II SA/Po 936/17

WyrokWSA w Poznaniu2018-01-25

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Jan Szuma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pobyt w zakładzie karnym, wynikający z popełnienia przestępstwa, może stanowić podstawę do wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego, nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne?
Ratio decidendi
Pobyt w zakładzie karnym, będący konsekwencją zawinionego przez osobę czynu, może stanowić podstawę do wymeldowania z miejsca pobytu stałego, nawet jeśli opuszczenie lokalu nie było dobrowolne. Kluczowe jest ustalenie, czy osoba faktycznie opuściła swoje centrum życiowe i czy nie utrzymuje więzi z lokalem, co w przypadku pobytu w zakładzie karnym, bez obiektywnych dowodów utrzymywania kontaktu z lokalem, należy uznać za trwałe opuszczenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania W. K. z miejsca pobytu stałego. Organ pierwszej instancji (Burmistrz) orzekł o wymeldowaniu, opierając się na wniosku córki, informacji z KRK o pobycie W. K. w zakładzie karnym, zeznaniach świadków i żony, a także wyjaśnieniach samego W. K. Organ uznał, że W. K. opuścił lokal na stałe i nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając opuszczenie lokalu za trwałe i dobrowolne w kontekście popełnionego przestępstwa. W. K. zaskarżył decyzję, podnosząc, że opiera się ona na fałszywych zeznaniach i że pobyt w zakładzie karnym nie powinien prowadzić do wymeldowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2017 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania; oddala skargę Burmistrz W. decyzją z 14 lipca 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, orzekł o wymeldowaniu W. K. z pobytu stałego w miejscowości N. . W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż swoje rozstrzygnięcie oparł na podstawie ustaleń poczynionych w oparciu o: - wniosek M. K. o wymeldowanie z 19 czerwca 2017 r., z którego wynika, że W. K. od kwietnia 2016 r. nie przebywa w domu w miejscowości N. ; - informacji z Krajowego Rejestru Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości z 24 czerwca 2017 r. z której wynika, że W. K. od 17 października 2016 r. przebywa w Zakładzie Karnym, w R., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności; - wyjaśnienia M. K. utrwalone w protokole przesłuchania strony z dnia 26 czerwca 2017 r. , z których wynika, iż W. K. nie przebywa w domu od kwietnia 2016 roku, kiedy to został zabrany do szpitala, a następnie, prawdopodobnie do Zakładu Karnego. W. K. nie posiada kluczy do domu, a jego rzeczy pozostałe są spakowane i wyniesione do budynku gospodarczego; - zeznań dwóch świadków z 4 lipca 2017 r., z których wynika, że od bardzo dawna nie widują W. K. się w N. i nie mają wiedzy na temat jego miejsca pobytu; - zeznania świadka - E. K. (żony W. K.) z 4 lipca 2017 r., z którego wynika, że od kwietnia 2016 r. r., tj. od czasu pobytu w szpitalu W. K. nie przebywa on w domu. Według jej wiedzy, przebywa w zakładzie karnym. Jego rzeczy zostały spakowane i są przechowywane w budynku gospodarczym. Kluczy do budynku nie posiada. Kontaktu z rodziną nie utrzymuje; - wyjaśnień W. K. składanych w toku postępowania, w których nie wyraża zgody na wymeldowanie go z przedmiotowego adresu, wyraża zamiar powrotu domu i deklaruje gotowość podjęcia kroków prawnych w celu cofnięcia darowizny domu pod adresem N. 9, dokonanej na rzecz jego córki M. K.. Wójt W. stwierdził następnie, iż spełniona została przesłanka określona dyspozycją art. 35 ustawy o ewidencji ludności, ponieważ W. K. nie dokonał obowiązku wymeldowania się z miejsca pobytu stałego w momencie opuszczenia przez niego domu mieszkalnego w miejscowości N. już w marcu 2016 roku, kiedy to przebywał w szpitalu lub w dniu jego aresztowania, tj. w dniu 17 października 2016 roku na okres 2 lat. Organ wskazał także, iż zgodnie z treścią art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie w lokalu służy wyłącznie zapisom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Oznacza to, iż zameldowanie potwierdza wyłącznie faktyczny pobyt osoby w danym mieszkaniu. Zameldowanie bowiem ma na celu wyłącznie potwierdzenie faktu pobytu osoby w lokalu, nie daje osobie zameldowanej prawa do lokalu ani do przebywania w tym lokalu, a wymeldowanie nie sprawia, że osoba wymeldowana staje się osoba bezdomną. Uprawnienia