II SA/Po 974/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Małgorzata Górecka /spr./ Protokolant sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 lutego 2006 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę; o d d a l a s k a r g ę /-/ M.Górecka /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga Decyzją z dnia [...].08.2004 r. Starosta K. w oparciu o przepis art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. i K. M. pozwolenia na rozbudowę garażu samochodowego, dwustanowiskowego w K., ul. [...] nr [...], nr ewid. działki [...]. W uzasadnieniu decyzji podał, że w dniu [...].06.2004 r. inwestorzy złożyli wniosek na budowę przedmiotowej inwestycji a wcześniej uzyskali zgodę Ministra Infrastruktury na odstępstwo od obowiązujących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na pobudowanie garażu na granicy działek. Organ I instancji podał, iż stwierdzono zaginięcie dokumentacji projektowej - co wydłużyło proces projektowania i wydania pozwolenia na budowę, ale uwzględniono zachowanie ciągłości z dokumentami złożonymi w 2003 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. M.- właściciel działki graniczącej z działką, której dotyczy przedmiotowa inwestycja, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji. W uzasadnieniu potwierdził, że postępowanie w sprawie wydania skarżonego pozwolenia na budowę toczy się od 2003 r. i w dniu [...].03.2004 r. Starosta K. wydał postanowienie umożliwiające inwestorowi wykonanie ścian bez otworów okiennych i drzwiowych bezpośrednio na granicy z sąsiednią działką, od którego to orzeczenia zażalenie wniósł odwołujący bowiem takie uzyskał pouczenie. Jednak pomimo tego pouczenia okazało się, iż zażalenie na to postanowienie nie przysługuje. Odwołujący podał, że dopiero [...].08.2004 r. uzyskał zawiadomienie o toczącym się postępowaniu administracyjnym z informacją o możliwości zapoznania się z aktami administracyjnymi. Po zapoznaniu się z tymi aktami odwołujący stwierdził, iż znajdujący się w nich dokument stwierdzający wyrażenie zgody na przedmiotową inwestycję nie został przez odwołującego podpisany - o czym poinformował on organ. Odwołujący podał, iż nie wyrażał zgody na przedmiotową inwestycję, a dokument został sfałszowany. Nadto podał, iż w aktach znajdowała się już podpisana decyzja z dnia [...].08.2004 r., która została jemu doręczona dopiero 2.09.2004 r. - co oznacza, że skarżona decyzja została wydana przed zawiadomieniem odwołującego o możliwości zapoznania się z aktami i zgłoszenia wniosków. Wszystko to - zdaniem odwołującego - stanowi naruszenie zasady wynikającej z art. 6 k.p.a. art. i 8 k.p.a. Odwołujący zaprzeczył także aby w aktach znajdowała się zgoda Ministra Infrastruktury na odstępstwo w obowiązujących przepisach, na którą powołuje się organ. Na koniec podniósł i to, że wydana [...].09.2002 r. decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji utraciła swą ważność z dniem [...].12.2003 r. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...].10.2004 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podał, iż w granicy między działkami nr ewid. [...] (działka inwestorów) i [...] (działka odwołującego) istnieją obiekty gospodarcze i to zarówno na działce inwestora jak i sąsiada M. Z części opisowej projektu budowlanego wynika, że projektowana jest zabudowa wolnego miejsca między warsztatem a zabudowaniami (granicą) sąsiada, budynkiem garażowym łącznie z przebudową (nadbudową) istniejącego budynku gospodarczego. Pomimo jednak istniejącego stanu "obudowy" wspólnej granicy, inwestor uzyskał zgodę Ministra Infrastruktury w dniu [...].03.2004 r., upoważniającą Starostę K. do wyrażenia zgody w drodze postanowienia na usytuowanie projektowanego garażu w granicy, w ramach odstępstw od warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Takie postanowienie zostało wydane przez Starostę K. w dniu [...].03.2004 r. - co sprawiło, iż zaistniały podstawy do wydania pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Organ II instancji ustosunkowując się do zarzutów odwołującego podał, że w istocie sprawa o wydanie pozwolenia na budowę ma swój początek w czerwcu 2003 r., kiedy to został złożony wniosek o pozwolenie na budowę garażu, a który został zarejestrowany w książce wpływów pod poz. [...] i który został ponowiony [...].06.2004 r. i od tej daty formalnie prowadzone było postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Co do zgody na usytuowanie obiektu w granicy działek, organ II instancji podał, iż nie jest ona wymagana w świetle obowiązujących przepisów dlatego kwestionowany co do jego prawdziwości i autentyczności dokument nie stanowił dowodu w sprawie. Organ odwoławczy potwierdził naruszenie przez organ I instancji procedur postępowania stwierdzając, iż nie miało to jednak wpływu na treść skarżonej decyzji bowiem w niczym to nie ograniczało odwołującego w złożeniu odwołania od decyzji. Skargę na powyższą decyzję z dnia [...].10.2004 r. złożył K. M., wnosząc o jej uchylenie i wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji, który to wniosek, postanowieniem z dnia 30 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumentację wyrażoną w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ I instancji. Odpowiadając na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Organ II instancji uznając, iż skarga nie wnosi nowych okoliczności i zarzutów, podtrzymał swoją argumentację wyrażoną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia [...].01.2006 r. skarżący poinformował, że w sprawie posługiwania się przez inwestora oświadczeniem zezwalającym na budowę przedmiotowego garażu zapadł wyrok skazujący w dniu [...].01.2006 r. przed Sądem Rejonowym w K. Nadto skarżący poinformował, że decyzją z dnia [...].08.2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał skarżącemu rozbiórkę budynku gospodarczego pobudowanego na działce nr [...] a wcześniejszą decyzją z dnia [...].02.2004 r. nakazał skarżącemu w terminie do [...].04.2004 r. wykonać wskazane w jej treści obowiązki celem doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na jej uwzględnienie. W istocie prawdą jest to, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania, jednak to naruszenie - w ocenie Sądu - nie miało wpływu na wynik postępowania. Rację ma organ II instancji wskazując, iż skarżący otrzymał zawiadomienie z dnia [...].08.2004 r. o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z aktami administracyjnymi jak również możliwości złożenia wniosków i zastrzeżeń już po wydaniu przez organ I instancji decyzji, jednak skarżący mógł w terminie wnieść odwołanie od tej decyzji (co też uczynił) i w niczym to naruszenie przepisów proceduralnych nie uszczupliło jego praw. Tym bardziej, że skarżący nie zgłaszał żadnych wniosków dowodowych, które przed wydaniem decyzji organ administracyjny winien rozpoznać, zaś zgłaszane przez skarżącego w odwołaniu zarzuty, zostały przez organ II instancji rozpoznane. Z kolei zarzuty skarżącego zgłoszone zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i powtórzone w skardze złożonej od decyzji organu II instancji okazały się bezzasadne. W omawianej sprawie nie była wymagana prawem zgoda skarżącego na budowę przedmiotowej inwestycji. Należy podkreślić, że wymóg uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej był konieczny i wynikał z § 12 ust. 6 obowiązującego poprzednio rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.). Jednak wyrokiem z dnia 5 marca 2001 r. (sygn. akt P. 11/2000, opubl. w Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 207) Trybunał Konstytucyjny uznał, że powyższy przepis w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126). Tak więc obowiązujące w dacie wydania skarżonej decyzji regulacje prawne (powołana wyżej ustawa Prawo budowlane i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) - nie przewidują wymogu uzyskania takiej zgody. Oznacza to, że w rozpoznawanej przez organy administracyjne obydwu instancji sprawie dowodu nie stanowiło oświadczenie o rzekomej zgodzie skarżącego na przedmiotową inwestycję i okoliczność, że podpis pod treścią tego dokumentu nie należał do skarżącego - nie miała wpływu na wynik rozstrzygnięcia - na co zwrócił uwagę organ II instancji rozpoznający odwołanie skarżącego. Co do zarzutu braku w aktach administracyjnych zgody Ministra Infrastruktury na odstępstwo od przepisów cytowanego już rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. - należy stwierdzić, że w aktach administracyjnych znajduje się pismo Ministra Infrastruktury z dnia [...].03.2004 r., którym to pismem minister upoważnił Starostę do wyrażenia zgody w drodze postanowienia na przedmiotowe odstępstwo i w oparciu o to upoważnienie postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. Starosta K. udzielił zgody inwestorom na odstępstwo od cytowanego już rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. umożliwiające wykonanie ściany bez otworów okiennych i drzwiowych w projektowanym budynku garażu, na działce w K. przy ul. [...], działka nr [...] bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...]. Takie działanie przewiduje przepis art. 9 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Należy także w tym miejscu tezę do wyroku NSA w Warszawie z dnia 18 stycznia 2000r. (IV S.A. 1756/98, OSP 2002/9/117), w którym Sąd ten stwierdza: "Artykuł 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) przewiduje możliwość wyjątkowego odstępstwa od przepisów techniczno - budowlanych, o których mowa w art. 7 tego prawa. W przypadku konfliktu interesów prawnych osób dysponujących prawem własności ustawodawca przewidział odstępstwa od zasady nieograniczonego korzystania z tych praw, aby właściciele sąsiednich nieruchomości mogli ze swych praw korzystać optymalnie. Ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości w jednakowym stopniu dotyczy skonfliktowanych sąsiadów." Sąd zauważa, że postanowienie to nie podlega odrębnemu zaskarżeniu, jednak może być zaskarżone wraz z decyzją w przedmiocie pozwolenia na budowę (wyrok NSA z dnia 24 marca 2000 r., IV S.A. 1940/99, niepubl.). Skarżący jednak wnosząc odwołanie na decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę nie zaskarżył przedmiotowego postanowienia z dnia [...] marca 2004 r. a jedynie twierdził, że zgody na odstępstwo w aktach jest brak, podobnie jak w skardze kierowanej do Sądu na decyzję organu II instancji. Dodatkowo należy wziąć pod uwagę i to, że w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, a zwłaszcza w pozwoleniu zawierającym rozstrzygnięcie o usytuowaniu budynku bezpośrednio przy granicy, organ administracyjny uwzględnia treść art. 5 prawa budowlanego. Dotyczy to także ochrony interesów osób trzecich. Ta ochrona może się wiązać z możliwością prawidłowej zabudowy lub innego zagospodarowania działki sąsiedniej a także możliwością korzystania z tej działki według zasad wynikających z przepisów o treści i wykonywaniu własności (lub innego prawa do nieruchomości). W omawianej sprawie w dacie wydania skarżonej decyzji na działce skarżącego - t.j. działce sąsiedniej do działki inwestorów - istniała także zabudowa: budynek gospodarczy o wymiarach 7,20x 5,60 m pobudowany przy granicy z nieruchomością inwestorów (k.27 akt sądowych) i planowana inwestycja - co wynika z akt administracyjnych: projektu budowlanego - opis techniczny pkt 2.3 i projektu zagospodarowania działki - mapa sytuacyjno - wysokościowa) - miała stanowić zabudowę wolnego miejsca między warsztatem a zabudowaniami skarżącego: budynkiem garażowym łącznie z przebudową istniejącego budynku gospodarczego. Ta okoliczność sprawia, że w dacie wydania skarżonej decyzji ochrona osób trzecich, o której mowa w art. 5 prawa budowlanego była spełniona. Przy czym bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy jest obecnie to, że skarżący wobec nie wypełnienia obowiązków nałożonych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2004 r. - ma zgodnie z treścią decyzji z dnia [...].08.2005 r. nałożony nakaz rozbiórki budynku gospodarczego usytuowanego przy granicy z działką inwestorów (k. 27 akt sądowych). Na koniec pozostaje do omówienia najistotniejszy zarzut skarżącego, mianowicie zarzut wydania pozwolenia na budowę w sytuacji utraty ważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Otóż decyzją z dnia [...].09.2002 r. Burmistrz Miasta K. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. W treści tej decyzji wskazano, że jest ona ważna do dnia [...].12.2003 r. Z akt administracyjnych wynika, że [...].06.2003 r. inwestorzy: B. i K. M. złożyli wniosek o pozwolenie na budowę, który został zarejestrowany pod pozycją [...] w książce korespondencji Starostwa K. Fakt ten potwierdza także pismo kierowane do inwestorów przez Wydział Architektury, Budownictwa i Ochrony Środowiska Starostwa K. z dnia [...].08.2004 r., które przedstawia wyniki ustaleń postępowania wyjaśniającego w sprawie dokumentacji projektowej na pobudowanie przedmiotowego garażu. Należy nadmienić, że skarżący sam w odwołaniu od decyzji pierwszoinstncyjnej stwierdził: "Trudno zgodzić się z twierdzeniem, że stosowny wniosek (wyjaśnienie: wniosek o pozwolenie na budowę) został złożony dopiero w dniu [...].06.2004 r. (wyjaśnienie: taką datę w skarżonej decyzji podał organ I instancji) gdyż postępowanie w tej sprawie toczy się praktycznie od 2003 r.(...)". Wszystko to oznacza, że błędnie organ I instancji podał w skarżonej decyzji, że wydał ją po rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia [...].06.2004 r. pomimo, iż w uzasadnieniu tej decyzji wskazał, iż dokumenty zostały złożone wcześniej t.j. w 2003 r. Jednak nie zmienia to faktu, iż przedmiotowy wniosek o wydanie pozwolenia na budowę omawianej inwestycji w istocie złożony został w dacie ważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji, zaś wniosek o pozwolenie na budowę z dnia [...].06.2004 r. z datą wpływu: 22.06.2004 r. był złożony ponownie w związku z utratą przez organ I instancji pierwotnej dokumentacji. Biorąc pod uwagę powyższe a nadto nie znajdując z urzędu podstawy do uchylenia skarżonej decyzji - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. /-/ M.Górecka /-/ B.Kamieńska /-/ B.Drzazga MK