II SA/Po 976/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 lutego 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia[...\ września 2004r. Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. S. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek Dnia [...] września 2003r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. wpłynęło pismo autorstwa J. S. . W piśmie tym wymieniony żądał wydania nakazu rozebrania komina, który znajduje się na posesji K. R. w S.. W uzasadnieniu wywiedziono, że komin ten jest uciążliwy dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości, wydobywają się z niego kłęby dymu. Przebywanie na podwórku jest z tego powodu niemożliwe. W domu trzeba zamykać okna. Pranie wywieszone na zewnątrz należy ponownie prać. Elewacja budynku jest zabrudzona od sadzy. Dym z komina nie może wydostać się poza posesję skarżącego, komin jest bowiem za niski w świetle przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 23 listopada 1992r. z sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów. Ostatecznie skarżący zawnioskował o podwyższenie komina. Dnia [...] września 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie komina, wybudowanego na terenie posesji położonej w S. , należącej do K.R. . Dnia [...] października 2003r. Wójt Gminy P. zawiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. , że J. S. poinformował o tym, iż K.R. wybudowała nielegalnie budynek. Do zawiadomienia dołączył pismo J. S.. Dnia [...] października 2003r. na posesji K. R. w S. przeprowadzono oględziny w obecności wymienionej. W protokole zawarto dane, co do powierzchni budynku kotłowni wraz ze spornym kominem, oświadczenie K. R. . Wymieniona oświadczyła, że rozbudowa budynku mieszkalnego o pomieszczenie kotłowni miała miejsce w latach 1984-1985. Stwierdzono w protokole, że właścicielka posiada aktualny protokół z przeglądu przewodów kominowych nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r. W protokole tym nie stwierdzono nieprawidłowości. Nadto zastrzeżono, że K.R. nie przedstawiła dokumentów potwierdzających legalność rozbudowy. Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiatu ziemskiego w G. odmówił rozbiórki murowanego komina, nakazał rozbiórkę szklarni o pow. zabudowy 40 m2. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. S. . Powtórzył argumentację, co do uciążliwości komina oraz wzniesienia go w warunkach samowoli. Zakwestionował ustalenia, co do daty wzniesienia obiektu budowlanego. Odwołujący wywiódł, że komin w istocie dobudowany został w 1996r. Oświadczył zaś, że budynek na którym wzniesiono komin rzeczywiście wybudowany został w 1984r. z przeznaczeniem na zakład stolarski. Z momentem wybudowania komina wstawiono doń piec zmieniając jego przeznaczenie na kotłownię. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji. Dnia [...] stycznia 2004r. Inspektor zwrócił się do Starostwa Powiatowego w G. o zbadanie, czy wydano pozwolenie na budowę w przedmiocie pomieszczenia kotłowni, zlokalizowanego w S.. Poinformowano, że powyższe informacje są niezbędne w związku z postępowaniem administracyjnym zmierzającym do ustalenia legalności realizacji rozbudowy budynku mieszkalnego o pomieszczenie kotłowni. W odpowiedzi uzyskano informację, że z rejestru za lata 1973-1987 taka decyzja nie figuruje. W odpowiedzi na zapytanie Inspektora Wójt Gminy P. poinformował, że co do spornego terenu decyzji o warunkach zabudowy nie wydawał. W protokole oględzin robót z dnia [...] marca 2004r. stwierdzono, że J. S. posiada pozwolenie na budowę wzniesionych na swej działce budynków. Dnia [...] kwietnia 2004r. wymieniony Inspektor wystosował do stron zawiadomienie z art. 10 § 1 kpa, określając że dotyczy ono legalności dobudowy pomieszczenia kotłowni do budynku mieszkalnego na działce w S.. Dnia [...]maja 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiatu ziemskiego w G. decyzją nr [...] nakazał K.R. wykonanie następujących czynności, celem doprowadzenia wykonanych samowolnie robót budowlanych związanych z dobudową parterową budynku mieszkalnego o pomieszczenie kotłowni, do stanu zgodnego z prawem, tj.: - przedłożenia powykonawczej inwentaryzacji geodezyjne oraz stosownej dokumentacji inwentaryzacyjnej w/w obiektu wraz z oceną techniczną sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Termin wykonania czynności ustalono na dzień [...] sierpnia 2004r. Odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2004r. złożył J. S.. Zawnioskował o rozebranie komina ze względu na jego uciążliwość. Zdaniem odwołującego się komin wybudowano nieprawidłowo. Odwołujący podniósł także, że w istocie budynek gospodarczy został wybudowany w latach 1984-1985. Dobudowanie komina i modernizacja budynku na kotłownię nastąpiła w roku 1996, komin nie