do przebywania w lokalu są pochodną tytułu prawnego do lokalu. Zaznaczono przy tym, iż W. K. nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości w N. – w akcie darowizny 30 grudnia 2015 roku brak jest zapisów o dożywotnim prawie zamieszkiwania na terenie tej nieruchomości przez W. K.. W ocenie organu dom mieszkalny w N. przestał być dla W. K. jego centrum spraw życiowych w rozumieniu art. 28 ustawy o ewidencji ludności od 17 października 2016 roku, kiedy to został osadzony, za popełnione przewinienia w Zakładzie Karnym w R.. Nieprzebywanie W. K. od przeszło roku pod wskazanym adresem stwarzałoby fikcję meldunkową. Burmistrz W. zauważył także, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku zmiany miejsca pobytu spowodowanej pobytem w zakładzie karnym nie wymaga się dobrowolności opuszczenia miejsca zamieszkania, co jest zrozumiałe, gdyż zmianie tej nie towarzyszy dobrowolność. Opuszczenie lokalu w tym przypadku jest zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności. Również trwałość opuszczenia nie zależy wyłącznie od długości kary pozbawienia wolności, aczkolwiek jej najwyższy wymiar w zasadzie przesądza o definitywności opuszczenia miejsca pobytu. Decydujące jest natomiast to, gdzie dana osoba ma swoje centrum życiowe, jaką utrzymuje więź (kontakt) z lokalem i osobami w nim zamieszkującymi. Nie jest zatem wykluczone, że osoba pozbawiona wolności utrzymuje taki kontakt z lokalem mieszkalnym, w którym jest zameldowana na pobyt stały, że nie można przyjąć domniemania trwałego opuszczenia lokalu. Utrzymywanie tego kontaktu powinno przybrać takie formy zachowania się, jak pokrywanie opłat związanych z utrzymaniem lokalu, podejmowanie działań mających na celu zapewnienie utrzymywania lokalu w niezbędnym porządku czy stanie technicznym, podejmowanie starań o utrzymanie lub uzyskanie tytułu do posiadania lokalu, uzewnętrznianie woli powrotu do lokalu przed wszczęciem postępowania o wymeldowanie. Bez tych zachowań nie można przyjąć, że osoba nie opuściła miejsca pobytu stałego. Zdaniem organu W. K. nie wykazał, że utrzymuje w jakikolwiek sposób więź z opuszczonym miejscem swojego zamieszkania. Dla oceny charakteru opuszczenia lokalu mniejsze znaczenie mają twierdzenia osoby zainteresowanej strony postępowania, istotniejsze są dające się obiektywnie stwierdzić okoliczności, np. faktyczna realizacja woli przebywania w danym lokalu - W. K. ogólnie jej nie realizuje, bo od dłuższego czasu nie przebywa w domu mieszkalnym, co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. K. podnosząc, iż decyzja o wymeldowaniu oparta jest na fałszywych zeznaniach członków jego rodziny, błędnej interpretacji prawa, a ponadto jest rażąco sprzeczna z interesem społecznym, ponieważ stanowi poparcie dla działań niegodziwych, wykorzystujących fakt, że czasowo przebywa w Zakładzie Karnym, co znacznie ogranicza możliwość jego bezpośredniego uczestniczenia w przedmiotowej sprawie. Podniósł, iż do szpitala został zawieziony przez żonę i córkę, najprawdopodobniej noszących się z zamiarem pozbycia się go z dotychczasowego miejsca stałego pobytu i uczynienia człowiekiem bezdomnym. Ponadto jego córka była w pełni świadoma, iż przebywa on w zakładzie karnym. Stwierdził, iż lekkomyślnie przekazał swojej córce M. K. w darowiźnie należące do niego nieruchomości: budynku mieszkalnego, dwóch działek, jak również przynależnych budynków gospodarczych, położonych w miejscowości N. . Według ustnej umowy warunkiem niezbywalnym tej darowizny było zapewnienie mu możliwości dożywotniego zamieszkiwania w zasobach mieszkaniowych córki. Wyjaśnił także, iż wobec przejawów rażącej niewdzięczności, a nawet wrogości okazanej mu przez córkę, czego dowodem jest jej wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego w darowanej nieruchomości - podjął decyzję o cofnięciu darowizny w trybie art. 898 § 1 KC i art. 900 KC, o czym poinformował M. K. pismem z dnia 24 lipca 2017 r. Wojewoda, decyzją z [...] 2017r. o nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza W. z [...] 2017 r. W ocenie Wojewody analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż opuszczenie lokalu przez zainteresowanego miało charakter trwały i dobrowolny. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania, w oparciu o art. 35 ustawy o ewidencji ludności wymaga ustalenia, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Przy czym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu art. 35 tej ustawy, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Zauważono, iż pojęcia dobrowolności i trwałości oceniać należy mając na uwadze okoliczności danej konkretnej i zindywidualizowanej sprawy. W przypadku zmiany miejsca pobytu spowodowanej pobytem w zakładzie karnym orzecznictwo sądowoadministracyjne nie wymaga dobrowolności opuszczenia miejsca zamieszkania, co jest zrozumiałe, gdyż zmianie tej nie towarzyszy dobrowolność. Opuszczenie lokalu w takiej sytuacji jest zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności. W. K. decydując się na popełnienie przestępstwa umyślnego musiał brać pod uwagę nieuchronność kary polegającej na pozbawieniu wolności. Osoba, która kierując się wolną wolą popełnia czyn zabroniony, musi liczyć się ze stosowną kara ze strony państwa. Oznacza to sytuację, że choć zamiarem odwołującego się nie było opuszczenie miejsca stałego pobytu, to jednak jego niezgodne z prawem działanie doprowadziło w konsekwencji do opuszczenia miejsca stałego pobytu, a więc utraty miejsca dotychczasowego pobytu. Pobyt w zakładzie karnym nie ma charakteru pobytu stałego, jednakże należy przyjąć, że zakład karny jest miejscem, w którym osoba ma obecnie skoncentrowane życie osobiste. Utrzymywanie zameldowania osób odbywających kary pozbawienia wolności stanowiłoby ewidentną fikcję meldunkową, niezgodną z obowiązującymi przepisami prawa. W takich przypadkach winno się stwierdzać trwałość opuszczenia miejsca dotychczasowego zameldowania na pobyt stały. Dobrowolność opuszczenia lokalu ma znaczenie jedynie wówczas, gdy dana osoba została zmuszona do opuszczenia lokalu na skutek bezprawnych działań innych osób, a nie kiedy opuszczenie lokalu było następstwem zawinionych przez nią działań, co ma niewątpliwie miejsce w rozpatrywanej sprawie. Wojewoda zaznaczył, iż przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności wymaga dla zaistnienia przesłanek wymeldowania jedynie stwierdzenia opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania. Jeśli zatem osoba nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu (bez względu na to ,czy opuszczenie tego miejsca miało charakter dobrowolny, czy też przymus opuszczenia wynikł z czynności prawnych właściwego organu) i nie wykonała obowiązku wymeldowania, istnieją podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu. Celem postępowania w sprawie o wymeldowanie jest bowiem zapewnienie zgodności zapisów rejestrowych w ewidencji ludności z rzeczywisty stanem, czyli miejscem pobytu danej osoby. W aktualnym stanie prawnym należy uznać, że opuszczenie miejsca stałego pobytu ma charakter trwały w przypadku, gdy osoba, której to dotyczy, dłuższy okres czasu przebywa po swoim dotychczasowym miejscem pobytu, a w szczególności nie nocuje i nie stołuje się w dotychczas zajmowanym lokalu, a także, gdy sytuacja ta w najbliższym okresie nie ulegnie zmianie. Organ odwoławczy rozważył również wolę powrotu odwołującego się do dotychczasowego miejsca zamieszkania, wyrażoną w wyjaśnieniach z 10 lipca 2017 r., a także możliwości realizacji tego zamiaru. W ocenie organu, realizacja tego zamiaru jest niewykonalna ze względu na sprzeciw rodziny, która poprzez złożenie wniosku o wymeldowanie chce doprowadzić do zgodności zapisów ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Za powyższym stwierdzeniem przemawia także fakt braku reakcji córki na propozycję odwołującego (zawartą w oświadczeniu o odwołaniu darowizny z 24 lipca 2017 r.) według której, córka zobowiązuje się do zapewnić mu mieszkanie w spornym lokalu lub w innym lokalu, którego jest właścicielką. Powyższe żądanie odwołującego się prowadzi do stwierdzenia, że nastąpiło zerwanie związków ze spornym lokalem. Proponując córce możliwość zapewnienia mu prawa do zamieszkania w innym lokalu, skarżący zdaje sobie sprawę z faktu, że jego obecność w spornym lokalu jest niemożliwa. Wojewoda zauważył też, W. K. podczas przepustki ze szpitala przyjechał do miejsca pobytu. Po pertraktacjach, warunkowo został wpuszczony do lokalu w celu odbioru pozostawionych rzeczy osobistych. Po czym podporządkował się żądaniu opuszczenia lokalu. W ocenie Wojewody dla rozstrzygnięcia w sprawie o wymeldowanie bez znaczenia pozostają okoliczności związane z uregulowaniem