II SA/Po 934/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi H. L., R. L., J. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2012 roku Nr [...] w przedmiocie zameldowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Prezydent Miasta Po. decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) zameldował P. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. N. w P. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że postępowanie wszczął na żądanie P. M., który to podał, że od 13 lat zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. N. w P. Zgodnie z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jeżeli zgłoszone przy zameldowaniu dane budzą wątpliwości o dokonaniu zameldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. W niniejszej sprawie powstały wątpliwości, bowiem na formularzu zgłoszenia zameldowania brak było potwierdzenia tegoż faktu przez wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Organ ustalił, że współwłaścicielami nieruchomości przy ul. N. w Poznaniu są: H. L., R. L. i J. L., a do lokalu nr [...] nikt nie posiada tytułu prawnego. Ustalono, że P. M. mieszka w przedmiotowym domu z zamiarem stałego przebywania. Wyjaśniono, że w toku postępowania matka wnioskodawcy M. M. podała, iż jej syn P. M. zamieszkuje w lokalu nr [...] od dnia 12 lipca 1999 r., śpi tam, ma swoje rzeczy, posiada klucze od mieszkania i jest to jedyne miejsce jego stałego pobytu. Wobec niego nie zapadł wyrok o eksmisję z tego lokalu. Z kolei współwłaściciele nieruchomości poinformowali organ, że nie potwierdzają i nie wykluczają faktu stałego pobytu P. M. w lokalu nr [...] przy ul. N. w P. Świadek A. K. zeznała, że z powodu rzadkiego pobytu w mieszkaniu nr [...] przy ul. N. w P. nie może jednoznacznie potwierdzić, czy P. M. przebywa w lokalu nr [...] i czy znajdują się tam jego rzeczy. Z kolei świadek A. K. zeznała, że mieszka w lokalu nr [...] przedmiotowej nieruchomości oraz, że od wielu lat (nie pamięta dokładnie od kiedy) bardzo często widuje w budynku P. M., którego zna z widzenia. Nie bywa natomiast w przedmiotowym lokalu i nie wie, czy znajdują się tam jego rzeczy. P. M. wyjaśnił, że od 12 lat mieszka na stałe w przedmiotowym lokalu. Jest to jedyne miejsce jego pobytu stałego, ma tam zgromadzone swoje rzeczy, śpi tam, stołuje się, posiada do niego klucze i zajmuje jeden z dwóch pokoi. W dniu 12 lipca 2012 r. w obecności P. M. przeprowadzono oględziny lokalu nr [...] przy ul. N. w P. Ustalono, że mieszkanie składa się z 2 pokoi, kuchni i toalety. P. M. wskazał, że zajmuje większy pokój, mniejszy zaś jego matka M. M. Stwierdzono, że pokój P. M. jest kompletnie umeblowany, znajduje się w nim tapczan, na którym on śpi, stół, fotele, sprzęt TV. P. M. okazał dużą ilość swoich ubrań i obuwia na każdą porę roku, a także swoje dokumenty i pamiątki. W kuchni znajdowały się jego naczynia, środki spożywcze w dużej ilości, środki kosmetyczne. P. M. oświadczył, że z powodu braku łazienki w lokalu myje się nad zlewozmywakiem w kuchni. Prezydent Miasta P. uznał, że zebrany materiał dowodowy potwierdza, iż P. M. mieszka z zamiarem stałego pobytu w przedmiotowym lokalu. Zważywszy zaś, że na P. M. ciąży obowiązek zameldowania się (art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) organ miał obowiązek potwierdzić fakt jego zamieszkiwania z zamiarem stałego pobytu w lokalu nr [...] przy ul. N. w P. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli współwłaściciele nieruchomości – R. L., H. L. i J. L.. Podnieśli, iż jak wynika z odpisu księgi wieczystej nr [...] lokal nr [...] przy ul. N. w P. stanowi odrębną nieruchomość, położony jest na parterze i składa się z 5 pomieszczeń tj. 2 pokoi, kuchni, łazienki, komory oraz łączącego je korytarza, o łącznej powierzchni 59,80 m2. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika zaś (na podstawie przeprowadzonych oględzin), że lokal nr [...] składa się z 2 pokoi, kuchni i toalety. W lokalu tym brakuje łazienki. Zdaniem odwołujących lokal poddany oględzinom i lokal nr [...] przy ul. N. w P. to dwa zupełnie inne lokale. W konsekwencji decyzja o zameldowaniu P. M. w lokalu nr [...] tejże nieruchomości jest wadliwa. Odwołujący podali, że są współwłaścicielami lokalu nr [...], każdy z nich w 1/3 części, mają więc interes prawny w zaskarżeniu decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] 2012 r. Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie powołał przepisy art. 47 ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 29 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, następnie zaś wskazał, że przy rozpatrywaniu sprawy o zameldowanie nie bierze się pod uwagę zgody osoby posiadającej tytuł prawny do lokalu. Istotny jest tylko fakt zamieszkiwania wskazanej osoby pod określonym adresem. W ocenie Wojewody w niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona, bowiem P. M. mieszka w lokalu nr [...] przy ul. N. w P., co w sposób bezsporny udowodniono. Skoro mieszka on w tym lokalu bez zameldowania to dokonanie czynności jaką jest zarejestrowanie zameldowania w miejscu gdzie przebywa od tak długiego czasu (od 12 lat) i deklaruje zamiar dalszego pobytu jest potwierdzeniem istniejącego stanu faktycznego. Wojewoda uznał tym samym zgromadzone w sprawie dowody – zeznania świadków i dowód z oględzin lokalu. Ponadto wyjaśnił, że ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. Nr 217, poz. 1427 ze zm.) nie weszła jeszcze w życie, a zgodnie z ustawą z dnia 15 grudnia 2011 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności (Dz. U. Nr 288, poz. 1689) wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. H. L., R. L. i J. L. wnieśli skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego. Zarzucili mu naruszenie przepisów postępowania – art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie całego zgromadzonego materiału dowodowego. Podtrzymali twierdzenia zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto wskazali, że lokal, który został poddany oględzinom, a w którym faktycznie mieszka P. M. znajduje się w suterenie i składa się łącznie z 4 pomieszczeń: 2 pokoi, kuchni i toalety. Lokal ten nie posiada łazienki. Tymczasem lokal nr [...] przy ul. N. w P., w odniesieniu do którego wydano decyzję o zameldowaniu, znajduje się na parterze budynku, składa się z 5 pomieszczeń: 2 pokoi, kuchni, łazienki, komory wraz z łączącym je korytarzem i posiada on powierzchnię 59,8 m2. Zatem jest on większy od lokalu zajmowanego przez zainteresowanego. Skarżący wskazali, że organ odwoławczy pominął te okoliczności, poprzestając na stwierdzeniu, że nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do zmiany decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżących wadliwe ustalenia organów I i II instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy i naruszało ich interes prawny. Jednocześnie skarżący podnieśli, iż zaskarżona decyzja jest niewykonalna i niewykonalność ta ma charakter trwały, co oznacza, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.). W odpowiedzi Wojewoda Wielkopolski wniósł o oddalenie skargi, uznając zarzuty skargi za nietrafne. Organ odwoławczy podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie przed Sądem w dniu 12 grudnia 2012 r. skarżący R. L. podał, że w lokalu nr [...] położonym na parterze w budynku przy ul. N. w P. mieszka jego matka, natomiast w suterenie mieszka matka P. M. Lokal w suterenie ma nr [...]. Skarżący nie potrafił wskazać dlaczego w toku postępowania administracyjnego nie złożył takich wyjaśnień. Dodał, że lokali jest [...]. W lokalu nr [...], który zajmuje jego matka są 2 pokoje, kuchni, łazienka i służbówka. Mieszkanie to zlokalizowane jest nad sutereną. W suterenie są zaś dwa lokale. Skarżący J. L. potwierdził wypowiedź R. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, albowiem organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dzu. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej: u.e.l.d.o. Powoływana przez skarżących ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. Nr 217, poz. 1427 ze zm.) na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a więc w dacie 10 września 2012 r. nie weszła w życie, albowiem zgodnie z jej art. 80 w brzmieniu zmienionym ustawą z dnia 15 grudnia 2011 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności (Dz. U. Nr 288, poz. 1689), jej wejście w życie przewidziano na dzień 1 stycznia 2013 r. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, iż ze względu na brak potwierdzenia przez właścicieli lokalu faktu zamieszkiwania przez P. M. z zamiarem stałego pobytu w lokalu nr [...] przy ul. N. w P. Prezydent Miasta P. zobowiązany był na podstawie art. 47 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 u.e.l.d.o. zbadać, czy faktycznie P. M. w lokalu tym zamieszkuje z zamiarem stałego przebywania. Trzeba zaznaczyć, że przepis art. 6 ust. 1 ostatnio powołanej ustawy przewiduje, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości z zamiarem stałego przebywania pod oznaczonym adresem. Przepis art. 9b ust. 1 tejże ustawy potwierdza, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem. Przy czym za adres w gminach, które uzyskały status miasta uważa się – jak określa to art. 9b ust. 2 pkt 1 u.e.l.d.o. - podanie nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego. Oznacza to, w decyzji o zameldowaniu wydanej na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy, którą dokonuje się m.in. zameldowania konkretnej osoby na pobyt stały należy precyzyjnie wskazać adres zamieszkania wedle powyższych reguł. W niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] 2012 r. Prezydent Miasta P. dokonał zameldowania P. M. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. N. w P. Tymczasem z odwołania H. L., J. L. i R. L. jak i oświadczeń R. L. i J. L. złożonych w toku postępowania sądowoadministracyjnego na rozprawie przed Sądem w dniu 12 grudnia 2012 r. wynika, że P. M. nie zamieszkuje w lokalu nr [...] budynku przy ul. N. w P., bowiem w lokalu tym zamieszkuje matka R. L. Skarżący wskazali, że lokal, w którym zamieszkuje matka P. M. M. M. zlokalizowany jest w suterenie, pod lokalem nr [...], który znajduje się na parterze. Skarżący podkreślili też, że oba lokale różnią się ilością pomieszczeń. W dowód tego skarżący dołączyli do odwołania odpis zwykły księgi wieczystej nr [...] Sądu Rejonowego P. [...]. Wynika z niego, że lokal nr [...] przy ul. N. w P. stanowi odrębną własność skarżących, posiada on 2 pokoje, łazienkę, kuchnię, komorę i korytarz. W związku z powyższym powstały istotne wątpliwości, czy adres, pod którym organ I instancji dokonał zameldowania P. M. – lokal nr [...] przy ul. N. w P. to ten sam lokal, w którym on – jak ustalił organ I instancji – zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu. Gdyby bowiem okazało się, że faktycznie P. M. mieszka z zamiarem stałego pobytu w innym lokalu aniżeli w lokalu nr [...] przy ul. N. w P., wówczas należałoby stwierdzić, że organ I instancji w sposób wadliwy ustalił adres miejsca stałego pobytu wnioskodawcy. Trzeba bowiem podkreślić, że numer lokalu podany w decyzji o zameldowaniu, obok numeru domu, nazwy miasta i kodu pocztowego, jest istotnym elementem precyzującym miejsce zamieszkania z zamiarem stałego pobytu. W ocenie Sądu, mając na względzie, że okoliczność ta mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś organ odwoławczy w żaden sposób nie dokonał weryfikacji powołanych wyżej twierdzeń skarżących, jak też w uzasadnieniu swej decyzji nie wykazał w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, że P. M. przebywa z zamiarem stałego pobytu właśnie w lokalu nr[...] przy ul. N. w P., zaskarżoną decyzję należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylić, jako wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (punkt I sentencji wyroku). Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy przeprowadzi dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zleci przeprowadzenie tego postępowania organowi I instancji (art. 136 k.p.a.) celem ustalenia, czy P. M. – zgodnie z wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2012 r. - zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu w lokalu nr [...] przy ul. N. w P. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaś o wykonalności zaskarżonej decyzji – na podstawie art. 152 p.p.s.a.