spełnia wymogów prawa budowlanego. Udzielenie terminu 3-miesięcznego do złożenia dokumentacji świadczy, zdaniem odwołującego się o świadomym bagatelizowaniu problemu przez inspektorów nadzoru. Decyzją z dnia [...]czerwca 2004r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy powyższą decyzję ([...]). K. R. dostarczyła inwentaryzację obiektu wraz z oceną techniczną. Wniosła o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. W złożonym opisie technicznym budynku sporządzonym przez mgr inż. E. W. posiadającego uprawnienia budowlane zawarta jest ocena stanu technicznego kotłowni. Zawarto w niej następujące stwierdzenia: - ogólny stan techniczny budynku jest dobry, - konstrukcja jest wykonana prawidłowo, - wytrzymałość elementów jest zgodna z normą, - na ścianie podłużnej graniczącej z sąsiadem należy wykonać murek ogniowy o grubości 0,30 m od pokrycia dachowego, - wysokość komina jest zgodna z Polską Normą dla kominów murowanych PN-89/B-10425, ponieważ prosta poprowadzona pod kątem 12 stopni wokół kalenicy własnego budynku mieszkalnego i od okapu budynku mieszkalnego sąsiada przechodzi poniżej wylotu z komina, - budynek wykonano zgodnie z warunkami technicznymi wykonania odbioru robót budowlano montażowych. Dnia [...] września 2004r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiatu ziemskiego w G. decyzją udzielił K.R. zam. w S., będącej właścicielem posesji zlokalizowanej na działce [...], pozwolenia na użytkowanie kotłowni zrealizowanej w wyniku rozbudowy budynku mieszkalnego. Podstawą prawną rozstrzygnięcia wskazano w art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974r. prawo budowlane w związku z art. 103 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. prawo budowlane. Po rozpatrzeniu odwołania J. S., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2004r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] września 2004r. ([...]). Zdaniem organu, przedmiotowy budynek zrealizowany jest zgodnie z warunkami technicznymi, nie stwarza zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Skargę do tut. Sądu na powyższą decyzję złożył J. S. . Wniósł o jej uchylenie, a także o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zażądał także nakazania rozbiórki ścian budynków sąsiadki zlokalizowanych na jego działce bez pozwolenia na budowę, za wyjątkiem budynku mieszkalnego. Skarżący wniósł o wydanie takiej decyzji usytuowanie komina budynku kotłowni, aby nile zadymiał jego domu i podwórka w sposób uciążliwy dla mieszkańców tej nieruchomości. Skarżący podkreślił, że komin jest usytuowany kilkanaście centymetrów od granicy posesji, na otwartej przestrzeni, z której wydobywający się dym odymia i brudzi elewację ściany domu mieszkalnego, zadymia przyziemną przestrzeń posesji. W skardze J. S. oświadczył, że integralną część skargi stanowi załączona opinia budowlana T. K. W opinii tej rzeczoznawca zwrócił uwagę na fakt, że wprawdzie sam budynek kotłowni został wzniesiony jako samowola w latach 1984-1985, jednak komin dobudowano w roku 1994. Rzeczoznawca podkreślił także, że sporny obiekt wybudowany został sprzecznie z warunkami technicznymi dla budynku, tak gdy chodzi o dopuszczalne odległości od granicy, jak i jej przekroczenia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi. Podtrzymał do tej pory prezentowaną argumentację. Podkreślił, że rozbudowa budynku nastąpiła w latach 1984-1985, wysokość czynnego komina dymowego wynosi 6,50 m. W odniesieniu do poziomu terenu odległość komina od zabudowy mieszkalnej na sąsiedniej działce wynosi 5,60 . Wysokość budynku mieszkalnego sąsiada względem komina wynosi 7,10 m od poziomu terenu. Na rozprawie w dniu 03 lutego 2006r. skarżący podał, że budynek kotłowni w przeszłości był budynkiem gospodarczym, stolarnią. W 1995r. dobudowano doń komin i odtąd nazywany jest kotłownią. W istocie zaś budynek w obecnych gabarytach istnieje od lat 80-tych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. W przedmiotowej sprawie organy dopuściły się naruszenia przepisów procedury w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Zdaniem Sądu nie podjęły bowiem wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 kpa), zaniechały przeprowadzenia niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów (art. 75 § 1 kpa). Prowadząc postępowanie w sprawie samowolnego wzniesienia budynku kotłowni pominęły twierdzenia skarżącego zgłaszane podczas postępowania administracyjnego, co do daty rzeczywistego wzniesienia spornego obiektu budowlanego. I tak skarżący konsekwentnie wywodził, że budynek gospodarczy został przerobiony na kotłownię dopiero w 1996r.. Wtedy też, zdaniem skarżącego J. S. , dobudowano doń komin. Tak decyzja organu I, jak i II instancji nie zawiera żadnego odniesienia do tych okoliczności. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w swym rozstrzygnięciu wywodził, że rozbudowa budynku mieszkalnego o pomieszczenie kotłowni nastąpiła w latach 1984-1985. Wbrew swemu obowiązkowi wynikającemu z art. 107 § 3 kpa nie wskazuje na jakich dowodach oparł się, dokonując takich ustaleń. W rozstrzygnięciu, zgodnie z wyżej cytowanym przepisem, winien był także zawrzeć przyczyny, które spowodowały, że nie dał wiary oświadczeniom skarżącego co do daty przerobienia budynku na kotłownię. Powyższa okoliczność, jest zdaniem Sądu istotna, albowiem data wzniesienia obiektu ma decydujące znaczenie, gdy idzie o zastosowane przepisy prawa. W roku 1996 obowiązywały bowiem inne przepisy prawa budowlanego, aniżeli w latach 1984-1985. Inne były też sankcje w razie wzniesienia obiektu budowlanego w warunkach samowoli. Zgromadzenie pełnego materiału dowodowego w tym względzie było niezbędne, aby zadośćuczynić zasadzie z art. 7 kpa. W warunkach niniejszej sprawy należało, co najmniej wysłuchać strony na powyższą okoliczność. Dopuszczalność tego środka dowodowego wynika z art. 86 kpa. Zdaniem Sądu, organy obydwu instancji,, dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie rozważyły w sposób dostateczny złożonego do akt projektu budowlanego sporządzonego przez mgr inż. E. W. . Rzeczoznawca wywiódł, że na ścianie podłużnej graniczącej z sąsiadem należy wykonać murek ogniowy o grubości 0,25 m i wysokości 0,30 m od pokrycia dachowego. Organ zaś udzielił pozwolenia na użytkowanie nie wyjaśniając, dlaczego zaniechał nakazania jego uprzedniego wykonania. Zbędność wykonania murka nie wynika z żadnego innego dowodu, w tym dokumentu znajdującego się w aktach sprawy. Nadto, przyjmując zgodność obiektu z przepisami prawa budowlanego, organy odniosły się do ustawy prawo budowlane z 1974r., w sytuacji gdy analizowana opinia nie wyjaśnia tego w sposób precyzyjny. Rzeczoznawca stwierdził wprawdzie, że budynek wykonano zgodnie z warunkami technicznymi wykonania i odbioru robót budowlano-montażowych, nie sprecyzował jednak, czy ma na względzie rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002r. (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.) wydane w oparciu o ustawę prawo budowlane z 1994r., czy rozporządzenie Ministra Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, wydane na podstawie ustawy prawo budowlane z 1974r. Powyższe stanowi okoliczność istotną dla niniejszego postępowania i wymagało precyzyjnego wyjaśnienia. Nie czyniąc tego organ naruszył nie tylko art. 7, ale także art. 75 § 1, 77 § 1 i 80 kpa. Zdaniem Sądu, naruszenia powyższych przepisów organ dopuścił się także w tym względzie, że podstawą swego rozstrzygnięcia uczynił opinię rzeczoznawcy, który w sposób niepełny rozważył zgodność wybudowania komina z przepisami techniczno-budowlanymi. Wprawdzie rzeczoznawca stwierdził, że zgodna z polską normą jest wysokość komina, jednak opinia nie zawiera żadnego odniesienia, co do wymogów związanych z wielkością przekroju komina, dopuszczalnością materiałów, z których komin został wzniesiony, sposobu jego posadowienia na dachu, dopuszczalnej konstrukcji. Przepisy techniczno-budowlane obowiązujące tak w latach 1984-1985, jak i w 1996r. zawierały w tym względzie szczegółowe unormowania. Zważyć także należy, że organy tak I , jak i II instancji nie dochowały w przedmiotowej sprawie wymogów z art. 10 kpa, poprzez zaniechanie zawiadomienia stron o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, materiałów, zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Powyższe jest istotne, gdy zważy się na wagę zgromadzonych dowodów, w tym opinii rzeczoznawcy, która w sposób decydujący wpłynęła na przyjęcie przez organy zgodności dokonanej budowy z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi. Mając na względzie powyżej poczynione rozważania nalewało orzec, jak w pkt I sentencji. Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe, celem jednoznacznego wyjaśnienia daty rozbudowy budynku mieszkalnego o budynek kotłowni. W zależności od poczynionych ustaleń zastosuje właściwe przepisy prawa budowlanego, w tym techniczno-budowlane. Nadto zleci uzupełniającą opinię rzeczoznawcy, co zgodności wykonanych robót w właściwymi przepisami prawa budowlanego, w tym techniczno-budowlanymi. Zaznaczy, że opinia winna zawierać rozważania, co do zgodności wykazanych robót w wymienionymi przepisami także w odniesieniu do wysokości komina, jego dopuszczalnego przekroju, sposobu posadowienia na dachu, zastosowanych materiałów, odpowiedniej konstrukcji. W prowadzonym postępowaniu dochowa wymogów z art. 10 kpa. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Jak w pkt III rozstrzygnięto na zasadzie art. 152 w/w ustawy. /-/ A.Łaskarzewska /-/ J.Szaniecka /-/ St.Małek MarK