własności nieruchomości pomiędzy odwołującym się, a córką. Zadaniem organów w trybie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie istotne jest ustalenie, czy dana osoba przebywa w danym lokalu, bądź go opuściła. Argumenty podnoszone przez odwołującego się w odwołaniu od decyzji nie mogą mieć i nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ponieważ, jak sam potwierdził nie, mieszka w przedmiotowym lokalu, a po powrocie z zakładu karnego przewiduje możliwość zamieszkania w innym miejscu. W. K. wniósł skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący powtórzył argumentację przywołaną w odwołaniu, iż zaskarżone rozstrzygnięcie opiera się na fałszywych zeznaniach członków jego rodziny. Zakwestionował uznanie, że opuszczenie przez niego miejsca pobytu miało charakter dobrowolny i trwały. Wskazał, iż większość więźniów nie traci miejsca stałego pobytu mimo wieloletnich wyroków. Zarzucił samowolną eksmisję jego dobytku przez jego córkę, co świadczy o jej złej woli. Przytoczył okoliczności, które w jego ocenie uzasadnia odwołanie dokonanej na rzecz M. K. darowizny nieruchomości w miejscowości N. Wniosek o jego wymeldowanie z dotychczasowego miejscu zamieszkania jest przejawem okrucieństwa córki i pogłębia problemy psychiczne skarżącego - rozpoznaną przez psychiatrów depresję, na którą się leczy w sposób ciągły, również w Zakładzie Karnym. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej P.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia aktu administracyjnego, stwierdzeniem jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy P.p.s.a. W wypadku niestwierdzenia takich naruszeń sąd skargę oddala, co wynika z art. 151 ustawy P.p.s.a. Dokonując kontroli działań organów administracji w rozpoznawanej sprawie Sąd administracyjny uznał, iż organy prawidłowo orzekły o wymeldowaniu skarżącego z przedmiotowego lokalu. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Burmistrza W. zgodne są z przepisami prawa zawartymi w ustawie o ewidencji ludności z dnia 24 września 2010 r. (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 657). Jak stanowi art. 28. ust. 1 powołanej ustawy (w brzmieniu na dzień wydawania zaskarżonej decyzji) obywatel polski dokonuje zameldowania się na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport. Natomiast na podstawie ust. 2 obywatel polski dokonujący zameldowania na pobyt stały lub czasowy przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być w szczególności umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu. Z kolei w art. 35 tej ustawy ustawodawca określił, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W rozpatrywanej sprawie bezspornym jest iż W. K. opuścił dom pod adresem N. i nie przebywa w nim od kwietnia 2016r. Okoliczność tą potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Niemniej utrwalona, na gruncie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wciąż aktualna linia orzecznicza sądownictwa administracyjnego, uzależnia zastosowanie dyspozycji art. 35 przywołanej ustawy z 24 września 2010r. od trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu, z którego ma nastąpić wymeldowanie ( por. m.in. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2015 r., II OSK 3151/13, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, wraz z powołanym orzecznictwem). Interpretacja obu wymienionych przesłanek musi przy tym uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy. Należy zatem zauważyć, że obecnie W. K. przebywa w zakładzie karnym, gdzie od 17 października 2016 r. odbywa karę pozbawienia wolności. Fakt ten potwierdza nie tylko informacja o osobie z krajowego rejestru karnego udzielona przez Ministerstwo Sprawiedliwości, ale także sam skarżący. Odbywanie kary pozbawienia wolności, co do zasady, wiąże się z opuszczeniem miejsca pobytu stałego i potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 35 ustawy o ewidencji ludności. W tej jednak sytuacji brak dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego nie oznacza przeszkody do wymeldowania się. Opuszczenie lokalu jest bowiem zdarzeniem spowodowanym i zawinionym przez osobę pozbawioną wolności (por. wyroki NSA: z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1251/06, z dnia 18 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1396/08, z dnia 15 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 2143/10, z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1976/11, z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2407/11 i z 19 marca 2014 r. o sygn. akt II OSK 2556/12 - https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Nie jest natomiast efektem bezprawnego działania osób trzecich. Zaznaczyć także należy, iż również trwałość opuszczenia nie zależy wyłącznie od długości kary pozbawienia wolności, aczkolwiek jej najwyższy wymiar w zasadzie przesądza o definitywności opuszczenia miejsca pobytu. Decydujące jest natomiast, tak jak w tego rodzaju sprawach, gdzie dana osoba ma swoje centrum życiowe, jaką utrzymuje więź (kontakt) z lokalem i osobami w nim zamieszkującymi. Kontakt ten może polegać w szczególności na pokrywaniu opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, dbaniu o porządek w mieszkaniu, podejmowaniu działań mających na celu zapewnienie odpowiedniego stanu technicznego pomieszczeń i uzewnętrznianiu woli powrotu do lokalu, w którym dana osoba przebywała przed odbywaniem kary pozbawienia wolności. Powyższe stanowisko zostało również zaakceptowane w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 19 marca 2014 r., II OSK 2556/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wszystkie te okoliczności należy oceniać z perspektywy kryteriów obiektywnych lub zobiektywizowanych, co oznacza, że nie wystarczają w tej mierze jedynie zapewnienia o chęci zamieszkania w określonym miejscu, nieznajdujące swojego odbicia w konkretnych faktach. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej stwierdzić należy, iż skarżący opuścił przedmiotowy lokal mieszkalny (dom) w skutek aresztowania i osadzenia go w zakładzie karnym. Jakkolwiek zmian miejsca pobytu nie była w pełni dobrowolna to jednak wynikała z zawinionych czynów skarżącego i zgodnych z prawem działań organów wymiaru sprawiedliwości. Opuszczenie lokalu nie zostało spowodowane bezprawnym działaniem osoby trzeciej. Ponadto, opuszczenie wspomnianego lokalu ma charakter trwały, skoro skarżący nie przejawiał wcześniej rzeczywistej woli utrzymywania kontaktu z wymienionym mieszkaniem. Dopiero po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie jego wymeldowania, skarżący wyraził wolę utrzymania kontaktu z wcześniejszym miejscem zamieszkiwania i odzyskania tytułu prawnego do tego lokalu. Nie bez znaczenie pozostaje fakt, iż już w chwili opuszczenia przedmiotowego miejsca zamieszkania W. K. nie posiadał do niego tytułu prawnego – akt notarialny z [...] 2015 r. rep. "A" nr [...]. – brak jest zatem zarówno faktycznych jak i prawnych możliwości do zamieszkania przez niego w przedmiotowym lokalu co świadczy o trwałości opuszczenia tego lokalu. Skarżący co prawda złożył, w toku postępowania odwoławczego, oświadczenie o cofnięciu darowizny, lecz z akt sprawy nie wynika, aby wystąpił z powództwem posesoryjnym o przywrócenie posiadania przedmiotu darowizny. Uzupełniająco wyjaśnić należy, iż funkcją ewidencji ludności jest obrazowanie zamieszkiwania poszczególnych lokali na danym terenie. W dalszej kolejności na podstawie tejże ewidencji o charakterze deklaratoryjnym osoby zameldowane uzyskują określone przez prawo uprawnienia na danym terenie, np. prawo głosowania w wyborach. Jednakże brak zameldowania na danym terenie nie stanowi w żadnym wypadku o pozbawieniu danych praw. Może to oznaczać ich realizację w innym miejscu. Co do zasady jednak, ewidencja ludności ma obrazować zajęcie danego terenu przez jego mieszkańców. Skoro zatem stosowanie przepisów przywołanej ustawy nie ma charakteru konstytutywnego (nie rodzi przez sam fakt zameldowania bądź wymeldowania skutków prawnych w zakresie uprawnienia do władania lokalem, czy też korzystania z niego), to odmienne rozstrzygnięcie przez organy zaprzeczyłoby podstawowej funkcji ewidencji. Dochodzenie ewentualnych roszczeń skarżącego w stosunku do jego córki mogą realizować środki prawne podejmowane na gruncie prawa cywilnego. Co więcej, w razie ewentualnego objęcia w posiadanie spornego lokalu skarżący nie tylko będzie mógł ale i będzie musiał zgłosić swoje zameldowanie. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał, a ustalone okoliczności świadczą o zaistnieniu przesłanek wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego pod adresem N. . W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło