II SA/Po 939/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-09-23
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej wnoszącej skargę w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, która z mocy prawa jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Osoba fizyczna wnosząca skargę w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego jest z mocy art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków. Jednakże, zwolnienie to nie obejmuje kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien być rozpoznany merytorycznie na podstawie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej strony, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący O. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na trudną sytuację materialną wynikającą z konieczności opieki nad chorą matką i wspólnego utrzymania się z jej emerytury. Skarżący nie uzyskuje własnych dochodów i nie posiada oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla O. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, z uwagi na zwolnienie ustawowe).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2013r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi O. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2013r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia 1. ustanowić dla O. M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący O. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, która wymaga opieki w codziennym funkcjonowaniu. Utrzymują się z jej emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Mają dom o powierzchni [...] m² w S. Podał, że nie posiada oszczędności, ani wartościowych ruchomości.
Z aktach sądowych sprawy wynika, że skarżący zrezygnował z pracy z uwagi na konieczność opieki nad matką, której stan zdrowia uległ pogorszeniu. Konieczne wydatki utrzymania domu wynoszą: koło [...] zł energia elektryczna, [...] zł gaz, około [...] zł leki. Wnioskodawca również choruje. Aktualnie nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może, zatem być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.).
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi gospodarstwo domowe razem z matką i utrzymują się jedynie z jej świadczenia emerytalnego. Wysokość realnie otrzymywanych środków wskazuje w sposób oczywisty, że z trudem zaspokajają podstawowe potrzeby koniecznego swojego utrzymania. Wnioskodawca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło