II SA/Po 94/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej warunków zabudowy terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy ustalił, na wniosek P.B., warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie szklarni typu Venlo bez ogrzewania w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie ogrodniczym na terenie położonym w C., oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (obręb C.). Następnie Wójt Gminy decyzją z dnia [...] r. zmienił powyższą decyzję w części w ten sposób, iż zapis "lokalizacja obiektu w odległości 2 m od granicy z działką nr [...]" zastąpił zwrotem "lokalizacja obiektu w odległości min. 2 m od granicy z działką nr [...]". Ponadto zastąpił załącznik do decyzji obrazujący przebieg nieprzekraczalnej linii zabudowy. W dniu [...] r. pismem zatytułowanym "odwołanie" S. K. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego "z prośbą o uczciwe i solidne zbadanie sprawy". Wskazał, że sąsiedzi J. B., T. B. i P. B. byli poinformowani o czasie kontroli i zdążyli piece powywozić do P. – O., jak również tam prowadzą dalszą operację handlowa tymi piecami". Wskazał, że pobudowano już oranżerię, w której prowadzono produkcję warzyw. S. K. wskazał, że kontrola odbyła się bez jego obecności, mimo, mimo iż czekał na terenie swojej posesji nie został na nią wezwany. Ponadto odmówiono mu jakichkolwiek informacji. Podniósł, że w jego opinii oranżeria jest prowadzona i zatwierdzona niezgodnie z prawem budowlanym, za taki stan rzeczy odpowiada Wójt Gminy i Starosta, którzy wydali decyzje niezgodne z prawem. W trakcie przeprowadzonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozprawy administracyjnej w dniu [...] r. S. K. stwierdził, że jako właściciel sąsiedniej działki nr [...] kwestionuje decyzję zezwalająca na budowę szklarni P. B. na działce nr [...]. Podniósł, że nie wyraża zgody na budowę w odległości ok. 6 m od jego działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 1, 17 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 17 pkt 1 i art. 157 § 3 kpa, odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. oraz decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu zaznaczono, iż decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy na wniosek P. B. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie szklarni typu Venlo bez ogrzewania, na terenie położonym w C. - działka nr [...]. Decyzja z [...] r. wprowadzono zmiany do wcześniejszego rozstrzygnięcia w zakresie powierzchni szklarni oraz jej wysokości. Inwestycja uzyskała niezbędne uzgodnienia, a analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wykazała, że spełniono warunki wynikające z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W decyzji ustanowiono zakaz odprowadzania wód i ścieków deszczowych na grunty sąsiednie. Z zebranych dokumentów nie wynika, by inwestycja oddziaływała na nieruchomość S. K. Tym samym nie był on stroną postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy. Stosownie do brzmienia art. 157 §2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony. Skoro S. K. nie jest stroną postępowania, na podstawie powołanego przepisu należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie. Pismem z dnia [...] r. S. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kolegium decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie powtórzono argumentację powołaną w decyzji z dnia [...] r. Ponadto wskazano, iż zasadą jest, że stroną postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy jest inwestor, właściciel nieruchomości, na której inwestycja ma być realizowana praz właściciele nieruchomości sąsiednich, jeżeli inwestycja oddziałuje na ich nieruchomość. Skoro S. K. nie był stroną postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy, to nie miał również legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji zapadłych w tym postępowaniu. Skargę na powyższą decyzję wniósł S. K. Podał, że w wyniku wydania przez Wójta Gminy pozwolenia, niezgodnego z prawem budowlanym i ekologicznym, J., T. i P. B. pobudowali koło jego posesji 6 dużych folii ogrzewanych, wielki kompleks oranżerii, dużą kotłownię z kominem i wielkim piecem z ruchomymi rusztami oraz halę. Inwestorzy prowadzą działalność polegająca na handlu piecami, używając do ich czyszczenia oleju napędowego, który wsiąka w glebę, spływa na działkę skarżącego i zanieczyszcza wody gruntowe. Ponadto przy składaniu pieców i podzespołów do nich powstaje hałas, bowiem używa się do tychże prac wielkich dźwigów, widłaków, spychów i ciągników. Dodatkowo przy ogrzewaniu folii i oranżerii, przy niekorzystnym wietrze, cała posesja skarżącego jest całkowicie zadymiona. Zanieczyszcza ją też miał pochodzący z nieruchomości inwestorów. Zanieczyszczenia powstające w związku ze stosowaniem środków chemicznych w foliach i oranżeriach spływają z wodą do gleb, zatruwając studnię głębinową, z której cała gmina czerpie wodę pitną. S. K. podniósł również, iż wprawdzie przeprowadzone przez "Ochronę Środowiska i Budownictwa" kontrole niczego nie wykazały, ale prowadzono je tylko na posesji inwestorów. Reasumując, skarżący wniósł o nakazanie rozebrania kotłowni z kominem i oranżerii oraz zaniechanie działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie przytaczając stanowisko powołane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona, choć z innych powodów niż w niej wskazane. Pismo skarżącego z dnia [...] r. oraz stanowisko wyrażone na rozprawie [...] r., organ – samorządowe Kolegium Odwoławcze – zakwalifikował jako żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. ustalającej warunki zabudowy szklarni typu Venlo bez ogrzewania w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie ogrodniczym w miejscowości C., ozn. działki [...] oraz decyzji z dnia [...] r. zmieniającej w części wcześniejszą decyzję – złożone w trybie art. 157 § 2 kpa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikało, że zdaniem organu, zachodziły warunki do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności wskazanych decyzji wobec przyjęcia, że skarżący nie był stroną w opisanych postępowaniach. Zatem żądanie stwierdzenia nieważności nie pochodzi od osoby uprawnionej w rozumieniu art. 157 § 3 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło nadto, że inwestycja uzyskała niezbędne uzgodnienia, a zebrane dokumenty świadczą o tym, że inwestycja nie oddziałuje na nieruchomość skarżącego. W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że organ administracyjny nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, motywując odmowę brakiem podstaw prawnych do tego stwierdzenia. Brak takich podstaw, określonych w art. 156 § 1 kpa, organ wykazać może dopiero po przeprowadzeniu postepowania wyjaśniającego, a więc w decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok WSA z 30.03.2004r. sygn. I SA 764/03, Prok. i Pr. 2005/4/44). Za błędny uznać należało pogląd organu, iż za stronę w rozumieniu art. 157 §2 kpa uznać należy jedynie ten podmiot, który za stronę uznany był w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to konsekwencją rozpatrywania przez organ nadzoru nowej sprawy w stosunku do załatwionej kwestionowaną decyzją. W niniejszej sprawie skarżący wskazuje na bezpośrednie sąsiedztwo swojej działki i działki objętej inwestycją, podkreślając jednocześnie jej negatywne oddziaływanie. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie (w tym przypadku postępowanie o stwierdzenie nieważności określonej decyzji), albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wydaje się, że skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji o ustalenie warunków zabudowy dla określonej inwestycji mogą dotyczyć interesu prawnego skarżącego, a to przesądza o jego statusie strony. Powyższe wytyczne dotyczą jedynie formalnej przesłanki dotyczącej wniesienia żądania przez legitymowany podmiot, nie odnoszą się natomiast do kwestii czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce. W tych warunkach, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję SKO z dnia [...] r. /-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka Brak podpisu sędziego spowodowany jest jego nieobecnością /-/ J.Szaniecka MarK