II SA/Po 954/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2019-06-14
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed sądem pierwszej instancji?Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed sądem pierwszej instancji na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Przepis ten enumeruje czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy, do których należy wydawanie postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu. Wcześniej postanowieniem z dnia 12 grudnia 2018 roku strona została zwolniona z kosztów sądowych i ustanowiono dla niej adwokata. Wyrokiem z dnia 15 maja 2019 roku WSA uchylił zaskarżone postanowienie. Następnie adwokat wniósł o przyznanie kosztów, argumentując, że dopiero niedawno dowiedział się o zwolnieniu z funkcji pełnomocnika i podjął szereg czynności procesowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi Ł. J. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu przed sądem pierwszej instancji opłatę w określonej wysokości, podwyższoną o podatek VAT.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 czerwca 2019 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Wojewody W. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego postanawia przyznać adwokatowi Ł. J. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu przed sądem pierwszej instancji opłatę w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]), podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych [...]).
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2018 roku starszy referendarz sądowy zwolnił A. J. od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata.
Pismem z dnia 15 lutego 2018 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła adwokata Ł. J. jako pełnomocnika skarżącej z urzędu.
Pismem z dnia 29 kwietnia 2018 roku Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyznaczyła w miejsce adwokata Ł. J. jako pełnomocnika skarżącej z urzędu adwokata T. J.
Wyrokiem z dnia 15 maja 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty T. z dnia [...] roku, nr [...].
Pismem procesowym z dnia 28 maja 2019 roku adwokat Ł. J. wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały uiszczone w żadnej części. We wniosku argumentował, że dopiero dnia 28 maja 2019 roku doręczono mu pismo z informacją o zwolnieniu z funkcji pełnomocnika z urzędu dla A. J. Jednocześnie wyjaśnił, że dnia 24 marca 2019 roku zapoznał się osobiście z aktami sprawy w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wykonał również fotokopie akt sprawy, a następnie dokonał ich analizy w kontekście obowiązujących przepisów prawa oraz skontaktował się ze skarżącą A. J. w formie listownej (korespondencja nadana dnia 29 marca 2019 roku).
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat lub radca prawny (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności adwokatów lub radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje obecnie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 roku, poz. 18), które obowiązuje od dnia 2 listopada 2016 roku.
Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 rozporządzenia z 2016 roku opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi: pkt 1) w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – opłatę obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego – 600 zł, c) w innej sprawie – 240 zł.
W rozpoznawanej sprawie, mając na uwadze rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz nakład pracy poniesiony przez pełnomocnika z urzędu – czynności procesowe podjęte przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zgodnie z § 4 ust. 1-2 rozporządzenia z 2016 roku, należało ustalić opłatę za czynności adwokata podejmowane przed sądem pierwszej instancji w wysokości opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia z 2016 roku, czyli w wysokości [...] zł. Stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia z 2016 roku opłatę za udzielenie pomocy prawnej stronie skarżącej podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, przewidzianą dla tego rodzaju czynności, obowiązującą w dniu orzekania o niej, tj. w kwocie [...] zł. Pełnomocnikowi należało zatem przyznać tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu przed sądem pierwszej instancji wynagrodzenie w łącznej wysokości [...] zł.
Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z 2016 roku, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło