II SA/Po 94/13

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-02-20

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która z mocy prawa jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która z mocy prawa jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym (np. w sprawach z zakresu pomocy społecznej), nie można przyznać prawa pomocy w zakresie zwolnienia z tych kosztów. Jednakże, jeśli sytuacja majątkowa i dochodowa strony uzasadnia potrzebę ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, prawo pomocy może zostać przyznane w tym zakresie, nawet jeśli strona jest zwolniona z opłat sądowych.
Stan faktyczny
Skarżąca L. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w związku ze skargą na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o skierowaniu do Domu Pomocy Społecznej. Skarżąca podała, że utrzymuje się z niskiej emerytury, nie posiada majątku ani oszczędności. Wniosek dotyczył zarówno zwolnienia z kosztów sądowych, jak i ustanowienia adwokata z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla L. L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, oraz oddalić wniosek w pozostałym zakresie (tj. w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lutego 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. ustanowić dla L. L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca L. L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni oświadczyła, że jest osobą starszą, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie. Jest to jej jedyny dochód, który w całości przeznacza na bieżące wydatki, żywność, media, leki i opłatę za pomoc opiekunki z MOPS. Podała, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do treści art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o skierowaniu do Domu Pomocy Społecznej, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może, zatem być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Doświadczenie życiowe wskazuje, że dochód, który aktualnie uzyskuje w całości przeznacza na zaspokojenie swoich koniecznych kosztów utrzymania. Nie ma żadnego majątku, z którego mogłaby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło