II SA/Po 954/12

Dnia 28 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. oddala skargę, II. przyznaje adwokat R. S.-K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) w tym 55,20zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2012 r. na podstawie art. 104, art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania Pana J. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] czerwca 2012 r. (znak: [...]), nakazującej usunięcie nieprawidłowości w piwnicy wraz z obudową drewnianą wejścia usytuowanej na nieruchomości dz. nr [...] położonej przy [...] w O. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umarzył w całości postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że w związku z pismem J. C. z dnia [...] grudnia 2012 r. PINB w Z. przeprowadził dnia [...] stycznia 2012 r. kontrolę w m. O., przy ul. [...], na działce nr ewid. [...]. Podczas kontroli PINB stwierdził, że na przedmiotowej działce znajduje się budynek gospodarczy rozbudowany o pomieszczenie gospodarcze a także piwnica. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że przedmiotowa budowla - piwnica wraz z obudową drewnianą stanowiącą wejście do niej, jest pozostałością po budynku gospodarczym wybudowanym w okresie przedwojennym a do dnia dzisiejszego nie wykonywano robót budowlanych związanych z przebudową lub rozbudową. Następnie, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. ([...]) PINB nałożył na Panią E. S. obowiązek przeprowadzenia kontroli stanu technicznego piwnicy oraz obudowy drewnianej wejścia do piwnicy usytuowanej na nieruchomości dz. nr [...] położonej przy [...] w O. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. ([...]) PINB poinformował J. C., że w wyniku kontroli nie stwierdził naruszenia przepisów prawa budowlanego w zakresie rozbudowy budynku gospodarczego, jednakże wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego piwnicy wraz z drewnianą obudową wejścia do piwnicy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. ([...]) PINB nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w piwnicy wraz z obudową drewnianą wejścia do piwnicy usytuowanej na nieruchomości dz. nr [...] położonej przy [...] w O. poprzez rozbiórkę obudowy drewnianej wejścia do piwnicy, zabezpieczenie wejścia do piwnicy włazem uchylnym. Odwołanie od w/w wniósł J. C. Z treści odwołania wynika, że J. C. jako współwłaściciel działki nr [...] położonej w O. nie zgadza się z treścią decyzji. Przedstawia jak kształtują się stosunki własnościowe na tej nieruchomości, w jaki sposób są użytkowane lokale mieszkalne oraz pomieszczenia użytkowe, wyraża stanowisko, że powinna być zgoda wszystkich współwłaścicieli zarówno do wybudowania jaki i użytkowania wszystkich pomieszczeń gospodarczych. Podejmując decyzję w przedmiocie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania administracyjnego Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa piwnicy wraz z drewnianą obudową wejścia do niej, zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w O., przy [...]. Z akt sprawy organu I instancji wynika, że stan techniczny drewnianej obudowy wejścia do piwnicy budził wątpliwości organu kontrolującego. W zawiadomieniu z dnia [...] czerwca 2012 r. ([...]) o możliwości zapoznania się z aktami sprawy PINB jednocześnie poinformował strony o postępowaniu prowadzonym w sprawie stanu technicznego piwnicy oraz obudowy drewnianej wejścia do piwnicy. W świetle art. 62 ust. 3 w związku z art. 63 ust. 1 prawa budowlanego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego powodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska organ nadzoru budowlanego nakazuje przeprowadzenie kontroli polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego obiektu, którego dotyczą wątpliwości, a także żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. ([...]), PINB nałożył na Panią E. S. obowiązek przeprowadzenia kontroli stanu technicznego piwnicy oraz obudowy drewnianej wejścia do piwnicy usytuowanej na nieruchomości nr [...] położonej przy [...] w O. Z przedłożonego protokołu z okresowej kontroli sprawności technicznej wynika, że obudowa wejścia do piwnicy stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi oraz nadaje się tylko do rozbiórki, natomiast wejście do piwnicy należy zabezpieczyć włazem uchylnym. Zgodnie z art. 66 prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W związku z powyższym PINB nakazał, decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. ([...]), usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez rozbiórkę obudowy wejścia do piwnicy, jednakże nie wskazując osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku. Z protokołu sporządzonego podczas kontroli przeprowadzonej przez PINB na działce nr [...], przy [...] w O. dnia [...] lipca 2012 r. ([...]) wynika natomiast, że obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w piwnicy wraz z obudową został wykonany przez Panią E. S., która rozebrała obudowę drewnianą i jednocześnie zabezpieczyła wejście do piwnicy zgodnie z decyzją PINB z dnia [...] czerwca 2012 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że bezprzedmiotowość postępowania to brak przedmiotu postępowania. Przedmiotem postępowania jest konkretna sprawa, w której organ administracyjny jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Organ odwoławczy rozstrzygając sprawę winien uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia I instancji a orzeczeniem II instancji. W chwili obecnej, jak wynika z protokołu sporządzonego podczas kontroli PINB przeprowadzonej dnia [...] lipca 2012 r., obudowa wejścia do piwnicy powodująca zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi została już rozebrana. Przyczyna wszczęcia postępowania została usunięta więc organ odwoławczy nie może merytorycznie orzekać . W związku z powyższym konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji. Wskazano jeszcze, że WWINB nie ma podstaw do orzekania co do istoty sprawy lub przekazania jej PINB do ponownego rozpatrzenia bowiem stwierdzone w obiekcie budowlanym nieprawidłowości będące przedmiotem postępowania zostały usunięte. W świetle art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego. Dodatkowo organ wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania był tylko zły stan techniczny powodujący zagrożenie życia i zdrowia ludzi drewnianej obudowy wejścia do piwnicy, natomiast kwestia legalności pobudowania innych obiektów budowlanych na działce, a wymienionych we wniosku odwołującego powinna być przedmiotem oddzielnego postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył osobiście J. C. Z treści skargi wynika, że skarżący domaga się uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej decyzji. Ponownie opisuje jak przedstawiają się stosunki własnościowe na tej nieruchomości, a do skargi dołączył dokumenty mające to odzwierciedlać. W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację. Ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu na rozprawie sądowoadministracyjnej podtrzymał skargę podając, że według skarżącego nie został rozpoznany jego wniosek w przedmiocie rozbiórki budynków gospodarczych . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Decyzja organu pierwszej instancji została oparta o przepis art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. Zm .Zgodnie z tym przepisem: W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Powyższy przepis obliguje organ nadzoru budowlanego do wszczęcia z urzędu postępowania administracyjnego w razie zaistnienia jednej z wymienionych w tym przepisie przesłanek i nakazania w drodze decyzji usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wraz z określeniem terminu wykonania tego obowiązku. Tak prawidłowo postąpił organ pierwszej instancji. Po sporządzeniu protokołu z kontroli nieruchomości organ nadzoru budowlanego wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie stanu technicznego piwnicy z obudową drewnianą i postanowieniem z dnia [...] lutego nałożył na współwłaścicielkę obowiązek przeprowadzenia kontroli stanu technicznego piwnicy oraz obudowy drewnianej. W ten sposób został określony przedmiot postępowania. Nie ma racji skarżący wskazując, że organ nie rozpoznał wszystkich jego wniosków zawartych w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. przede wszystkim dlatego, że postępowanie jakie toczy się na podstawie art. 66 prawa budowlanego jest postępowaniem z urzędu i nie jest rolą organu nadzoru budowlanego rozpatrywanie opisywanych przez skarżącego wszystkich istniejących jego zdaniem nieprawidłowości. Powyższa wykładania art. 66 prawa budowlanego implikuje prawidłową ocenę decyzji kasatoryjnej wydanej przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa w zw. z art. 105 kpa. Zgodnie z art. 138 § 1 organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. W sytuacji i gdy organ odwoławczy ustalił, że obowiązek związany z rozebraniem przedmiotu który stwarzał niebezpieczeństwo został wykonany, i niebezpieczeństwa w dacie orzekania przez organ odwoławczy już nie ma prawidłowo uznał, że nie ma już przedmiotu postępowania i uchylając decyzje umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji na podstawie art. 105 §1 kpa. Zgodnie z tym przepisem gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Reasumując zaskarżona decyzja znajduje pełne umocowanie w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, wydana została po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym wobec czego sąd nie ma żadnych podstaw do uwzględnienia skargi i na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. W pkt. II wyroku sąd orzekł o należnych kosztach zastępstwa procesowego .