II SA/Po 970/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-01-11

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, prowadząca niewielkie gospodarstwo rolne i ponosząca znaczne wydatki związane z jego utrzymaniem oraz leczeniem, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całości, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że jej sytuacja finansowa, wynikająca z prowadzenia niewielkiego gospodarstwa rolnego i ponoszenia znacznych wydatków na jego utrzymanie, leczenie oraz bieżące potrzeby, uniemożliwia jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Dochody z gospodarstwa rolnego są w całości przeznaczane na bieżące opłaty i zakup środków produkcji, a zadeklarowane oszczędności stanowią saldo rachunku bieżącego służącego do pokrywania kosztów gospodarstwa. W związku z tym, skarżącej przyznano prawo pomocy w całości.
Stan faktyczny
Skarżąca E.B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą warunków zabudowy. Wnioskodawczyni podała, że prowadzi niewielkie gospodarstwo rolne, z którego dochody przeznacza na bieżące opłaty i leczenie. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawiła szczegółowe dane dotyczące dochodów, wydatków, posiadanych oszczędności oraz sytuacji rodzinnej i zdrowotnej, wskazując na brak możliwości poniesienia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca E.B. dołączyła do skargi na decyzję SKO wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W formularzu PPF o prawo pomocy podała, że prowadzi niewielkie gospodarstwo rolne, które przynosi niewielkie dochody. Pieniądze uzyskane ze sprzedaży produkcji rolnej oraz z dopłat w całości przeznacza na bieżące opłaty i zakup środków produkcji do prowadzenia gospodarstwa. Oświadczyła, że ma problemy zdrowotne i pieniądze wydaje na leczenie i rehabilitację. Podała, że w najbliższym czasie nie planuje sprzedaży zwierząt, zatem posiadane środki muszą wystarczyć na najbliższe 7 miesięcy. Na skutek ulewnych deszczy nie zabrała drugiego pokosu trawy z łąk. Oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo rolne z bratem. Utrzymują się z gospodarstwa rolnego o powierzchni około [...] ha (grunt rolny to [...] ha, łąka – [...] ha, nieużytek [...] ha). Posiadają budynek mieszkalny jednorodzinny o powierzchni [...] m², trzy budynki gospodarcze. Ma trzy tuczniki i 5 sztuk bydła. Zatem nie stać skarżącej na opłacenie kosztów sądowych i pełnomocnika. Oświadczyła, że dysponuje oszczędnościami w wysokości [...] zł. Zakreśliła rubrykę formularza, w której należało wskazać wysokość miesięcznych dochodów netto. Skarżąca wyszczególniła roczne wydatki: obowiązkowe ubezpieczenie rolników [...] zł, KRUS [...] zł, podatek rolny i od nieruchomości [...] zł, opłata śmieciowa [...] zł, ścieki [...] zł, prąd [...]zł, melioracja [...] zł, przegląd kominiarski [...] zł, ubezpieczenie i przegląd samochodu [...] zł., gaz [...] zł, telefon [...]zł, opał [...] zł paliwo [...] zł, olej napędowy [...]zł, koncentraty i witaminy [...]zł. leki i dermokosmetyki [...] zł, łącznie [...]zł., co daje około [...]zł miesięcznie. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej skarżąca została wezwana, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi skarżąca podała, że wraz z bratem utrzymują się jedynie z gospodarstwa rolnego, płaca składki KRUS i nie prowadzą żadnej działalności gospodarczej. Nie składają zatem deklaracji PIT. Nie posiadają żadnych pożyczek, ani kredytów. Należności płacą terminowo, by nie zalegać z opłatami. Skarżąca podała, że posiada samochód Fiat Seicento z 2000r. Nie dzierżawi żadnych gruntów, prowadzi gospodarstwo na nieruchomości stanowiącej jej własność. Opisując prowadzoną działalność wskazała, że ma dwie krowy, trzy opasy i jednego tucznika. Wskazała, że w 2017r. zakupiła 8 prosiąt po 180 zł za sztukę. Posiadany grunt rolny obsiewa pszenżytem, z łąk zbiera siano dla zwierząt. Obecnie łąki są zalane po ulewnych deszczach, więc nie może uzyskać z nich planowanych zbiorów. Zakupuje ziarno siewne, witaminy, pasze i koncentraty dla zwierząt na łączną kwotę około [...] zł miesięcznie. Średnio w ciągu roku wydaje [...]zł na olej napędowy. Nadto skarżąca wskazała, że obecnie choruje i zmniejszyła produkcję rolną. Powtórzyła, że poniosła koszty zakupu węgla i butli gazu za [...] zł miesięcznie. Przedłożyła dokumentację źródłową, w tym wyciąg z rachunku bankowego, na który wpływają środki ze sprzedaży produkcji rolnej oraz dopłaty w kwocie [...]zł. miesięczne saldo rachunku jest dodatnie i na dzień wniesienia o prawo pomocy wynosiło [...]zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na przyznanie jej prawa pomocy w całości. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem i utrzymują się jedynie z dochodów uzyskiwanych z niewielkiego, bo około [...] ha, gospodarstwa rolnego. Wykazała, że wysokość uzyskiwanych przychodów pozwala tylko na pokrycie kosztów prowadzenia skromnej produkcji trzody chlewnej oraz koniecznych kosztów utrzymania skarżącej i rodziny. Skarżąca podkreślała, że nie zaciąga pożyczek, kredytów i płaci swoje zobowiązania w terminie, ale dochody z prowadzonej produkcji rolnej nie generują dodatkowych wolnych środków, które mogłaby przeznaczyć na poniesienia kosztów niniejszego postępowania. Posiadany majątek nieruchomy przeznacza na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodziny oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego. Zadeklarowane przez skarżącą oszczędności w kwocie około [...]zł w istocie stanowią saldo na bieżącym rachunku bankowym, z którego pokrywa koszty poradzenia gospodarstwa rolnego. Nie stanowią one zatem typowych oszczędności, traktowanych jako dodatkowe i wolne środki pozostające po zaspokojeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek dodatkowych środków na pokrycie kosztów sądowych oraz wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w całości. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło