II SA/Po 964/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2014-12-18

Skład orzekający: Barbara Drzazga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się z renty i ponosi znaczące koszty związane z leczeniem, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo braku pełnej współpracy w udokumentowaniu swojej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący, pomimo początkowego braku pełnej współpracy, wykazał, iż znajduje się w na tyle trudnej sytuacji materialnej, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W związku z tym, na podstawie przepisów PPSA, postanowiono zwolnić go od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący F. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej wymeldowania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu braku pełnej współpracy skarżącego w udokumentowaniu dochodów i wydatków. Skarżący wniósł sprzeciw, wyjaśniając przyczyny braku współpracy i przedstawiając szczegółowe informacje o swojej sytuacji materialnej (renta, koszty leczenia, posiadane mieszkanie i samochód).
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi F. B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia ... 2014 r. nr ... w przedmiocie wymeldowania; postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. /-/ B. Drzazga Postanowieniem z dnia 14 października 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu odmówił F. B. przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że już F. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że posiada mieszkanie o pow. 53 m2 , utrzymuje się jedynie z renty w wys. 1.274 zł netto miesięczne, wydając przy tym na wynajem pokoju 450 zł, na leki 150 zł i dojazdy do lekarzy 120 zł miesięcznie. Wyjaśnił też, że sam prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada oszczędności. Dołączył też kopię decyzji ZUS o wysokości renty. Na wezwanie referendarza sądowego o podanie i udokumentowanie wszystkich źródeł dochodów stałych i dorywczych, jakie otrzymuje, a także ponoszonych wydatkach, posiadanych nieruchomościach, wartościowych rzeczy ruchomych i prowadzeniu działalności gospodarczej skarżący nie odpowiedział. W rezultacie referendarz sądowy wskazał, że skoro ciężar dowodowy spoczywa na stronie, która składa wniosek o prawo pomocy, to osoba ta powinna podjąć wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje. Innymi słowy wnioskodawca winien wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Zdaniem referendarza skarżący tego nie wykazał. Skarżący wykazał się brakiem współpracy w ubieganiu się o przyznanie prawa pomocy, co uniemożliwiło ustalenie jaki jest rzeczywisty jego stan majątkowy, a tym samym, czy sytuacja skarżącego nie pozwala na pokrycie chociażby części kosztów sądowych. Dlatego referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego. F. B. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, wskazując, że faktycznie nie odpowiedział na wezwanie z dnia 19 września 2014 r., lecz było to powodowane okolicznością, iż bank zażądał od niego 60 zł za wydanie zestawienia transakcji z ostatnich 6 miesięcy. Skarżący wskazał nadto, że jest współwłaścicielem mieszkania o pow. 53 m2, z którego został wymeldowany. Dodał, że utrzymuje się z renty w kwocie 1274 zł miesięcznie, nie posiada dodatkowych źródeł dochodów stałych lub dorywczych, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada lokat bankowych, ani nie wydzierżawia i nie wynajmuje żadnych nieruchomości. Nadto podał, że nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, posiada 22-letni samochód osobowy o wartości 1.000 zł, który służy mu w dojazdach do lekarzy. Wobec skutecznego wniesienia przez F. B. sprzeciwu – na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a. - postanowienie z 14 października 2014 r. utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zdaniem Sądu w oparciu o treść złożonego przez F. B. wniosku o prawo pomocy i stosownych dokumentów można ustalić, że skarżący znajduje się w na tyle trudnej sytuacji materialnej, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z oświadczenia skarżącego złożonego we wniosku o prawo pomocy oraz przedłożonych wraz ze sprzeciwem od postanowienia referendarza sądowego wynika, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymując się jedynie z renty w wys. 1274 m2 miesięcznie. O powyższym świadczą kopia decyzji rentowej, wyciąg z rachunku bankowego należącego do skarżącego oraz jego roczne zeznanie podatkowe za 2013 r. W ocenie Sądu nie sposób też uznać, by posiadany przez skarżącego 22-letni samochód marki Mazda 626, który służy mu w celu dojazdów do lekarzy, był zbyteczny, a środki z jego sprzedaży mogłyby posłużyć na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Sąd ma bowiem na względzie, że skarżący jest rencistą, dla którego wizyty lekarskie stanowią niezbędną potrzebę. Należy również wskazać, że skarżący ponosi comiesięczne koszty swego utrzymania w kwocie 450 zł, 150 zł na leki oraz 120 zł na dojazdy do lekarzy, co oznacza, że na pozostałe niezbędne potrzeby pozostaje mu suma 754 zł. Zważywszy, że z kwoty tej skarżący pokrywa koszty żywności, zakupu środków czystości i odzieży oraz ubezpieczenia auta, a także inne niezbędne potrzeby, uznać należy, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla swego utrzymania. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ B. Drzazga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło