II SA/Po 943/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Asesor. sąd. Edyta Podrazik (spr.) Protokolant Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi Z.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza na rzecz skarżącego od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 300zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/B. Drzazga II SA/Po 943/03 UZASADNIENIE W dniu [...].01.2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej rozbiórki garażu-komórki przy ul [...] w S. przez K. M. Odwołanie od tej decyzji złożył Z. F. pismem z dnia [...].02.2003 r. Decyzją z dnia [...].03.2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze z odwołania wniesionego przez Z. F. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż samowolnie rozebrany garaż wybudowany został na działce nr [...] (poprzednio działka nr [...]) przez odwołującego się Z. F. Jednakże odwołujący się nie posiada, ani nie posiadał w przeszłości tytułu prawnego do działki nr [...]. Prawo do dysponowania wymienionym terenem na cele budowlane na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...].08.2002 r. zawartej z właścicielem gruntu Gminą S. posiada K. M. Roszczenia Z. F. wobec Gminy S. o oddanie spornej nieruchomości w drodze umowy w użytkowanie wieczyste w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami mogą stanowić przedmiot postępowania przed sądem powszechnym i w związku z tym nie mogą stanowić przedmiotu badania organu odwoławczego. Ponieważ prawo do dysponowania terenem stanowi o przyznaniu prawa strony w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy prawa budowlanego Z. F. nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. W związku z powyższym organ stwierdził niedopuszczalność odwołania, co skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego. Od powyższej decyzji skargę złożył Z. F., domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11, art. 28 w zw. z art. 10 § 1, art. 10 w zw. z art. 79 i art. 81, art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 7 i art. 124 § 2, art. 12 w zw. z art. 35 § 3 i art. 36, art. 105 w zw. z art. 107 § 1 i 3 kpa, oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 w zw. z art. 42, art. 51 ust. 3 i 4 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu skarżący przytoczył m.in. okoliczności odnoszące się do stanu faktycznego i zachowania terminu do wniesienia skargi oraz zarzuty kwestionujące podstawy rozstrzygnięcia organu I instancji. Odnosząc się do zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, iż uczestniczył jako strona w trakcie postępowania przed organem I instancji, garaż zbudowany został przez niego na podstawie pozwolenia na budowę wydanego mu w dniu [...].1958 r. przez Powiatową Radę Narodową w S., w tym czasie nieruchomości państwowe przekazywano często osobom fizycznym do użytkowania w oparciu o pozwolenie na budowę, ze skarżącym nie zawarto żadnej pisemnej umowy regulującej prawo do korzystania z nieruchomości, skarżący objął nieruchomość w posiadanie samoistne na podstawie wskazanej decyzji, Gmina S., która w 1991 r. nabyła prawo własności nieruchomości od Skarbu Państwa, wiedziała o fakcie posiadania nieruchomości przez skarżącego i obciążyła go podatkiem od nieruchomości, nadto skarżącemu przysługuje roszczenie o zawarcie umowy o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości. Ponadto w skardze podniesiono, iż organ odwoławczy nie rozpatrzył w ogóle zarzutów odwołania, a w uzasadnieniu decyzji powołano inną podstawę prawną niż w petitum tego rozstrzygnięcia (art. 134 oraz art. 138 § 1 pkt 3 kpa). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż skarżący Z. F. nie ma w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym statusu strony uznać należy za błędny. W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi znajdować podstawę w konkretnej normie prawa materialnego, jego istnienie należy rozpatrywać w okolicznościach każdej sprawy indywidualnie, a wpływ wyniku postępowania na sferę prawną osoby (na interes prawny) musi być bezpośredni. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż przedmiotem postępowania zakończonego decyzją organu I instancji była samowolnie dokonana przez K. M. w dniu [...].08.2002 r. rozbiórka garażu-komórki, znajdującego się na działce nr [...] przy ul. [...] w S. Właścicielem nieruchomości jest od 1991 r. Gmina S., a poprzednio był nim Skarb Państwa. W dniu [...].08.2002 r. Gmina wydzierżawiła część działki nr [...] K. M. Przedmiotowy garaż-komórka został legalnie wybudowany przez skarżącego Z. F. w latach 1957-1958, a następnie przez niego rozbudowany w 1968 r., na podstawie wydanych na jego rzecz decyzji o pozwoleniu na budowę. Z. F. władał przedmiotowym obiektem budowlanym w sposób wyłączny i niezakłócony od daty jego wybudowania do chwili rozbiórki w sierpniu 2002 r. Skarżący nie miał zawartej z właścicielem gruntu pisemnej umowy dotyczącej korzystania z garażu. Korzystanie z garażu przez skarżącego było bezpłatne. Okoliczności powyższe świadczą, iż skarżący od końca lat 50-tych XX wieku był posiadaczem przedmiotowego obiektu budowlanego wraz z zajmowanym przez obiekt gruntem, przy czym z twierdzeń zawartych w skardze wynika, iż skarżący uważał się za posiadacza samoistnego. Wprawdzie posiadanie nie jest prawem podmiotowy tylko stanem faktycznym, jednakże z mocy przepisów art. 342-347 kodeksu cywilnego objęte zostało ochroną prawną w zakresie jego nienaruszalności i trwałości. Przepisy powyższe zakazują naruszania posiadania przez osoby trzecie i przyznają posiadaczowi ochronę prawną. Postępowanie administracyjne, którego przedmiotem jest samowola budowlana, będąca jednocześnie czynem naruszającym posiadanie, i którego celem jest doprowadzenie do zgodności z prawem, dotyczy bezpośrednio chronionego prawem interesu posiadacza. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 28 kpa i art. 134 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego należało uchylić. Podkreślić należy, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności z art. 156 kpa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ zastosuje się do wyżej wyrażonej oceny prawnej i zastosuje właściwe przepisy postępowania administracyjnego regulujące postępowanie odwoławcze. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.), przy czym koszty zastępstwa adwokackiego ustalono zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga