II SA/Po 957/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi W.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2005r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500,-zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E. Brychcy /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga W protokole rutynowej kontroli obiektu położonego w K. przy ul. Z. (k. 35 akt administracyjnych) stwierdzono, że W. W. przystąpił do remontu budynku handlowo-mieszkalnego poprzez: – demontaż pokrycia z dachówki ceramicznej ok. ½ połaci dachu, – częściową rozbiórkę i wzmocnienie konstrukcji dachu. Inwestor oświadczył, że prace remontowe prowadzi w oparciu o zatwierdzony projekt i decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...]1997 r. nr [...] obejmująca modernizację dachu przedmiotowego budynku. Skarżący w dniu kontroli nie przedłożył dziennika budowy, nie posiadał tablicy informacyjnej budowy i oświadczył, że nie pamięta czy dokonał zgłoszenia rozpoczęcia budowy w Urzędzie Rejonowym czy w Starostwie Powiatowym. W toku postępowania ustalono, że skarżący nigdy nie dokonał zgłoszenia rozpoczęcia robót oraz nie powołał uprawnionego kierownika budowy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]2005 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1, 2 ust. 2, 3, 4, 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze z.) w związku z samowolnym remontem dachu budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej w K. przy ul. Z. (dz. nr [...]) nakazał W. W. zaniechanie dalszych robót remontowych i zobowiązał go do doprowadzenia samowolnych robót remontowych tej nieruchomości do stanu zgodnego z prawem poprzez przedłożenie wskazanych dokumentów. Uzasadniając organ podniósł, że zgodnie z art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego w przedmiotowym przypadku wykonanie robót remontowych z przebudową dachu budynku mieszkalnego należało zakwalifikować jako "roboty budowlane". Według tezy art. 28 Prawa budowlanego roboty takie rozpocząć można jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na remont i przebudowę obiektu. Brak formalnego pozwolenia na remont i przebudowę, oznacza natomiast konieczność zastosowania procedur określonych w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego – wstrzymania prowadzenia robót i procedury zmierzającej do legalizacji lub likwidacji samowoli budowlanej przy spełnieniu przez inwestora określonych obowiązków. Dlatego też postanowieniem z dnia [...]listopada 2004 r. (k. 43 akt administracyjnych) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał prowadzenie robót remontowych w przedmiotowym obiekcie. Skarżący wnioskiem z dnia [...]października 2004 r. chciał dokonać legalizacji samowoli budowlanej dokonując zgłoszenia trwających robót budowlanych. Decyzję skierowano na wskazany w aktach adres W. W. (ul. O.), dwukrotnie awizowano (k. 55 akt administracyjnych) i zwrócono [...].02.05 r. jako niepodjętą w terminie. Dnia [...] kwietnia 2005 r. skarżący osobiście odebrał decyzję (k. 56 akt adm.) i tego samego dnia złożył pełnomocnictwo dla T.S. (datowane [...].10.2004 r.). Skarżący [...]kwietnia 2005 r. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji, podając na kopercie adres – przy ul. O., natomiast w piśmie ul. Z. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że prowadzone prace remontowe nie wykroczyły poza ramy zatwierdzonej dokumentacji technicznej, a wszystkie sprawy formalne (również zgłoszenie rozpoczęcia budowy) zlecił projektantowi J.W., a okno zostało zamurowane zgodnie z dokumentacją i pozwoleniem z [...]marca 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]czerwca 2005 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nakazu, wyznaczając nowy termin, w pozostałym zakresie utrzymując decyzję w mocy. Uzasadniając organ wskazał, że nałożenie na W. W. obowiązku przedłożenia określonych dokumentów, niezbędnych do udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z samowolnie wykonywanym remontem zostało dokonane zgodnie obowiązującymi przepisami, a argumenty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. Pismem sporządzonym [...]lipca 2005 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym. Decyzję skierowaną na adres ul. Z., odebrano [...]lipca 2005 r. W przewidzianym ustawą terminie W. W. wniósł skargę do sądu administracyjnego podnosząc, że wszystkie roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z decyzją z dnia [...]1997 r., przewidującą wykonanie otworów okiennych w ścianie szczytowej i połaci dachowej oraz demontaż kafelków i montaż okien dachowych. Nie dokonano wymiany elementów konstrukcyjnych dachu poza obiciem krokwi deskami z obu stron, ani nie dokonano wymiany stropu nad parterem. Skarżący wymienił jedynie pokrycie dachowe, a wszystkie roboty prowadził od 1997 r., na co posiada faktury na zakup materiałów i oświadczenia wykonawców z lat 1998-2004. Skarżący podniósł też, że brak zgłoszenia robót i dziennika budowy to niedopatrzenie nieżyjącego projektanta. Zmiana użytkowania lokali mieszkalnych na parterze dokonana została zgodnie z projektami, decyzjami i skarżący otrzymał pozwolenie na ich użytkowanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadną, jednak z innych względów niż wskazane w skardze. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Na podstawie materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy ustalono, że W. W. informując organy o swoim miejscu zamieszkania, wskazywał na adres w K. przy ul. O. (k. 22, k. 33 akt administracyjnych). Na wspomniany adres (przy ul. O.) skutecznie skarżącemu doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnych robót remontowych budynku przy ul. Z. w K. (k. 23 akt administracyjnych). Z akt sprawy wynika też, że skarżący został pouczony o obowiązku pisemnego poinformowania organu o wyznaczeniu pełnomocnika do reprezentowania przez organem nadzoru budowlanego, o czym świadczy podpis W. W. złożony pod sporządzonym [...]października 2004 r. protokołem oględzin robót budowlanych (k. 35 akt administracyjnych). Na wskazany w aktach administracyjnych sprawy adres skierowano również decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2005 r. (k. 53 akt administracyjnych). Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, przesyłkę dwukrotnie awizowano, (powtórnie 7 lutego 2005 r.) i dnia 16 lutego 2005 r. zwrócono jako nie podjętą w terminie (k. 55 akt administracyjnych). Stosownie do treści art. 44 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, w razie niemożności doręczenia pisma w przewidziany ustawą (art. 42, art.43 kpa) sposób poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej, a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Z tą datą winien więc rozpocząć się bieg terminu do złożenia odwołania od decyzji. Tymczasem w aktach sprawy znajduje się drugie zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z dnia [...]stycznia 2005 r., doręczone W. W. (k. 56 akt administracyjnych), na którym widnieje złożony przez skarżącego podpis w dacie [...]kwietnia 2005 r. oraz adnotacja, że decyzja została odebrana osobiście. Załączone do akt pełnomocnictwo udzielone przez W. W. T.S. do występowania w przedmiotowej sprawie zostało złożone w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dopiero [...]kwietnia 2005 r. (k. 57 akt administracyjnych) o czym świadczy prezentata, a z akt sprawy nie wynika, aby skarżący wcześniej informował organ o zmianie adresu do doręczeń. Rozpatrujący sprawę organ odwoławczy nie zbadał czy odwołanie zostało złożone w terminie, czym naruszono zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) zgodnie z którą organy administracji publicznej obowiązane są podjąć wszelkie niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy kroki. Z upływem przewidzianego ustawą terminu do złożenia odwołania decyzja staje się ostateczna, a uchylenie lub zmiana takiej decyzji, może nastąpić tylko w określonych przypadkach. Wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie, bez uprzedniego zbadania czy odwołanie wniesiono w terminie stanowi naruszenie podstawowej dyrektywy kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ będzie obowiązany wziąć pod uwagę wskazówki zawarte w uzasadnieniu wyroku. Na podstawie art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E. Brychcy /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga