półce nad łóżkiem znajdowały się puste flakony po perfumach, dezodorantach, odkurzacz, worki a w nich znajdowały się kable, narzędzia. W pokoju tym ogólnie był, nieporządek, kurz, wersalki nie było można rozłożyć, brak było pościeli (poduszki, kołdry, prześcieradła), prądu oraz brak podstawowych przyborów toaletowych, kosmetyków (pasty do zębów, szczoteczki, przyborów go golenia, ręczników, pościeli, itp.). Stan pokoju i znajdujące się w nim rzeczy wskazywały, że pokój ten jest od dłuższego czasu nie jest użytkowany, nikt w nim nie przebywa. Kuchnia była wyposażona w szafki kuchenne, sprzęt, AGD, lodówkę, kuchenkę gazową, naczynia. Według oświadczenia H. H. w kuchni, łazience nie ma rzeczy należących do M. H.. W korytarzu na półce nad wieszakiem znajdowała się jedynie czapka należąca do M. H..
W dniu (...) marca 2014 r. H. H. załączył do akt sprawy pismo M. H. z dnia (...) listopada 2013 r., z którego wynikało, że zwraca się on do S. H. o wydanie mu kluczy do mieszkania położonego przy ul. (...) w ciągu siedmiu dni od daty odebrania ww. pisma, gdyż w przeciwnym wypadku wystąpi na drogę sądową, co narazi S. H. na dodatkowe koszty. W dniu (...) marca 2014 r. H. H. zeznał, że lokal nr (...) przy ul. (...) nr (...) w P. nie jest miejscem stałego pobytu syna M. H.. W przedmiotowym lokalu wymieniony nie koncentruje swojego życia osobistego. Ostatni raz syn - M. H. pod powyższym adresem był w grudniu 2013 r., kiedy przyszedł z bratem-M. H. i zabrał ze swojego pokoju, rzeczy osobiste, bodajże telewizor, z kuchni zabrał sztućce, naczynia kuchenne, patelnie, garnki. Z łazienki zabrał plastikowe miski oraz wiadro. Od tego czasu nie był i nie podejmował prób powrotu do przedmiotowego lokalu. W dniu (...) marca 2014 r., ustalono telefonicznie, że M. H. jest wpisany na listę osób oczekujących na przyznanie lokalu socjalnego, tj. poz. nr (...) a statystycznie średnio w roku jest przyznane 50 mieszkań socjalnych.
W dalszej części uzasadniania podniesiono, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że M. H. nie zamieszkuje w sposób stały w lokalu nr 8 przy ul. (...) nr (...) w Poznaniu. Swoje życie koncentruje w innym miejscu, gdzie spędza pozostały czas, czyli u swojej dziewczyny. Ponadto z zeznań i pism M. H. nie wynika, aby chciał w najbliższym czasie zmieniać powyższy stan rzeczy. Zwrócono uwagę, że nie ma on swobodnego dostępu do przedmiotowego lokalu, a sporadyczne w nim wizyty nie spełniają przesłanki pobytu stałego, przemawiającego za koniecznością jego dalszego zameldowania. Zwrócono również uwagę na prawomocny nakaz eksmisji, potwierdzający dodatkowo spełnienie przesłanki uzasadniającej wymeldowanie z pobytu stałego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. H. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej jako "K.p.a.". W odwołaniu zakwestionowano stanowisko organu I instancji, jakoby do opuszczenia lokalu doszło w sposób dobrowolny, podnosząc, że to ojciec z dziadkiem uniemożliwiają skarżącemu wejście do lokalu. Skarżący wyjaśnił, że w sposób nieuprawniony pominięte zostały okoliczności znęcania się przez ojca nad jego rodziną. Wskazano wreszcie, że podczas trwania rozprawy sądowej przed Sądem, dziadek skarżącego oświadczył, że M. H. zamieszkuje w pokoju w lokalu mieszkalnym nr (...) przy ul. (...)
Wojewoda decyzją z dnia (...) maja 2014 r., nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Poznania podtrzymując w całości stanowisko organu I instancji.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Poznaniu M. H., wyjaśniając, że opuszczenie przedmiotowego lokalu mieszkalnego, wbrew stanowisku organów administracji publicznej, nie miało charakteru dobrowolnego, lecz wynikało z działania S. H. oraz H. H., którzy wymienili zamek w drzwiach i uniemożliwili mu dostęp do mieszkania. Pomimo prób przywrócenia utraconego posiadania, nie udało mu się uzyskać dostępu do nieruchomości, przy czym skarżący podkreślił, że jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, nie mógł skorzystać z pomocy prawnika. Skarżący wyjaśnił, że w spornym lokalu przebywa kilka razy w tygodniu oraz zarzucił Wojewodzie pominięcie istotnego dowodu, jakim mógł być dowód z zeznań świadka – brata skarżącego oraz podkreślił, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego, do czasu uzyskania lokalu socjalnego miał on prawo przebywać w mieszkaniu położonym przy ul. (...) w P. Za błędne uznano również stanowisko organu I instancji, jakoby opuścił on powyższy lokal we wrześniu 2012 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Podczas trwania rozprawy sądowoadministracyjnej w dniu 18 marca 2015 r. uczestnik postępowania – H. H. wyjaśnił, że podczas przypadkowych spotkań ze skarżącym, ten nigdy nie wykazał woli powrotu do mieszkania. Zamki w drzwiach wejściowych zostały wymienione po 6 miesięcznej nieobecności skarżącego, z uwagi na obawy o bezpieczeństwo. Uczestnik podkreślił, że w pokoju skarżącego nie elektryczności, a większość rzeczy skarżącego została przez niego zabrana. Dodatkowo uczestnik wyjaśnił, że brat skarżącego oraz jego matka zostali wyeksmitowani z przedmiotowego mieszkania w marcu 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony.
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości wymeldowania skarżącego – M. H. z pobytu stałego z lokalu nr (...) przy ul. (...) nr (...) w P.
Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności zauważyć, ze zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie należą do aktów rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu w dotychczasowym miejscu (opuszczenia lokalu). Jak stanowi przepis art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie w lokalu w rozumieniu tego przepisu winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu (z przeniesieniem do tego lokalu) centrum życiowego danej osoby.
Stosownie zaś do art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest uznanie, iż wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu – nieprzebywanie w lokalu.
Podkreślić przy tym należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest jednolity pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu", zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jeżeli zatem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02, LEX nr 159183). Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd, że możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę, właściciela lub osobę pozostałą w lokalu, nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w omawianym przepisie. Podjęcie decyzji w tym trybie uzależnione jest od ustalenia, czy osoba, której postępowanie dotyczy, podejmowała środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. W sytuacji zatem, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (współwłaściciela) to o dobrowolnym opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu, lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt: V SA 1424/99, LEX nr 79243; V SA 108/00, LEX 49954; V SA 3078/00, LEX 78937). Nie jest dobrowolnym jedynie takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona, jeżeli strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym.
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, wskazać należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący, w dacie orzekania przez organy administracji publicznej nie przebywał w mieszkaniu przy ul. (...) W dniu (...) lutego 2014 r. oświadczył on, że od około 5 miesięcy pomieszkuje u swojej dziewczyny, a przedmiotowym mieszkaniu przebywa jedynie kilka dniu w tygodniu, jednak pobyt ten nie ma charakteru ciągłego – skarżący w nim również nie nocuje. Co więcej, w przedmiotowym lokalu znajduje się jedynie część jego rzeczy osobistych. Podczas trwania oględzin, dokonanych w dniu (...) marca 2014 r., stwierdzono, że w jednym z pomieszczeń lokalu nr (...) przy ul. (...) nr (...) w P., zajmowanym przez skarżącego, znajduje się mebłościanka, tapczan (wersalka), piec kaflowy, dwie pufy, taboret. W szafkach meblościanki znajdywały się rzeczy należące do skarżącego: kilka sztuk bluz dresowych, bielizny osobistej, spodni dresowych, koszulek, natomiast na pólkach meblościanki znajdowały się różnego rodzaju drobiazgi: długopisy, kable, pamiątki, rodzinne, zdjęcia, pozostałości po sprzęcie komputerowym, odtwarzacz CD w szafkach znajdowały się zeszyty, mapy, na półce nad łóżkiem znajdowały się puste flakony po perfumach, dezodorantach, odkurzacz, worki a w nich znajdowały się kable, narzędzia. W pokoju tym stwierdzono nieporządek, kurz, wersalki nie było można rozłożyć, brak było pościeli (poduszki, kołdry, prześcieradła), prądu oraz brak podstawowych przyborów toaletowych, kosmetyków (pasty do zębów, szczoteczki, przyborów go golenia, ręczników, pościeli, itp.). Stan pokoju i znajdujące się w nim rzeczy wskazywały, że pokój ten jest od dłuższego czasu nie jest użytkowany, nikt w nim nie przebywa. Kuchnia była wyposażona w szafki kuchenne, sprzęt, AGD, lodówkę, kuchenkę gazową, naczynia. W toku postępowania, co przyznał również sam skarżący, ustalono, że nie uczestniczył on w żadnych kosztach utrzymania przedmiotowego lokalu. Przedstawione powyżej okoliczności jednoznacznie, w ocenie Sądu, wskazują, że skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu – nie można przyjąć, aby było w nim skoncentrowane jego centrum życiowe.
Przechodząc do przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu należy zwrócić uwagę, że skarżący konsekwentnie podnosi, że brak dostępu do mieszkania wynikał z fakt wymiany zamka w drzwiach wejściowych. Pomimo, że skarżący dysponuje wyrokiem Sądu Rejonowego, który uprawnia go do możliwości zamieszkiwania w lokalu przy ul. (...) nr (...) w P. do czasu złożenia przez Miasto P. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, to jednak w ocenie skarżącego, zachowanie obecnych lokatorów stanowiło rzeczywistą podstawę opuszczenia lokalu. Sąd podkreśla, że jak powyżej wskazano, istnienie przeszkody faktycznej, takiej jak wymiana zamka w drzwiach, nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w omawianym przepisie, o ile osoba, której postępowanie dotyczy, podejmuje środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. W przedmiotowej sprawie skarżący wyjaśniał, że podjął takie działania, wysyłając do S. H. pismo z dnia (...) listopada 2013 r., w którym zwrócił się o wydanie mu kluczy do mieszkania położonego przy ul. (...) w ciągu siedmiu dni od daty odebrania ww. pisma, gdyż w przeciwnym wypadku wystąpi na drogę sądową. Zauważyć jednak należy, że oprócz powyższego pisma skarżący zarówno w czasie toczącego się od początku 2014 r. postępowania administracyjnego, jak i na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, nie przedstawił żadnych dowodów, wskazujących na podjęcie dalszych działań umożliwiających mu przywrócenie utraconego posiadania. Za niewsystarczajace uznać należy przy tym tłumaczenie związane z brakiem możliwości skorzystania z pomocy prawnika, szczególnie, iż już w piśmie z dnia (...) listopada 2013 r. skarżący powoływał się na możliwość złożenia stosownego powództwa w sądzie powszechnym. Tym samym uznać należało, że skarżący nie podjął skutecznie działań zmierzających do przezwyciężania faktycznego uniemożliwienia korzystania mu z lokalu mieszkalnego.
Podjęte powyżej rozważania wskazuje, że organy administracji publicznej prawidłowo uznały, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący nie zamieszkuje w sposób stały w lokalu nr (...) przy ul. (...) nr (...) w P. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał braku dobrowolności, odnoszącego się do opuszczenia przez niego nieruchomości, w której był zameldowany i w tym stanie rzeczy podzielić należy stanowisko organów meldunkowych, że opuścił on przedmiotowy lokal bez wymeldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W tym miejscu Sąd raz jeszcze podkreśla, że stosownie do art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jedynie potwierdza fakt pobytu danej osoby w przedmiotowym lokalu. Nie wiąże się zatem z kwestią własności tego lokalu ani prawem do dysponowania nim. Analogicznie więc jak w przypadku zameldowania, również przy wymeldowaniu źródłem ciążącej na organie administracji powinności dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2003r., sygn. akt V SA 1398/02, LEX 159189.) Kwestię tę rozpoznawał także Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01, OTK-A 2002, Nr 3, poz. 34, stwierdził, iż ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim. Przepisy meldunkowe nie mogą bowiem służyć utrzymywaniu fikcji pobytu w lokalu osoby, która tam faktycznie nie przebywa.
Za nietrafne uznać natomiast należało zarzuty pominięcia w toku postępowania odwoławczego dowodu z zeznań brata skarżącego. Powyższy dowód nie miał bowiem służyć potwierdzeniu faktu stałego przebywania skarżącego w przedmiotowym lokalu, lecz jedynie potwierdzać fakt istnienia sporu pomiędzy skarżącym, a jego dziadkiem i ojcem zamieszkującym przy ul. (...), przekładający się na uniemożliwienie mu zamieszkania w przedmiotowym mieszkaniu. Niewątpliwie istniejący konflikt rodzinny, mający istotny wpływ na działania skarżącego, nie stanowi jednak okoliczności, która podlegałaby ocenie organu, czy też sądu administracyjnego w ramach postępowania w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.
Reasumując powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż organy administracji działały zgodnie z prawem i dokonały prawidłowej interpretacji przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, orzekając o wymeldowaniu skarżącego, a skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), określając ich wysokość na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło