II SA/Po 959/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2010-01-28

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną utrzymującą się z niskiej emerytury i korzystającą z doraźnej pomocy MOPS, a sam jest w wieku 63 lat i ma ograniczoną zdolność do zarobkowania z powodu stanu zdrowia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie, ponieważ jego sytuacja finansowa, wynikająca z niskich dochodów gospodarstwa domowego (emerytura żony, zasiłek MOPS) oraz ograniczonej zdolności do zarobkowania z powodu wieku i stanu zdrowia, uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego oraz kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący R. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie, powołując się na zły stan zdrowia, wiek 63 lat oraz trudną sytuację materialną. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, utrzymując się z jej emerytury i zasiłku z MOPS. Posiada samochód i dom mieszkalny. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić R. J. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 stycznia 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1. zwolnić R. J. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla R. J. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżący R. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego sytuacja materialna nie pozwala na ustanowienie obrońcy z wyboru. Powoływał się na zły stan zdrowia oraz wiek 63 lat. Wskazał, że posiada samochód osobowy marki [...] z 2000r., o wartości około [...]. Argumentował, że samochód jest mu niezbędny, gdyż do najbliższego środka komunikacji publicznej jest około 4 km. Wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Utrzymują się z emerytury żony wnioskodawcy w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zasiłku z MOPR-u w wysokości [...] zł. miesięcznie. Wnioskodawca dodał, że zasiłek z MOPR-u jest celowy, przeznaczony na pokrycie rachunków z gaz, prąd i lekarstwa do kwoty 300 zł., na okres do 31 marca 2010r. Wnioskodawca posiada dom mieszkalny o powierzchni [...] m² powierzchni użytkowej. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych należności sądowych nawet w części (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy w całości. Gospodarstwo domowe wnioskodawca prowadzi wraz z żoną. W zasadzie utrzymują się jedynie z emerytury żony, której wysokość jest na tyle niska, że nie pozwala na pokrycie wszystkich kosztów bieżącego utrzymania. Wnioskodawca korzysta więc z doraźnej i celowej pomocy ośrodka pomocy społecznej. Nadto wnioskodawca oświadczył, że z uwagi na stan zdrowia ma ograniczone zdolności do zarobkowania. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a tym bardziej na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Należało, zatem uwzględnić wniosek o prawo pomocy w całości. W tym miejscu należy wskazać, że w ramach prawa pomocy ustanowić można jedynie jednego fachowego pełnomocnika dla celowego dochodzenia praw wnioskodawcy w niniejszej sprawie – albo adwokata albo radcę prawnego (art. 200 i art. 246 §3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/K.Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło