II SA/Po 969/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia 1. ustanowić dla B. J. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca B. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca oświadczyła, że znalazła się w trudnej sytuacji finansowej. Z uwagi na chorobę dziecka, które wymaga stałej opieki, nie może podjąć żadnej pracy. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem. Rodzina utrzymuje się z dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł oraz ze świadczenia rodzinnego i dodatków do niego w wysokości [...]zł, co łącznie daje [...] zł. miesięcznie. Skarżąca oświadczyła, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha, dom o powierzchni [...] m² oraz budynki gospodarcze (chlewnie i szopogaraże). Wskazała, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości czy oszczędności. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może, zatem być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.). Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania siebie i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich kosztów postępowania sądowego. Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Rodzina utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego oraz z pomocy społecznej, a wysokość aktualnych dochodów znajduje się na poziomie, który nie pozwala na poczynienie oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni nie dysponuje także wartościowym majątkiem ruchomym, czy też innymi nieruchomościami, by móc uzyskać dodatkowe dochody celem wsparcia domowego budżetu. Doświadczenie życiowe wskazuje, że dochody z gospodarstwa rolnego skarżącej z trudem pozwalają na zaspokojenie bieżących potrzeb utrzymania rodziny oraz zwiększonych wydatków związanych z opieką nad niepełnosprawnym, małoletnim synem. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że wnioskodawczyni nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska