II SA/Po 952/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-08-06

Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Barbara Kamieńska, Lilianna Drewniak – Żaba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę, jeśli organ drugiej instancji nie wyjaśnił nieprawidłowości w doręczeniu decyzji organu pierwszej instancji stronom postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, ponieważ organ odwoławczy nie wyjaśnił wątpliwości co do prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji niektórym stronom postępowania. Brak takiego wyjaśnienia uniemożliwił organowi drugiej instancji zakończenie sprawy decyzją ostateczną zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę zespołu dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej oraz 10 zbiorników bezodpływowych na ścieki. Po wznowieniu postępowania z powodu niezawinionego nieuczestniczenia współwłaścicielki sąsiedniej działki (U.A.) w pierwotnym postępowaniu, Starosta stwierdził naruszenie prawa, ale odmówił uchylenia decyzji. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy w części dotyczącej zabudowy, ale uchylił ją w części dotyczącej parkingu. Skarżąca podtrzymała zarzuty dotyczące m.in. niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i charakteru zabudowy. Sąd uchylił decyzję Wojewody w zaskarżonej części.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] listopada 2001r. Zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej zwrotu kosztów sądowych. Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Asesor sąd. Lilianna Drewniak – Żaba Protokolant ref. staż. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 sierpnia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi U.A. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2002r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...] listopada 2001r. Nr [....]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej U. A. kwotę 10zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/L. Drewniak – Żaba /-/J. Szaniecka /-/B. Kamieńska Burmistrz L. decyzją z dnia [...] lipca 2000r. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania działki nr [...] położonej w L. przy ul. [...] dla inwestycji polegającej na budowie dwóch segmentów domów jednorodzinnych w zabudowie szeregowej. Budynki o wysokości do dwóch kondygnacji ze stromymi dachami. Starosta P. decyzją nr [...] z dnia [...]września 2000r. na wniosek J. C. i W. C. – prowadzących działalność gospodarczą jako spółka cywilna "A" z siedzibą w L. – zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę zespołu dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej oraz 10 zbiorników bezodpływowych na ścieki o pojemności użytkowej 9,83 m2. Ponieważ w dacie wydania ostatnio wymienionej decyzji U. A. była współwłaścicielką sąsiedniej działki nr ewid. [...], a mimo to bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji pozwolenia na budowę, Starosta P. na jej wniosek postanowieniem z dnia [...] września 2001r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] września 2000r. a następnie – decyzją z dnia [...] listopada 2001r., wydaną na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 i art. 104 § 1 i 2 kpa, stwierdził, że decyzja z dnia [...] września 2000r. została wydana z naruszeniem prawa polegającym na niezawinionym nie wzięciu przez U. A. udziału w postępowaniu w przedmiocie udzielenia firmie "A" pozwolenia na budowę zespołu dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej oraz 10 zbiorników bezodpływowych na ścieki na działce w L. przy ul. [...], ale odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, bowiem w wyniku wznowionego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu Starosta P. powołał się na to, że "w toku wznowionego postępowania przeprowadzono również postępowanie wyjaśniające w stosunku do wszystkich właścicieli działek graniczących z działką o nr ewid. [...] położonej w L. przy ul. [...]. Wszystkie zainteresowane strony nie wniosły do sprawy żadnych nowych okoliczności nieznanych organowi w dniu wydania decyzji pozwolenia na budowę". Stwierdził też, że aktualnie inwestycja objęta pozwoleniem na budowę z dnia [...] września 2000r. jest zrealizowana w 90%. Ustosunkowując się do zarzutu, że przedmiotowa działka leży w strefie ochrony ujęcia wody [...] organ administracyjny podkreślił, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zakazuje realizacji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na tym terenie; zakaz odnosi się jedynie do odprowadzania ścieków, które winny być zrzucane do szczelnych bezodpływowych zbiorników na ścieki, bez jakiejkolwiek możliwości ich zrzutu do gruntu. W odniesieniu do realizowanych budynków ścieki będą odprowadzone do zbiorników bezodpływowych na ścieki zlokalizowanych na działce. W kwestii istniejącego rowu melioracyjnego biegnącego między innymi przez działkę U. A. organ ustalił, że inwestor – firma "A" na własny koszt i za pisemną zgodą skarżącej dokonała zmiany odcinka rowu melioracji wodnej szczegółowej na rurociąg betonowy i jego zasypanie. Z kolei lokalizacja na działce U. A. zamierzonej budowy drugiego budynku w odległości 4m od granicy z działką o nr ewid. [...] będzie możliwa pod warunkiem uzyskania stosownych decyzji oraz zatwierdzonej decyzji podziału jej nieruchomości. W odwołaniu od tej decyzji U. A. jeszcze raz podkreśliła, że nie brała udziału w charakterze strony w postępowaniu zakończonym udzielenia pozwolenia na budowę firmie "A" dla budynków posiadających, wbrew postanowieniom planu zagospodarowania przestrzennego, trzy kondygnacje i stanowiących budynki wielorodzinne. Stosownie do przepisów wykonawczych – przy zabudowie wielorodzinnej, przynajmniej 25% powierzchni działki należy przeznaczyć pod zieleń i na rekreację. Warunek ten nie jest spełniony, gdyż praktycznie cała działka zabudowana jest budynkami, drogą, chodnikami i parkingiem na 40 miejsc postojowych. Tymczasem przepisy te nie pozwalają na budowę parkingów powyżej 20 miejsc postojowych, nie posiadających szczelnych nawierzchni i odprowadzenia wód opadowych do kanalizacji. Wojewoda decyzją z dnia [...]marca 2002r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie dotyczącym zabudowy oraz uchylił w części dotyczącej parkingu i w tej części przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ma uprawnień do ingerowania w kwestie związane ze sposobem użytkowania budynków objętych kwestionowanym pozwoleniem na budowę. Ustalił natomiast, że działka nr [...] leży na terenie zewnętrznej ochrony pośredniej infiltracyjnego ujęcia wody "[...]" dla P., na którym decyzją Prezydenta Miasta P. wprowadzono ograniczenie dotyczące budowy parkingów (do 20 miejsc postojowych) i sposobu rozwiązania ich gospodarki ściekowej (szczelne nawierzchnie z odprowadzeniem wód opadowych do kanalizacji). Tymczasem projekt obejmuje parking na 40 samochodów o nawierzchni z Poz-bruku. Powyższa decyzja jest – w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty P. – przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez U. A.. Skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu informując, iż "wznoszony budynek swoją wielkością i kształtem w rażący sposób odbiega od sąsiedniej zabudowy, przez co narusza istniejący ład przestrzenny". Ponieważ budynek usytuowany jest zaledwie 4m od granicy, uniemożliwia to skarżącej optymalne wykorzystanie jej działki. Zakwestionowała też, jednorodzinny charakter inwestycji objętej kwestionowanym pozwoleniem na budowę – "(...) w tym budynku powstanie przynajmniej 10 mieszkań, co jest zabudową wielorodzinną". Przedmiotowy budynek nie może być traktowany jako zespół budynków, gdyż stanowi jedną całość wydzieloną z przestrzeni przegrodami i dachem. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – zważył, co następuje: W pierwszym rzędzie należy przypomnieć, iż decyzje organów obu instancji wydane zostały w postępowaniu wznowieniowym. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. W rozpoznawanej sprawie uruchomienie trybu wznowieniowego nastąpiło w celu usunięcia wadliwości proceduralnej – wydania kwestionowanej decyzji w postępowaniu administracyjnym, w którym to postępowaniu skarżąca – współwłaścicielka działki przylegającej do terenu inwestycji – nie brała udziału bez swojej winy. Organ wznowieniowy w toku postępowania pierwszoinstancyjnego zawiadomił o tym postępowaniu także właścicieli pozostałych działek przylegających do terenu inwestycji, którzy bez swej winy nie brali udziału w postępowaniu zwykłym. Było to konieczne w sytuacji, gdy – jak wyżej wskazano – wznowione postępowanie stwarza możliwość ponownego wszechstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Oprócz U. A. oraz inwestora J. C. i W. C. organu pierwszej instancji dopuścił do udziału w postępowaniu: M.R., B. i M. N., M. i R. N., H. i J. N., T.M., K. i J.K., T. G. i M.L. , a przed zakończeniem sprawy w instancji uzyskał oświadczenia tylko od T. M., J.K., M. L. oraz skarżącej (k. 25, 24, 26, 28 akt administracyjnych – teczka nr 1). Nasuwają się poważne wątpliwości co do prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji M. i R.N. oraz B. i M. N., którzy w sprawie nie złożyli oświadczenia, skoro zwrotne poświadczenia odbioru podpisała, częściowo nieczytelnie, osoba powołująca się na to, że jest bratem (załączniki do k. 29 akt I instancji, teczka 1), a przesyłki kierowane do tych osób przez organ II instancji, zawierające zaskarżoną decyzję, zostały zwrócone z adnotacją "zwrot – adresat nieznany" (załączniki do k. 12 akt administracyjnych II instancji, teczka nr 3). Identycznymi adnotacjami urząd pocztowy opatrzył przesyłki kierowane do tych osób w postępowaniu sadowym (k. 44-47 akt sadowych). Organ II instancji bez wyjaśnienia sygnalizowanych nieprawidłowości nie mógł zakończyć sprawy decyzją ostateczną (art. 10 § 1 kpa). Dlatego Sąd uchylił decyzję Wojewody w zaskarżonej części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rozstrzygnięcie w kwestiach wykonalności i kosztów postępowania ma podstawę w przepisach art. 152 i art. 200 cytowanej ustawy. /-/L. Drewniak – Żaba /-/J. Szaniecka /-/B. Kamieńska kk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło