II SA/Po 942/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-10-22
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy oraz jego zwolnienie z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został uwzględniony, ponieważ sytuacja materialna wnioskodawcy, polegająca na utrzymywaniu się wyłącznie z renty żony i posiadaniu ograniczonych oszczędności, uzasadniała przyznanie pomocy prawnej w celu uniknięcia uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Jednocześnie, wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w pozostałym zakresie został oddalony, gdyż skarżący był już z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia opłat sądowych i wydatków związanych ze skargą w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego.Stan faktyczny
Skarżący W. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym o ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wnioskodawca argumentował, że nie może podjąć zatrudnienia z powodu konieczności opieki nad żoną, a ich dochody z renty żony nie pokrywają podstawowych kosztów utrzymania. Po uzupełnieniu wniosku, sąd rozpoznał jego sytuację materialną i rodzinną.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla W. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2013r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2013r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia 1. ustanowić dla W. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący W. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad żoną nie może podjąć zatrudnienia i od połowy maja 2013r. nie uzyskuje żadnych dochodów. Koszty utrzymania miesięcznego przewyższają wysokość renty ([...] zł netto miesięcznie) jaką otrzymuje żona. Wnioskodawca oświadczył, że oszczędza na jedzeniu, wodzie i ogrzewaniu, nie kupuje odzieży. Brakującą kwotę uzupełnia ze skromnych oszczędności, aktualnie ma [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe tylko z żoną, która choruje i wymaga ponoszenia dodatkowych kosztów na leczenie i leki. Posiadają mieszkanie o powierzchni 64,77 m² położone w G. Skarżący oświadczył, że nie posiadają papierów wartościowych, ani wartościowych ruchomości.
Z uwagi na fakt, że wniosek skarżącego o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej, zwrócono się do skarżącego, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a."), o uzupełnianie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi skarżący powtórzył, że wraz z żoną utrzymują się jedynie z jej renty. Nie posiadają rachunków bankowych, pożyczek, kredytów, zajęć komorniczych, mają natomiast lokatę bankową w wysokości [...] zł. Nadto oświadczył, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego i nie otrzymuje dopłat. Nie prowadzi także działalności gospodarczej. Skarżący oświadczył, że wspólnie z córką posiada samochód osobowy opel Astra z 1996r. Ostatecznie skarżący wyszczególnił koszty miesięcznego koniecznego utrzymania, na które składają się opłaty za mieszkanie (woda 50 zł, podatek od nieruchomości 6,50zł, czynsz 401,58 zł), gaz 50 zł, telefon 37,33 zł, Internet 35 zł, prąd 70 zł, paliwo do samochodu 50 zł, leki żony 80 zł, reszta pozostaje na żywność.
Nadto przedłożono następujące dokumenty źródłowe:
- PIT-11 i 11A za 2012r, skarżącego oraz PIT 40A za 2012r. żony,
- faktury i dowody wpłaty za media,
- dowód wpłaty renty.
Zgodnie z art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może, zatem być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.).
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną i utrzymują się jedynie z jej świadczenia rentowego. Z uwagi na konieczność opieki nad żoną skarżący nie może podjąć pracy. Wysokość realnie otrzymywanych środków wskazuje, że renta nie zaspokaja podstawowych potrzeby koniecznego utrzymania rodziny. Wnioskodawca wyjaśnił, że brakujące środki na poniesienie niezbędnych wydatków pokrywa i w najbliższym czasie będzie pokrywał z oszczędności. Aktualnie wysokość wolnych środków jakimi dysponuje wnioskodawca ([...] zł) nie jest na tyle duża by zasadne było obciążenie wnioskodawcy kosztami wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Uszczuplenie tych oszczędności na pokrycie kosztów postępowania narazi skarżącego na nieterminowe regulowanie niezbędnych należności i stanowić będzie uszczerbek w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania rodziny.
Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło