II SA/Po 963/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant sekr. sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza G. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz H.P. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ B.Drzazga /-/ M.Górecka /-/ St.Małek Pismem z dnia [...] kwietnia 2004 r. H. P. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w G. o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w celu zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego i szopy na warsztat – dalej Inwestycja, na działce nr [...], położonej w G. przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] Wojewoda W. pozytywnie uzgodnił warunki zabudowy dla przedmiotowej Inwestycji. Dnia [...] maja 2004 r. E. Z., R. K. i L. S. oświadczyli, że są przeciwni planowanej przez H. P. Inwestycji. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych pozytywnie z zastrzeżeniem, że uciążliwość prowadzonej działalności będzie mieścić się w granicach terenu, do którego prowadzący inwestycję ma tytuł prawny, oraz projekt budowlany branży technologicznej zostanie przedłożony Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w G. w celu zaopiniowania. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] Burmistrz G. odmówił H. P. ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia budowlanego polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego i szopy na warsztat montażu pojazdów konnych. Uzasadniając wskazano, że na wnioskowany teren brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zamierzenie budowlane należy – zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) – zaliczyć do "inwestycji innej", dla której sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Wyjaśniono, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wyjaśniono, że tereny upraw nie zostały wyłączone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z produkcji rolnej i aktualnie nie są przeznaczone na cele nierolnicze. Ponieważ teren przedmiotowej działki nie był przeznaczony na cele produkcyjne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określono tzw. "dobre sąsiedztwo" i stwierdzono, że w zakresie kontynuacji funkcji warunek ten nie został spełniony. W przewidzianym ustawą terminie skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji podnosząc, iż dla oceny kontynuacji funkcji zabudowy wyznaczono obszar obejmujący działki usytuowane - przy ul. [...] nr [...] – [...] – tylko po jednej stronie ulicy. H. P. wskazała, że przy ul. [...] znajdują się obiekty usługowe i handlowe (m.in. auto-handel, 24-godzinna stacja paliw, myjnia automatyczna dla TIR-ów, zakłady mięsne). Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia [...] września 2004 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze do sądu administracyjnego H. P. podniosła argumenty, na które powoływała się na etapie postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga okazała się zasadną. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją – zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Jak słusznie wskazał organ I instancji, którego stanowisko podzielił organ odwoławczy zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wskazanych warunków. A więc co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; teren ma dostęp do drogi publicznej; istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; i decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Organy obu instancji stwierdziły, że planowane przez skarżącą zamierzenie budowlane polegające na zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku gospodarczego i szopy na warsztat montażu pojazdów konnych nie spełnia warunku przewidzianego ust. 1 pkt 1 art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wniosek taki wyciągnięto po uprzedniej analizie funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu, przedstawionej na mapie sytuacyjnej (k. 31 akt administracyjnych). Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1588) w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o który mowa w art. 61 ust. 1 – 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Załączona do akt mapa wskazuje, że przeprowadzona przez organ pierwszej instancji analiza miała obejmować obszar po obu stronach ulicy [...]. Jednakże poczynione ustalenia dotyczą wyłącznie wschodniej części ulicy (na której znajduje się działka skarżącej), co czyni zarzuty skarżącej w tym względzie za w pełni uzasadnione. Organy orzekające nie wyjaśniły, dlaczego nie przeprowadzono ustaleń odnośnie całego obszaru objętego przeprowadzoną analizą, a więc również działek położonych po drugiej stronie ul. [...]. Brak ustaleń organów w tym zakresie uniemożliwia Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i wskazanym wyżej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. Wskazać należy, że ratio legis art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest utrzymanie ładu przestrzennego. Zasada dobrego sąsiedztwa określa konieczność dostosowania nowej zabudowy do wyznaczonych przez zastany wdanym miejscu stan dotychczasowej zabudowy, cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie terenu) i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów). Wyznacznikiem spełnienia ustawowego wymogu są zatem faktyczne warunki panujące do tej pory na konkretnym obszarze. Działka sąsiednia powinna być rozumiana jako nieruchomość lub jej część położona w okolicy tworzącej pewną urbanistyczna całość, którą należy określić dla każdego przypadku oddzielnie. Restrykcyjna interpretacja art. 61 ust. 1 pkt 1, każąca odnosić się jedynie do działek sąsiadujących z przedmiotową nieruchomością, prowadziłaby do automatycznego uznania prymatu ładu przestrzennego nad prawem własności, nawet wówczas, gdy konkretne okoliczności by tego nie wymagały (Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 487-508) Wobec powyższego, na podstawie art.145 § pkt 1 lit. "a" i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku. Rozpoznając sprawę ponownie organy obu instancji zobligowane będą uwzględnić wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku. /-/ B.Drzazga /-/ M.Górecka /-/ St.Małek MarK