II SA/Po 962/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] 2016 r. znak [...] Prezydent Miasta P. (dalej: organ I instancji; Prezydent Miasta) na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) w zw. z art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U z 2016 r., poz. 930, z późn. zm.) umorzył postępowanie w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2016 r. – w związku z wnioskiem pana A. G. z dnia 1 lipca 2016 r. obejmującym m.in. żądanie przyznania pomocy finansowej na spłatę zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. W odwołaniu od powyższej decyzji A. G. kwestionował jej prawidłowość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium; organ II instancji; organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] października 2016 r. znak [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie stało się z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania oraz że podstawy do umorzenia postępowania zachodzą również wówczas, gdy organ prowadzi postępowanie w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją administracyjną. Dalej organ II instancji stwierdził, że rozpoznawanie kolejnych wniosków tożsamych pod względem podmiotowym i przedmiotowym z już raz rozpatrzonymi jest niedopuszczalne, bowiem tak długo, jak orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym kolejne postępowanie w tej samej materii jest bezprzedmiotowe; dopiero eliminacja takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego da możliwość ponownego rozstrzygnięcia danego wniosku. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki pozwalające uznać, że postępowanie Prezydenta Miasta dotyczące wniosku o pomoc finansową na spłatę zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2016 r. jest bezprzedmiotowe (organ nieprawidłowo skonstatował, że chodzi o okres do lutego 2016 r., mimo że przywołał decyzje z okresu od stycznia 2011 r. do kwietnia 2016 r.). Kolegium stwierdziło, że zasadnie organ I instancji przyjął, że w obrocie prawnym funkcjonują już ostateczne decyzje administracyjne oddalające wnioski o przyznanie pomocy na spłatę zaległości na wskazane wyżej okresy. W tym zakresie Kolegium w uzasadnieniu decyzji enumeratywnie wymieniło, jakie decyzje zostały wydane przez organy obydwu instancji co do poszczególnych miesięcy mieszczących się w przedziale od stycznia 2011 r. do kwietnia 2016 r. oraz jakie wyroki zostały wydane przez tutejszy Sąd (wyroki dodające skargi A. G.) lub które z tych decyzji zostały zaskarżone do tutejszego Sądu. Kolegium m.in. wskazało na 4 decyzje własne, które zostały wydane już po złożeniu przez stronę wniosku z dnia 1 lipca 2016 r., a które dotyczyły poszczególnych decyzji organu I instancji obejmujących miesiące od stycznia 2016 r. do kwietnia 2016 r.; ostatnia z decyzji Kolegium z dnia [...] października 2016 r. znak [...] dotyczy decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2016 r. Kolegium stwierdziło, że skoro w obrocie prawnym istnieją już ostateczne decyzje administracyjne, w których organy wypowiedziały się w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na spłatę zadłużenia czynszowego za omawiany okres, to tak długo, jak wyżej wskazane decyzje rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonują w obrocie prawnym, kolejne postępowanie w tej samej materii jest bezprzedmiotowe i dopiero ewentualna eliminacja takiego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego dałaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia wniosku w tym zakresie. Mając to na uwadze, Kolegium uznało, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, bowiem postępowanie organu I instancji dotyczące wniosku o pomoc finansową na spłatę zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2016 r. jest bezprzedmiotowe. W skardze na decyzję Kolegium A. G. podniósł, że decyzja jest niezgodna z prawem i oparta na kłamstwie. Podał, że jedynym źródłem utrzymania jest renta ZUS w kwocie [...]zł, gdyż jest niezdolny do pracy zarobkowej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie obowiązujących przepisów. Przedmiotowa sprawa objęta wnioskiem skarżącego z dnia 1 lipca 2016 r. obejmującym żądanie udzielenia pomocy na spłatę zaległości czynszowych od stycznia 2011 r. do czerwca 2016 r. została już wcześniej rozstrzygnięta w zakresie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2016 r. Zgodzić się należy z organami obydwu instancji, że wniosek A. G. z dnia 1 lipca 2016 r. w części odnoszącej się do zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2016 r. dotyczył spraw, w których zapadły już rozstrzygnięcia. Organy obydwu instancji wykazały, że żądanie skarżącego o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do 2016 r. zostało rozpoznane decyzjami Prezydenta Miasta P. wymienionymi szczegółowo w zaskarżonej decyzji. Warto też zauważyć, że od wszystkich tych decyzji A. G. wniósł odwołania do organu II instancji. Nadto w odniesieniu do rozstrzygnięć administracyjnych obejmujących okres do marca 2016 r. zapadły oddalające wyroki tutejszego Sądu, w tym (nieprawomocnym) wyrokiem z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Po 928/16 Sąd oddalił skargę A. G. na decyzję Kolegium z dnia [...] września 2016 r. znak [...], wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania za okres obejmujący ten najszerszy przedział czasowy, tj. od stycznia 2011 r. do marca 2016 r. Należy podkreślić, że skoro sytuacja skarżącego nie uległa zmianie, nadal utrzymuje się z niskiej renty, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, to w takiej sytuacji obowiązkiem Prezydenta Miasta było umorzenie postępowania administracyjnego po ustaleniu, że sprawa została wcześniej załatwiona decyzją merytoryczną przez organ pierwszej instancji. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Po wydaniu decyzji załatwiających sprawy z wniosków A. G. o pomoc finansową na uiszczenie uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do kwietnia 2016 r., po wniesieniu odwołania przez A. G. i przesłaniu odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w trybie art. 133 K.p.a., bez korzystania przez organ I instancji z instytucji przewidzianej w art. 132 K.p.a., odpadła podstawa do rozstrzygania sprawy przez Prezydenta Miasta, a zaistniała podstawa do rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy w trybie art. 134-140 K.p.a. W czasie orzekania przez organ I instancji o umorzeniu postępowania Kolegium rozstrzygało w instancji odwoławczej sprawy dotyczące poszczególnych decyzji Prezydenta Miasta za miesiące od grudnia 2015 r. do kwietnia 2016 r. Sprawy za wcześniejsze okresy były już ówcześnie załatwione ostatecznymi decyzjami Kolegium. Należy podkreślić, że wydanie przez organ I instancji, poza ramami instytucji przewidzianej w art. 132 K.p.a., decyzji ignorującej wniesienie przez stronę odwołania, w sprawie już rozstrzygniętej decyzją tego organu, przed zakończeniem trwającego postępowania odwoławczego, stanowiłoby działanie bez podstawy prawnej, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W odniesieniu do pozostałych (wcześniejszych) okresów (miesięcy), co do których zapadły już ostateczne decyzje Kolegium, stanowiłoby to natomiast naruszenie zakazu, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., gdyż dotyczyłoby spraw już uprzednio rozstrzygniętych innymi decyzjami ostatecznymi. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Kontrolując niniejszą sprawę, Sąd nie stwierdził bowiem, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy obowiązującego prawa. Zgodnie z przepisem art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm. – dalej: P.p.s.a.) sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Organ, przesyłając do Sądu skargę, przekazał także akta sprawy związane z rozpoznaniem wniosku skarżącego z dnia 1 lipca 2016 r. Przedmiotem niniejszej skargi jest negatywnie załatwiony wniosek w części dotyczącej zaległości czynszowych za okres do kwietnia 2016 r., co jak wyżej uzasadniono – ma swoje umocowanie w obowiązujących przepisach. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika jednak, że decyzją z dnia [...] 2016 r. [...] znak [...] odmówiono skarżącemu pomocy na uregulowanie czynszu również za czerwiec 2016 r. oraz zaległości czynszowych za maj 2016 r., jednakże zarazem decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] przyznano zasiłek celowy na zakup leków w kwocie [...]zł. Powyższe Sąd wskazuje zatem tylko ubocznie dla podkreślenia, że skarżący nie pozostaje bez wsparcia finansowego organów pomocy społecznej i jego wniosek z dnia 1 lipca 2016 r. w części został pozytywnie załatwiony. Sama skarga na decyzję umarzającą postępowanie w części dotyczącej przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 do kwietnia 2016 r. jest natomiast niezasadna. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszało przepisów obowiązującego prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.