II SA/Po 969/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-02-20
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu ze względu na swoją sytuację finansową?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi przysługuje osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Wnioskodawca, który wykazał, że jego miesięczne dochody są niskie, a sytuacja finansowa krytyczna, może zostać ustanowiony profesjonalny pełnomocnik z urzędu, tj. adwokat.Stan faktyczny
Skarżący T.F. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego, którą WSA w Poznaniu oddalił. Następnie T.F. wnioskował o ustanowienie adwokata z urzędu, wskazując na niskie dochody z renty oraz brak majątku i oszczędności. Przedstawił szczegółowe dane o swoich miesięcznych wydatkach i dochodach, które łącznie wynoszą około 477 zł miesięcznie, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla T.F. adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lutego 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2011r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia ustanowić dla T. F. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 9 grudnia 2011r. oddalił skargę T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2011r. Skarżący T.F. pismem dnia 3 lutego 2012r. wniósł o przyznanie mu adwokata z urzędu powołując się na niskie dochody, jakie uzyskuje z tytułu renty. Ponownie, na formularzu PPF wyraźnie zaznaczył, że domaga się ustanowienia adwokata (k. 47 akt sąd.).
Argumentował, że jego sytuacja finansowa jest krytyczna, gdyż realnie otrzymuje z tytułu renty 364,09 zł miesięcznie. Oświadczył, że wynajmuje pokój i płaci czynsz w wysokości 300 zł miesięcznie, za prąd i gaz płaci 25 zł miesięcznie, na lekarstwa wydaje 200 zł miesięcznie, na wyżywienie 600 zł miesięcznie. Nadto oświadczył, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy oszczędności.
Z akt administracyjnych wynika, że prócz renty otrzymuje zasiłek stały w wysokości 123,85 zł miesięcznie. Korzysta także doraźnej z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w postaci zasiłków celowych.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności wymaganych w toku postępowania sądowoadministracyjnego (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Prawo pomocy w zakresie częściowym może natomiast obejmować tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata (art. 245 §3 p.p.s.a.).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne świadczenie rentowe, ale realnie po potrąceniach otrzymuje 364,09 zł miesięcznie. Otrzymuje także zasiłek stały, ale łączna wysokość miesięcznych dochodów zamyka się w kwocie 477 zł. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wnioskodawca wszystkie swoje dochody przeznacza na zaspokojenie koniecznych potrzeb bieżącego utrzymania. Nadto nie dysponuje oszczędnościami, ani majątkiem, z którego mógłby czerpać dodatkowe dochody na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. W oparciu o swoje oświadczenie o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach uprawdopodobnił, że nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w wyboru.
Nadto zaznaczyć należy, że na obecnym etapie postępowania obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 245 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło