II SA/Po 973/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2004 r. sprawy ze skargi M.M., K.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę; oddala skargę /-/B. Kamieńska /-/A. Zieliński /-/J. Szaniecka Prezydent Miasta ostateczną decyzją z dnia [...]r. udzielił U. i Z. B. pozwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce położonej w P. przy ul. [...] i zatwierdził projekt wymienionej budowy w granicach oznaczonych na planie zagospodarowania działki. Po zrealizowaniu tej inwestycji do stanu surowego zamkniętego inwestorzy umowa notarialną z dnia [...] czerwca 1997r. darowali prawo użytkowania wieczystego tej działki synowi J.B., a Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] . przeniósł na jego rzecz powołane na wstępie pozwolenie na budowę. Z upoważnienia Prezydenta Miasta M. i K. D., zamieszkali w P. przy ul. [...], zostali o tym powiadomieni pismem Urzędu Miasta Wydział Urbanistyki i Architektury z dnia [...] grudnia 1999r., a następnie na swój wniosek otrzymali kserokopię pozwolenia na budowę. Wniesione pismem z dnia [...] września 2001r. odwołanie, w którym M. i K. D. zarzucali, że nie brali bez swojej winy udziału w postępowaniu, w którym wydano pozwolenie na budowę "akceptując projekt architektoniczny budynku, którego konstrukcja narusza substancję budynku skarżącego (sąsiada)" zostało potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2001 r. Prezydent Miasta P. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego przy ul. [...], zakończone opisaną na wstępie decyzją z dnia [...]r. nr [...]. Przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez M. i K. D. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] . – wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 146 § 2 pkt kpa – odmawiającą uchylenia decyzji pozwalającej na budowę i stwierdzającą, że została ona wydana z naruszeniem prawa w związku z pozbawieniem właściciela sąsiedniej nieruchomości prawa strony do brania udziału w postępowaniu. Organ orzekający nie stwierdził natomiast naruszenia przepisów prawa budowlanego. Budynek nr 11 w stosunku do projektu pierwotnego jest szerszy w osiach konstrukcyjnych o 1,05 m (segment skrajny w projekcie pierwotnym w osiach konstrukcyjnych miał 7,20 m i był szerszy od pozostałych segmentów o 1,20 m). Zachowane zostały również warunki określone w planie zagospodarowania przestrzennego miasta P. – teren inwestycji przeznaczony jest pod tego typu zabudowę, a projekt zabudowy dla budynków szeregowych, wynoszący 50% powierzchni działki, nie został przekroczony, bowiem zrealizowano budynek na 34% powierzchni działki. Zatem, w wyniku wznowionego postępowania, mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Jeżeli skarżący powołują się na występowanie rys i spękań w ścianie ich budynku przylegającej do sąsiedniego budynku szeregowego, a budynki te zostały oddane do użytkowania kilka lat temu – interwencję podejmują organy nadzoru budowlanego, a nie organy administracji architektoniczno-budowlanej. Argumentację organu pierwszej instancji podzielił Wojewoda stwierdzając w uzasadnieniu, że skoro właściwy organ zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę w oparciu o projekt opracowany przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, a późniejsza realizacja obiektu odbyła się pod nadzorem osoby uprawnionej, to spełnione zostały wymogi do potraktowania przedmiotowego obiektu jako wybudowanego zgodnie z przepisami. Badanie przyczyn powstania rys i spękań na ścianie budynku skarżących nie należy do koncepcji architektoniczno-budowlanej. M. i K. D. wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji, jako wydanych z naruszeniem przepisów prawa budowlanego i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżących organy administracyjne nie miały podstawy do uznania, że budynek nr [...] w stosunku do projektu pierwotnego jest szerszy w osiach konstrukcyjnych o 1,05 m, bowiem w projekcie pierwotnym wszystkie domy w zabudowie szeregowej są równe. Poza tym organy orzekające pominęły sprawę odmiennego usytuowania garażu " na którego budowę zgodzono się także w osi budynku z prawej strony budynku i jego szerokość przy bramie wjazdowej wynosi 3,50 m a w ścianie szczytowej 3,75 m o długości 12,5 m wchodząc głęboko w ogród. Zapomniano także o wejściu do domu szerokości 3,45 m i długości 2,95 m. W sumie budynek nr [...] jest szerszy od pozostałych w szeregu o ok. 2,30 m, a z uwzględnieniem garażu około 5,70 m". "Argumentacja procentowa zabudowy" w ocenie skarżących służy usprawiedliwieniu nieprawidłowości popełnionych przy podejmowaniu decyzji. "Przekroczono też przy wydawaniu pozwolenia na budowę prawo autorskie (...) nie konsultując zmian w projekcie z jego autorem". Skarżący poinformowali, że wbrew ustaleniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji budynek nr [...] stał w stanie surowym przez kilka lat, następnie w 1995r. został nabyty przez skarżących i przez trzy lata nie stwierdzono żadnych pęknięć aż do momentu wybudowania w 1998r. budynku nr [...], "którego znacząca bryła spowodowała odrywanie budynku nr [...] od nr [...] (na zasadzie dźwigni)". Naruszenia przepisów proceduralnych skarżący upatrują w tym, że nie doręczono im pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 1996r, na wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania musieli czekać od [...] grudnia 1999r. do [...] listopada 2001r., organy administracyjne wielokrotnie przekraczały ustawowe terminy do udzielenia odpowiedzi oraz organ pierwszej instancji pouczył ich o konieczności wniesienia odwołania w 7-dniowym, a nie 14-dniowym terminie. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, powtarzając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] lipca 2004r. skarżący domagali się wydania orzeczenia zawierającego odpowiedzi na pytania "czy przy wydawaniu pozwolenia na budowę naruszono ustawę Prawo budowlane przez: 1. nie zawiadomienie nas o podjętej decyzji (...), 2. wydanie pozwolenia niezgodnego z planem zagospodarowania przestrzennego terenu, 3. przekraczanie ustawowych terminów odpowiedzi przez urzędników Urzędu Miasta P." oraz czy doszło w ten sposób do naruszenia ich interesów, powodującego koszty finansowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – zważył, co następuje: Skarżący nie mogą oczekiwać, że Sąd w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe wypowie się co do tego, czy niezawinione nie branie przez nich udziału w postępowaniu zwykłym "naruszyło dobro strony skarżącej i powoduje określone koszty finansowe". Granica postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest wyznaczona zakresem sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej – doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 kpa). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (uchwała (7) NSA z 2.XII.2002, OPS 11/02 Prok. i Pr. 2003/2/46). Jest poza sporem, że skarżący bez swojej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 1996r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej U. i Z. B. pozwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce położonej w P. przy ul. [...]. Właśnie ziszczenie się tej pozytywnej przesłanki wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) otworzyło drogę do ponownego rozpoznania sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Naprawienie wadliwości proceduralnych nie zawsze wpływa na merytoryczną treść decyzji. Organy obu instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy, w oparciu o przepisy prawa materialnego, rozstrzygnęły sprawę tak, jak została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. To rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Udzielenie U. i Z. B. pozwolenia na budowę poprzedziła decyzja z dnia [...] czerwca 1996r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, plan zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzony Uchwałą Rady Miejskiej m. P. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1994r. dopuszcza na tym terenie zabudowę szeregową, projekt indywidualny wykonała osoba posiadająca wymagane uprawnienia budowlane. Organ odwoławczy trafnie wskazał, iż w razie spełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 1,2 i 4 prawa budowlanego z 1994r. właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę. Ewentualne odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę, czy też sygnalizowane przez skarżących w toku postępowania administracyjnego, w powołaniu na opinię techniczną dr inż. Z. L. z dnia [...] grudnia 2001r. (k. 58 w tomie II akt administracyjnych), błędy popełnione w trakcie budowy – wykonanie fundamentów budynku sąsiedniego oraz brak pełnego oddylatowania stykających się ścian budynku nie dają podstawy do wzruszenia pozwolenia na budowę w trybie nadzwyczajnym. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, lecz zbadanie czy istnieją przesłanki wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 § 1 kpa) i w razie ich wystąpienia ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy. Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa daje podstawę do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym (art. 156 kpa). Poza tym, co przeoczyły organy administracyjne, uchylenie kwestionowanej decyzji pozwolenia na budowę nie mogło nastąpić w postępowaniu wznowieniowym ze względu na upływ czasu. Stosownie bowiem do przepisu art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji między innymi z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (to znaczy gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Oczywiście w tym przepisie nie chodzi o to, czy i kiedy doręczono decyzję stronie nie biorącej bez własnej winy udziału w postępowaniu zwykłym, lecz o doręczenie decyzji stronie tego postępowania. Tylko w takiej sytuacji można przyjąć, że kwestionowana decyzja wskutek jej nie zaskarżenia przez stronę stała się ostateczna. Wznowienie postępowania może przecież nastąpić tylko w sprawie administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Pięcioletni termin, liczony od dnia doręczenia inwestorowi decyzji pozwolenia na budowę wydanej dnia [...] lipca 1996r., czyli od dnia [...] lipca 1996r. (k.[...] tom II akt administracyjnych) upłynął z dniem [...] lipca 2001r., to znaczy przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Prezydent Miasta P. wznowił postępowanie postanowieniem z dnia [...] listopada 2001r. Z tych wszystkich względów nie można przyjąć, aby sygnalizowane przez skarżących uchybienia proceduralne popełnione przez organy administracyjne mogły w sposób istotny rzutować na wynik rozpoznawanej sprawy. Brak też podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone decyzje naruszają prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/B. Kamieńska /-/A. Zieliński /-/ J. Szaniecka MP