II SA/Po 94/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Małgorzata Górecka /spr/ Protokolant st.sekr. sąd. Henryka Pawlak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006r. przy udziale sprawy ze skargi M.W. i K.N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r.nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta z [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za rzecz każdego ze skarżących kwotę po 500,-zł. tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Górecka /-/ St. Małek /-/ E. Podrazik Skarżący- M.W. i K.N. wnieśli skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. utrzymującą w mocy zaskarżoną przez skarżących decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji nakazał skarżącym jako inwestorom robót w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016, ze zm.) : - w pkt. 1 rozbiórkę ścianek działowych wraz ze stolarką drzwiową w nich zabudowaną w budynku biurowo - administracyjnym przy ul. [...] w P. w poziomie IV i V kondygnacji wybudowanych na powierzchni spoczników ewakuacyjnych w poziomie w/w kondygnacji, - w pkt. 2 rozbiórkę ścianki działowej z drzwiami wybudowanej na spoczniku V kondygnacji na poziom pomieszczenia techniczno - maszynowymi wewnętrznej windy osobowej w w/w budynku. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji powołując się na czynności kontrolne dokonane [...] r. podał, iż wybudowane ścianki działowe wskazane w pkt. 1 decyzji zawężają powierzchnię spoczników IV i V kondygnacji budynku a tym samym szerokość drogi ewakuacyjnej z poziomu IV na V kondygnacji. Szerokość podestów spocznikowych (ewakuacyjnych) zawężona jest do szerokości 57 cm w poziomie V kondygnacji oraz do szerokości 57-65 cm w poziomie IV kondygnacji. Nadto organ I instancji podał, iż na powierzchni podestu spocznikowego w poziomie V kondygnacji, przed biegiem schodowym prowadzącym z kondygnacji V piętra na poziom kondygnacji technicznej (VI kondygnacja- poziom maszynowni) wybudowana została ścianka działowa ze stolarką otworową- drzwiową zamykająca w/w/ bieg schodowy, uniemożliwiając swobodny dostęp do poziomu technicznego, na którym zlokalizowana jest maszynownia dźwigu osobowego oraz wyjście na dach. Organ I instancji przy tym zaznaczył, iż przedmiotowa klatka schodowa jest jedyną klatką schodową, a tym samym jedyną drogą ewakuacyjną z kondygnacji wyższych na poziom kondygnacji parteru budynku. Organ I instancji powołał się dalej na poczynione w trakcie prowadzonego postępowania ustalenia i stwierdził, iż inwestorami tychże opisanych robót są skarżący, zaś przedmiotowe roboty budowlane zakwalifikował jako roboty budowlane inne niż budowa- przebudowa części budynku i wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Ponieważ- w ocenie organu I instancji- przedmiotowe roboty zostały wykonane w ramach samowoli budowlanej i niezgodnie z warunkami technicznymi, o których mowa w & 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, toteż nie można doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z prawem w inny sposób aniżeli poprzez nakazanie określonej w sentencji decyzji rozbiórki wykonanych samowolnie prac. Organ podniósł i to, że przedmiotowe roboty budowlane zostały już wykonane dlatego zaniechano nakazania zaniechania dalszych robót. Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] r. wnieśli skarżący zarzucając organowi I instancji błędność poczynionych ustaleń i w konsekwencji błędne rozstrzygnięcie. Skarżący podnosili, że przedmiotowe roboty pozostają poza regulacją prawa budowlanego bowiem stanowią jedynie aranżację wnętrza budynku, nadto twierdzili, że nie naruszają przepisu & 68 powołanego przez organ rozporządzenia gdyż- według nich- minimalna szerokość użytkowa spocznika winna wynosić nie 1,50 m , jak ustalił organ I instancji a 0,80 cm a także według skarżących nie jest prawdą to, że wejście na dach budynku i dostęp do maszynowni jest utrudniony. Dodatkowo skarżący M.W. w piśmie z dnia [...] r. podał, że nie jest inwestorem i wykonawcą robót podanych w treści skarżonej decyzji bowiem przedmiotową nieruchomość nabył [...] r. i nigdy nie był inwestorem jak i wykonawcą jakichkolwiek tam robót. Dodatkowo powołał się na projekt techniczny przedmiotowego budynku, z którego wynika, iż stolarka drzwiowa do wejścia do poziomu technicznego oraz wyjścia na dach została zrealizowana według przedmiotowego projektu technicznego, który skarżący złożył do akt administracyjnych. Rozpatrując odwołanie skarżących organ odwoławczy utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną oparł się na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji i wskazał na prawidłowość jego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu, że skarżący nie jest inwestorem jak również wykonawcą robót- podał, ze nie jest to okoliczność mająca wpływ na skarżone rozstrzygnięcie bowiem skarżący są właścicielami przedmiotowego budynku. Obecnie w skardze kierowanej do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wnosili o uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu podtrzymali swoje zarzuty podane w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powołując się na stan faktyczny i prawny podany w uzasadnieniu skarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] r. działający w imieniu uczestnika postępowania- Spółdzielni Niewidomych "A" radca prawny J.N. wniósł " o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji"- co należało rozumieć jako wniosek o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżących kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga zasługuje na jej uwzględnienie z przyczyn które Sąd , nie będąc związany granicami skargi, wziął pod uwagę z urzędu. Otóż podkreślenia wymaga to, iż z akt administracyjnych wynika, iż przedmiotowy budynek, w którym wykonane zostały roboty wskazane w treści zaskarżonej decyzji stanowi współwłasność: uczestnika postępowania Spółdzielni Niewidomych "A" z siedzibą w P. oraz skarżących, w tym udział we współwłasności Spółdzielni Niewidomych "A" wynosi 50 % , zaś udział skarżących we współwłasności wynosi po 25 % (protokół z ustaleń czynności kontrolno- rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia [...] r.). Nadto dalej wynika, że IV i V kondygnacja- będąca przedmiotem sprawy jest użytkowana przez "B"- spółkę z o.o. , że przedmiotowy budynek- sześciokondygnacyjny- jest wykorzystywany na cele usługowe oraz, że szerokość spocznika zawężono poprzez zabudowę wykonaną przez jednego ze współwłaścicieli reprezentowanego przez Spółkę z o.o. "B". Skoro skarżący M.W. twierdził, iż nie był inwestorem i wykonawcą przedmiotowych robót wskazanych w treści decyzji pierwszoinstancyjnej, przedmiotową nieruchomość nabył [...] r i w projekcie technicznym tego budynku są zaznaczone drzwi do maszynowni. (pismo skarżącego z dnia [...] r.w aktach administracyjnych) – organ I instancji winien ustalić kiedy, przez kogo i jakie prace zostały wykonane. Ma to o tyle istotne znaczenie, że nie jest wiadomym czy w dacie wykonania przedmiotowych robót obowiązywały te same co w dacie orzekania graniczne wymiary schodów stałych w budynkach o różnym przeznaczeniu. Przy czym istotne znaczenie miałoby bliższe ustalenie -w przypadku gdyby okazało się, że obowiązywały wówczas inne graniczne wymiary aniżeli określa to & 68 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania skarżonej decyzji - przeznaczenia przedmiotowego budynku. W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania skarżonej decyzji wystarczyłoby bowiem ustalenie, że przedmiotowy budynek był wykorzystywany na cele usługowe i nie byłoby koniecznym prowadzenie w tym względzie dalszych ustaleń co do ilości zatrudnionych osób skoro i tak ustalona przez organ administracji szerokość użytkowa spocznika na wskazanej w treści decyzji kondygnacji budynku była mniejsza aniżeli 0,8 m czy, tym bardziej 1,5 m. i upoważniało to do stwierdzenia, że taki stan faktyczny jest sprzeczny z obowiązującym & 68 rozporządzenia. Także ustalenie jakie konkretnie roboty, w jakim okresie zostały wykonane, ewentualne odniesienie tych ustaleń do projektu budynku zatwierdzonego przy udzieleniu pozwolenia na jego budowę, pozwoli na odniesienie się do zarzutu skarżącego M.W., że wejście do poziomu technicznego maszynowni i na dach zostało zrealizowane w oparciu o projekt techniczny przedmiotowego budynku. Tym samym powyższe ustalenia dałyby pełen obraz czy w istocie wszystkie przedmiotowe prace były samowolą budowlaną. W tym miejscu wypada odnieść się do zarzutu skarżących, że przedmiotowe ścianki działowe , ich wykonanie nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę ani nie były objęte obowiązkiem ich zgłoszenia bowiem stanowiły jedynie "aranżację wnętrz budynku". Otóż należy zauważyć, iż w istocie wewnętrzna ścianka działowa nie stanowi sama w sobie obiektu budowlanego ani też jego części. Przeciwne rozumienie prowadziłoby do wniosku, że każdy element składowy budynku (np. pełniący funkcję dekoracyjną filar) stanowi jego część w rozumieniu przepisu art. 48 Prawa budowlanego. Tymczasem nakaz rozbiórki wynikający z powołanego przez organ administracji art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dotyczy jedynie sytuacji nieobjętych dyspozycją art. 48 (czyli budowy obiektu lub jego części), ale pod warunkiem, że wymagane było pozwolenie na budowę lub zgłoszenie. Przedmiotowe roboty, biorąc pod uwagę powołane przez organ przepisy prawne, w istocie były robotami polegającymi na przebudowie, w wyniku których nastąpiła zmiana parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego a więc nie można dokonać takiej kwalifikacji robót jak chcą tego skarżący. Wreszcie należy stwierdzić, że organ administracji wydając decyzję w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego mógł ją kierować także do właścicieli przedmiotowego budynku, skoro nie ustalono ponad wszelką wątpliwość kto był inwestorem przedmiotowych robót budowlanych. Jednak w takiej sytuacji decyzja winna być kierowana do wszystkich właścicieli przedmiotowego budynku, skoro wiadomym jest jedynie to, że jest ich trzech i posiadają udziały we wskazanej w protokole kontrolnym z dnia [...] r. wysokości, nie mając przy tym żadnej informacji czy i jakich części (kondygnacji) budynku te udziały dotyczą. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że skarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta, zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 145 & 1 p kt 1 a, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. należało orzec jak w sentencji. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji dokonana ustaleń szczegółowo omówionych w niniejszym uzasadnieniu bądź też podejmie decyzję czy w omawianej sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane mając na uwadze to, że nałożenie obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości może być skierowane na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego i nie jest ono zależne od stopnia zawinienia powstania tych przesłanek przez właściciela lub zarządcę jak i nie jest zależne od przyczyn powodujących powstanie przesłanek zastosowania tego nakazu. /-/ M. Górecka /-/ S. Małek /-/ E. Podrazik