II SA/Po 955/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-02-08
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Barbara Drzazga, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może odmówić zgody na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, powołując się na zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie zawiera jednoznacznego zakazu takiej inwestycji, a jedynie dopuszcza odprowadzanie ścieków do szczelnych zbiorników do czasu realizacji komunalnej kanalizacji sanitarnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały zapis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który nie zawierał kategorycznego zakazu budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Brak jednoznacznego zakazu w planie, w połączeniu z przepisami ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, które dopuszczają takie rozwiązanie, skutkował uchyleniem zaskarżonej decyzji. Organ II instancji powinien był uzupełnić materiał dowodowy, zbadać zarzut skarżącego o nieobjęciu działki planem oraz dokonać właściwej interpretacji planu.Stan faktyczny
Starosta P. zgłosił sprzeciw wobec zgłoszenia M.T. dotyczącego budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, uznając je za niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty. M.T. zaskarżył decyzję Wojewody, argumentując, że jego działka nie jest objęta planem, a plan nie zakazuje budowy przydomowych oczyszczalni. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i orzeczono, że nie może być ona wykonana. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Małgorzata Górecka /spr./ Protokolant sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lutego 2006 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w P. H.G. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wykonywania robót budowlanych; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 500,-zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ M.Górecka /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga
Decyzją z dnia [...].09.2004r. Starosta P. zgłosił sprzeciw w sprawie wykonania robót budowlanych, polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków dla budynku mieszkalnego, położonego w B., obręb O., gm. C. przy ul. [...] - dz. Nr [...], objętej zgłoszeniem M. T.
W uzasadnieniu powyższej decyzji z dnia [...].09.2004r. organ I instancji podał, że przedmiotowa działka położona jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla osiedla "[...], zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy C. nr 370/LXI/2002 z dnia 17.07.2002r. (Dz.Urz. Woj. Wlkp. Nr 104, poz. 2616 z 5.08.2002r.), który nie dopuszcza odprowadzania ścieków sanitarnych do przydomowych oczyszczalni ścieków. Tak więc - w ocenie organu I instancji- co do wniosku inwestora M. T. z dnia [...].08.2004r. o wykonanie przedmiotowej przydomowej oczyszczalni ścieków, jako niezgodny z planem miejscowym należało wnieść sprzeciw.
Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...].09.2004r. wniósł inwestor- M. T. żądając jej uchylenia.
W uzasadnieniu odwołania podał, że przedmiotowa działka znajduje się poza terenem osiedla "[...]" i tej części nieruchomości nie obejmują mapy udostępnione w Urzędzie Gminy. Teren ten pozbawiony jest jakichkolwiek mediów i nie jest wiadomym, kiedy będzie tam kanalizacja, gdyż jest to uzależnione od uzyskania środków z Unii Europejskiej, dlatego - w ocenie odwołującego - alternatywnym i ekologicznym rozwiązaniem dopuszczalnym ustawą z dnia z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jest budowa przydomowej oczyszczalni ścieków. Zdaniem odwołującego, przepisy miejscowego planu są sprzeczne z tą ustawą bowiem w myśl art. 5 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy właściciel nieruchomości ma prawo do korzystania z przydomowej oczyszczalni ścieków nawet wówczas, gdy kanalizacja na tym terenie istnieje. Dodatkowo odwołujący podał także, iż w treści warunków zabudowy z dnia [...].12.2003r. brak jest szczegółowych wytycznych na temat uzbrojenia kanalizacyjnego.
Rozpatrując odwołanie, Wojewoda decyzją z dnia [...].10.2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu stwierdził, iż organy administracji architektoniczno- budowlanej działają w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), które w art. 35 ust. 1 pkt 1"a" nakładają na organ obowiązek sprawdzenia projektu zagospodarowania działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Organ II instancji powtórzył- za organem I instancji - że dla przedmiotowego terenu obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]" zatwierdzony uchwałą Rady Gminy C. z dnia 17.07.2002r., który ustala odprowadzanie ścieków do kanalizacji sanitarnej. W ocenie organu II instancji zastosowanie innego - także tymczasowego - rozwiązania odprowadzania ścieków do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej byłoby możliwe pod warunkiem wprowadzenia zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Skargę na powyższą decyzje z dnia [...].10.2004r. wniósł M. T. wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację podaną w odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdzając, iż organ nie ustosunkował się do niej. Dodatkowo podniósł, iż niezrozumiała jest treść uzasadnienia skarżonej decyzji odnośnie zwrotu o tymczasowości.
Odpowiadając na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie powtarzając swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Na rozprawie sądowej udział w sprawie zgłosił prokurator Prokuratury Okręgowej w P. wnosząc o uwzględnienie skargi i zwracając uwagę na to, że w planie brak jest zakazu realizacji przydomowej oczyszczalni ścieków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na jej uwzględnienie.
W omawianej sprawie należy zauważyć, że organ administracyjny II instancji oparł się w swoim rozstrzygnięciu na ustaleniach poczynionych przez organ I instancji. Tymczasem w aktach administracyjnych znajduje się jedynie szczątkowy fragment (dokładnie jedna strona) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla osiedla "[...]" - według twierdzeń organów obydwu instancji. Tak więc organ II instancji nie dokonał analizy sprawy w kontekście dalszych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, biorąc pod uwagę zgłoszony w odwołaniu zarzut odwołującego, do którego w ogóle się nie odniósł.
Mianowicie odwołujący wyraźnie w odwołaniu twierdził, iż przedmiotowa działka znajduje się poza terenem osiedla "[...]". Tak więc organ II instancji winien w ramach postępowania odwoławczego zbadać ten zarzut w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy o pełen tekst miejscowego planu wraz z wyrysem - winien więc przeprowadzić uzupełniające postępowanie. Tak uzupełniony materiał winien być wystarczający dla dokonania przez organ II instancji ustalenia czy w istocie jest tak jak twierdzi skarżący. Dopiero w sytuacji, gdyby okazało się, że zarzut braku objęcia rzeczonym miejscowym planem przedmiotowej działki należącej do skarżącego jest niezasadny, organ II instancji winien dokonać właściwej interpretacji spornego zapisu planu stwierdzającego, że "W zakresie infrastruktury technicznej ustala się (...) doprowadzenie ścieków: do czasu realizacji komunalnej kanalizacji sanitarnej dopuszcza się odprowadzanie ścieków do szczelnych zbiorników na działkach" i to w kontekście całego tekstu planu miejscowego, na który powołuje się organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu.
Zważyć bowiem należy, iż - zdaniem Sądu orzekającego - organy administracyjne obydwu instancji opierając swoje rozstrzygnięcia o treść znajdującego się w aktach fragmentu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonały błędnej jego interpretacji.
Otóż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, którego skąpy wycinek znajduje się w aktach administracyjnych, nie ma wyraźnego zakazu budowy przydomowej oczyszczalni ścieków a jedynie zawarty jest zapis, który stwierdza, że do czasu realizacji komunalnej kanalizacji sanitarnej dopuszcza się odprowadzanie ścieków do szczelnych zbiorników na działkach. Takie sformułowanie nie daje podstaw aby wyprowadzić wniosek o kategorycznym zakazie inwestycji polegającej na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków, a więc o kategorycznym zakazie inwestycji innej niż preferowana.
Tak więc omawiany zapis w miejscowym planie w żaden sposób nie można interpretować tak jak to uczynił organ I instancji podając w uzasadnieniu wydanej decyzji, że: "nie dopuszcza odprowadzania ścieków sanitarnych do przydomowych oczyszczalni ścieków" - a zasadność którego to rozstrzygnięcia stwierdził organ II instancji.
Nadto należy stwierdzić, że zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dotyczące zagospodarowania terenu muszą być jednoznaczne, a więc w omawianym przypadku winny wyraźnie stwierdzać niedopuszczalność budowy przydomowych oczyszczalni ścieków aby na tej podstawie możliwym było wyrażenie przez organ administracyjny sprzeciwu dla takiej inwestycji. Przede wszystkim jednak ustalenia miejscowego planu nie mogą pozostawać w sprzeczności z prawem obowiązującym powszechnie. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego posiada rangę przepisu prawa gminnego i jako przepis gminny jest podstawowym aktem normatywnym kształtującym treść prawa własności na danym terenie i jako taki nie może być sprzeczny z ustawami a więc z aktami prawnymi wyższego rzędu.
Skoro ustawa nie ogranicza prawa własności toteż nie może czynić tego przepis gminny.
Odnosząc się do omawianej sprawy- rację ma skarżący, że art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. Nr 132, poz. 622 ze zm.) nie zobowiązuje właściciela nieruchomości do przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej z tym jednak zastrzeżeniem, że obowiązku takiego nie ma gdy nieruchomość wyposażona jest w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Niemniej z powyższego przepisu wynika, że w przypadku gdy sieci kanalizacyjnej nie ma to obowiązkiem właściciela nieruchomości jest wyposażenie jej w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Tak więc przepis ten daje jednocześnie prawo właściciela nieruchomości aby ten dokonał w pewnym sensie wyboru pomiędzy dwoma rozwiązaniami w przypadku, gdy nie istnieje sieć kanalizacyjna z tym zastrzeżeniem aby każde z tych rozwiązań (zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, przydomowa oczyszczalnia ścieków bytowych) spełniało wymagania określone w przepisach odrębnych.
Konkludując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż dokonana przez organ I instancji interpretacja omawianego zapisu miejscowego planu stanowiła by o uszczupleniu praw wynikających z przepisów ustawowych.
Rozpatrując ponownie odwołanie skarżącego od decyzji pierwszoinstancyjnej, organ II instancji winien uzupełnić materiał dowodowy celem zbadania zarzutu odwołującego - o czym mowa była już wcześniej - i w oparciu o pełny tekst rzeczonego miejscowego planu wraz z wyryłem dokonać właściwej interpretacji przedmiotowego zapisu tego planu i w sytuacji gdy okaże się, że nic innego nie wynika z pozostałych zapisów planu- winien dokonać analizy czy inwestycja objęta zgłoszeniem nie narusza innych przepisów (przydomowa oczyszczalnia ścieków winna spełniać wymagania określone w przepisach odrębnych).
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uznając, iż naruszone przez organ II instancji przepisy prawa materialnego i postępowania niewątpliwie mogły mieć wpływ na wynik postępowania administracyjnego - orzeczono jak w sentencji.
/-/ M.Górecka /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło