II SA/Po 962/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2008r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.P.-P. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz - Dwornicka Skarżąca A.P.-P. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. Wskazała, że wraz z mężem wychowuje trójkę dzieci, prócz tego mąż płaci alimenty w wysokości [...] zł na jego córkę. Wnioskodawczyni oświadczyła, że bieżący rok nie był zbyt dobry finansowo dla jej firmy oraz dla firmy męża. Wskazała, że dopiero wykonała pierwsze zlecenia, dochody osiąga natomiast z umowy o dzieło. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku skarżąca podała, że jest współwłaścicielką mieszkania o powierzchni [...] m², w którym zamieszkuje razem z rodziną oraz wieczystym użytkownikiem działki budowlanej o powierzchni [...] m² położnej w [...]. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł oraz lokatę na kwotę około [...] zł. Nadto podała, że mąż odziedziczył mieszkanie o powierzchni [...] m² w [...], które nie jest wynajmowane. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł miesięcznie oraz z wynagrodzenia z tytułu umowy o dzieło w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni podała, że mąż prowadzi własną działalność gospodarczą, ale w małżeństwie panuje rozdzielność majątkowa. Na potwierdzenie powyższej okoliczności wnioskodawczyni przedłożyła kserokopię umowy majątkowej małżeńskiej zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...]. Wnioskodawczyni wskazała, że mimo rozdzielności majątkowej koszty utrzymania mieszkania i rodziny ponosi wspólnie z mężem. Wyszczególniła, że ponosi koszty prywatnych zajęć muzycznych dzieci w wysokości 210 zł miesięcznie, sportowych – 100 zł miesięcznie, opłatę za przedszkole – 40 zł miesięcznie. W dniu 26 listopada 2008r. skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł. (k. 18 akt). Treść art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Oznacza to, że na wnioskodawczyni spoczywa ciężar wykazania, że jej sytuacja majątkowa i finansowa jest na tyle trudna, iż nie ma możliwości poniesienia wszystkich kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby, które wykażą, że znajdują się w rzeczywiście trudnej sytuacji finansowej. Przyznanie dobrodziejstwa prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie nie tyle utrudnione, co niemożliwe (postanowienia NSA z dnia 6 października 2004r. GZ 61/04, GZ 64/04, niepubl.). Oświadczenie skarżącej okazało się niewystarczające dla stwierdzenia, że nie dysponuje ona dostatecznymi środkami finansowymi celem poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Z dobrodziejstwa prawa pomocy skorzystać bowiem może strona, która po uiszczeniu wszystkich niezbędnych kosztów swojego bieżącego utrzymania nie dysponuje już żadnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych, chociażby w części. Wnioskodawczyni tymczasem prowadzi dochodową działalność gospodarczą, skoro we wniosku, w rubryce dochód, wpisała odpowiednią kwotę. Uzyskiwane dochody pozwalają na poczynienie oszczędności oraz dokonanie lokat terminowych. Wynika, więc z tego, że po zaspokojeniu wszystkich niezbędnych potrzeb utrzymania rodziny, a także po uiszczeniu dodatkowych kosztów prywatnych zajęć dzieci, pozostają jej wolne środki. Wnioskodawczyni nie poddała przy tym, by mała jakieś zaległości płatnicze. Podkreślić bowiem należy, że koszty sądowe mają charakter należności publiczno-prawnych i skarżąca zobowiązana jest do ich uiszczenia w pierwszej kolejności, zaraz po zaspokojeniu swoich koniecznych i niezbędnych potrzeb bieżącego utrzymania, a nie na końcu listy wszystkich jej wydatków. Wobec powyższego, biorąc również pod uwagę wysokość przewidywanych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, wnioskodawczyni ma możliwości, by uiścić te koszty bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach, co potwierdza fakt zapłacenia przez nią wpisu od skargi. W niniejszej sprawie nie ma znaczenia okoliczność, na którą powołuje się wnioskodawczyni, że w jej małżeństwie panuje ustrój rozdzielności majątkowej. Dla oceny sytuacji finansowej osoby ubiegającej się o prawo pomocy bierze się bowiem pod uwagę dochody wszystkich osób, z którymi prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe. Z drugiej strony, wnioskodawczyni sama przyznała, że mąż partycypuje we wszystkich kosztach koniecznego utrzymania mieszkania i rodziny, więc ten ciężar z uwagi na rozdzielność majątkową nie obarcza jedynie wnioskodawczyni. W konsekwencji, zaoszczędzone w ten sposób środki winna przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, wnioskodawczyni nie wykazała, że uzyskiwane przez nią dochody i ponoszone koszty bieżącego utrzymania uprawniają do skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy, chociażby w części. Sytuacja majątkowa, finansowa i rodzinna w żaden sposób nie ogranicza przysługującego skarżącej prawa do sądu. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek o przyznanie prawa pomocy należało oddalić, jak orzeczono we wstępie. /-/ K.Witkowicz - Dwornicka