II SA/Po 944/13
PostanowienieWSA w Poznaniu2013-10-03
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy można ustanowić więcej niż jednego pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Osobie fizycznej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy nie można ustanowić więcej niż jednego pełnomocnika z urzędu. Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności art. 205, przewidują koszty związane z wynagrodzeniem i wydatkami jednego adwokata lub radcy prawnego, co wyklucza możliwość ustanowienia więcej niż jednego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w tej samej sprawie.Stan faktyczny
Skarżący J. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata. W uzasadnieniu wskazał na swoją niepełnosprawność, pobieranie zasiłku socjalnego i trudną sytuację materialną. Organ rozpatrujący wniosek uznał, że sytuacja materialna skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia jednego pełnomocnika, jednak oddalił wniosek o ustanowienie drugiego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
1. zwolniono J. L. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla J. L. radcę prawnego, 3. oddalono wniosek w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata).Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 października 2013r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Prorektora Uniwersytetu im. [...] z dnia [...] lipca 2013r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłaty za studia postanawia 1. zwolnić J. L. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. L. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący J. L. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata.
W uzasadnieniu skarżący argumentował, że jest osobą niepełnosprawną, pobiera zasiłek socjalny w wysokości [...] zł miesięcznie z pomocy społecznej. Nie jest w stanie opłacić kosztów sądowych oraz profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Podał, że płaci czynsz za mieszkanie w wysokości [...] zł miesięcznie, około [...] zł za leki, resztę przeznacza na odzież i wyżywienie. Oświadczył, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Skarżący dołączył kserokopie orzeczenia o niepełnosprawności, zaświadczenia z 13 stycznia 2011r. o wysokości uzyskiwanej pomocy materialnej oraz umowy najmu mieszkania z 31 grudnia 2006r.
Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a."). Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie dysponuje żadnymi środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się jedynie z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego. Uzyskiwane dochody w całości przeznaczone są na poniesienie koniecznych i niezbędnych kosztów bieżącego utrzymania. Wnioskodawca nie ma także majątku, z którego mógłby czerpać dodatkowe dochody.
Wobec powyższego przyjąć należy, że aktualnie skarżący nie ma środków na pokrycie kosztów sądowych oraz wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie. Również z powodu stanu zdrowia odgraniczone są jego możliwości zarobkowania.
Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata i radcy prawnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że z treści przepisu art. 246 §3 p.p.s.a. nie można wnioskować, że dopuszczalne jest ustanawianie więcej niż jednego pełnomocnika z urzędu do reprezentowania wnioskodawczyni w danej sprawie. Wniosek taki wydaje się racjonalny z punktu widzenia szeroko rozumianej gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu, zasad ekonomii procesowej, w tym treści art. 200 p.p.s.a. przewidującego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, czy art. 205 p.p.s.a. określającego, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego. Oddalić należy więc wniosek o przyznanie więcej niż jednego pełnomocnika z urzędu.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło