II SA/Po 970/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-03-21
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej świadczenia wychowawczego, który z mocy prawa jest zwolniony z kosztów sądowych, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy ustawy na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. w sprawach dotyczących pomocy społecznej, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych staje się zbędne w takiej sytuacji, a postępowanie w tym zakresie ulega umorzeniu.Stan faktyczny
Skarżąca S. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Argumentowała, że sprawa dotycząca świadczenia wychowawczego jest zawiła, a ona sama, wychowując samotnie chore dziecko i sama chorując, nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Przedstawiła szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów, wydatków oraz sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla S. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla S. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżąca S. K. we wniosku o przyznanie prawa pomocy wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, domaga się zatem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
We wniosku wnioskodawczyni argumentowała, że prosi o adwokata z urzędu z uwagi na zawiły i długotrwały charakter przedmiotowej sprawy. Jednocześnie oświadczyła, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i małoletniego dziecka ponieść kosztów wynagrodzenia takiego pełnomocnika. Oświadczyła, że od czerwca 2012r sama wychowuje córkę, która ma od urodzenia wadę serca. Skarżąca także choruje, zatem znaczną część dochodu pochłaniają koszty leczenia. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jedynie z córką. Pracuje na pełen etat z wynagrodzeniem [...] zł brutto miesięcznie, tj. około [...] zł netto miesięcznie oraz otrzymuje [...] zł z tytułu alimentów. Uzyskiwane dochody wystarczają jedynie na podstawowe wydatki związane z bieżącą egzystencją. Skarżąca nie posiada żadnych wartościowych ruchomości o wartości powyżej 5.000 zł., czy oszczędności. Nie posiada żadnych nieruchomości, mieszka w mieszkaniu spółdzielczym o powierzchni [...] m² na zasadzie użyczenia. Wyszczególniła, że ponosi wydatki na czynsz – [...] zł, kredyt mieszkaniowy – [...] zł, media – [...] zł, gaz – [...] zł, prąd – [...] zł, bilety – [...] zł, koszty leczenia – [...] zł, wydatki szkolne (obiady, materiały dydaktyczne) – [...] zł opał, reszta na żywność, środki czystości i ubrania.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie nienależnie pobranego specjalnego zasiłku opiekuńczego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.).
Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych koszach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jedynie z małoletnią córka. Utrzymują się z wynagrodzenia za pracę skarżącej oraz z alimentów na córkę w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Dochód ten skarżąca w całości przeznacza na opłacenie bieżących kosztów koniecznego utrzymania rodziny i jego wysokość nie pozwala na poczynienie oszczędności celem opłaty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skarżąca ponosi zwiększone koszty utrzymania rodziny z uwagi na kształcenie córki oraz jej leczenie. Wynajmuje mieszkanie celem zaspokojenia potrzeb bytowych. Skarżąca nie uzyskuje dodatkowych dochodów, nie posiada też wartościowych składników majątkowych, a także nie dysponuje oszczędnościami. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić adwokata z urzędu.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło