II SA/Po 939/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-11-26
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego i posiada znaczące zobowiązania finansowe, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Wnioskodawca, którego sytuacja majątkowa i finansowa, w tym wysokość dochodów i istniejące zobowiązania, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego, nawet w części, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
J. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca utrzymuje się z emerytury, nie posiada majątku, a jego miesięczne wydatki obejmują raty kredytów, wizyty lekarskie i opłaty za telefon. Wyjaśnił, że nie posiada wystarczającej wiedzy do samodzielnej reprezentacji w sądzie i nie stać go na wynagrodzenie adwokata z wyboru.Rozstrzygnięcie
Wnioskodawca J. G. został zwolniony od kosztów sądowych, a dla niego ustanowiono adwokata, którego ma wyznaczyć Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 listopada 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia 1. zwolnić J. G. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga
J. G. zawarł w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący przedłożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Z informacji zawartych we wniosku wynika, że J. G. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. Zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca oszacował w następujący sposób: [...] zł – rata miesięczna jednego kredytu; [...] zł – miesięczna rata drugiego kredytu; [...] zł – wizyty lekarskie; [...] zł – telefon.
W uzasadnieniu wniosku J. G. wyjaśnił, że nie posiada wystarczającej wiedzy aby reprezentować swoich spraw w sądzie, a nie jest w stanie opłacić wynagrodzenia adwokata z wyboru ze względu na brak środków finansowych.
Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej w myśl art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a.". Przyznanie prawa pomocy w całości następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owo wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że strona nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że aktualna sytuacja J. G. nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa oraz możliwości płatnicze wnioskodawcy oceniane przez pryzmat jego dochodów. Biorąc pod uwagę wysokość uzyskiwanych dochodów doświadczenie życiowe wskazuje, że są one w całości przeznaczane na zaspokojenie koniecznych kosztów bieżącego utrzymania wnioskodawcy. Wynika z tego, że po zaspokojeniu podstawowych kosztów swojego utrzymania nie dysponuje on już wolnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części oraz na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. W takim przypadku należy uznać, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowo-administracyjnego. Tym samym uzasadniony jest jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło